Бүдүүн гэдэсний сүүлчийн хэсэг болон шулуун гэдэс (rectum) нь боловсорсон агууламжаас үлдсэн ус, давсны эрдэс (electrolytes)-ийг эцэст нь шингээж авдаг хэсэг юм. Энэ хэсгийг авч, гэдсийг дахин холбосны дараа агууламж урьдынхаас илүү шингэн байдалтай, хурдан доошилдог. Стома (stoma)-г буцаан хаасны дараа нэг хоёр жил өнгөрсөн ч хоолны дараа нэг хоёр цагийн дотор бие засах шаардлага үлдэж болно. Ийм өдөр анхаарах зүйл нь зөвхөн «хэдэн удаа орлоо» гэдэг тоо биш юм. Ус, натри, калийн зэрэг давсны эрдэс, мөн богино хугацаанд дахин дахин боловсруулах шүүсэнд өртдөг шулуун гэдэсний орчмын арьс хамт алдагддаг эсвэл гэмтдэг.
Эхлээд шингэн. Шингэн өтгөн олон удаа гарсан өдөр зөвхөн цэвэр ус их уувал цангаа түр намдах ч алдагдсан давс нөхөгдөхгүй. Бага хэмжээний давс, чихэр хамт байхад гэдэс усыг илүү сайн шингээдэг бөгөөд энэ нь амаар уух шингэн нөхөх уусмал (oral rehydration solution, ORS)-ын зарчим юм. Эмийн сангийн ORS нунтаг, шингэн будаатай шөл, тунгалаг шөл ижил үүрэг гүйцэтгэж болно. Харин чихэр ихтэй жүүс, хийжүүлсэн ундаа, чихэргүй хүнсэнд ордог чихрийн спирт (sorbitol), кофейн (caffeine), архи нь бие засалтыг эсрэгээр нэмэгдүүлэх магадлалтай. Нэг дор их хэмжээгээр уухаас илүү аяга тутмаар, байнга балгаж уувал бие дотор үлдэх хэмжээ илүү байдаг.
Бие шингэн дутагдсаны шинж нь цангахаас өмнө өөр газраас илэрч болно. Шээсний тоо цөөрч өнгө нь бараан болох, суугаад босоход нүд бүрэлзэх, судасны цохилт (pulse) хурдсах, ам хэл хатах, хэдхэн хоногийн дотор жин буурах зэргийг ажиглана. Жинг өдөрт нэг удаа, өглөө ижил хувцастай хэмбэл харьцуулахад хялбар.
Арьсыг тусад нь анхаарах хэрэгтэй. Богино хугацаанд шингэн өтгөн олон удаа гарахад ферментүүд болон цөс шулуун гэдэсний орчмын арьсыг дахин дахин цочроож, шатаах мэдрэмж, улайлт, загатнаа үүсгэдэг. Цаасаар үрэхийн оронд бүлээн усаар зайлж, товшиж хатаах нь зөөлөн; үнэргүй, спиртгүй бүтээгдэхүүн сонгох нь дээр; цайрын исэл (zinc oxide) эсвэл силикон суурьтай хамгаалах тос (barrier cream)-ыг нимгэн түрхэвэл дараагийн удаагийн цочролыг бууруулахад тусална. Гэхдээ цус гарах, шүүдэс гоожих, өвдөлт улам хүндрэх бол ан цав (anal fissure), шулуун гэдэсний судас өргөсөх (hemorrhoids), арьсны халдвар зэрэг өөр эмчилгээ шаардах шалтгаан байж болох тул эмчид үзүүлэх нь зөв.
Эм нь шалтгаанаасаа хамаарч ялгаатай. Гэдэсний хөдөлгөөнийг удаашруулдаг суулгалтын эсрэг эм (antidiarrheal)-ийг хоолны өмнө уух нь тохиромжтой тохиолдол бий; цөсний хүчил (bile acid)-тэй холбоотой гэж сэжиглэвэл цөсний хүчил холбогч эм хэрэглэдэг. Харин халуурах, өтгөнд цус холилдох, эсвэл саяхан антибиотик (antibiotics) хэрэглэсний дараа суулгалт эхэлсэн бол халдварын магадлалыг бодолцож суулгалтын эсрэг эмийг дур мэдэн хэрэглэхгүй байх зарчимтай. Гэрт үлдсэн эм байсан ч тун, давтамжийг өөрөө нэмэхээсээ өмнө эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.
Дараагийн үзлэгийн өмнө тэмдэглэлээ нэг хуудас болговол яриа хурдан урагшилдаг. Нэг, зөвхөн сүүлийн 3–7 хоногийг сонго. Хоёр, өдрийн бие засалтын тоо, өтгөний хэлбэрийг Бристолын өтгөний хуваарь (Bristol stool scale) 1–7-оор бич. Гурав, хоол идсэн цаг ба бие зассан цагийн хоорондын зайг бич. Дөрөв, өдөрт уусан шингэний хэмжээ, төрлийг бич. Тав, өглөөний жин, шээсний тоо, өнгийг бич. Зургаа, арьсны байдал, хэрэглэж буй угаах болон хамгаалах бүтээгдэхүүнийг бич. Долоо, уудаг бүх эм, нэмэлт бүтээгдэхүүнийг жагсаа. Өдөр бүрийн хоолны жагсаалтыг бүтнээр нь хуулахаас илүү энэ долоон мөр эмнэлэгт илүү олон хариулт авчирдаг.
Дараах тохиолдолд товлосон үзлэгийг хүлээхгүй, шууд эмнэлэгт хандах нь аюулгүй: халуурах, өтгөнд цус холилдох буюу хар өтгөн гарах, хэвлий хүчтэй өвдөх, хагас өдрөөс удаан хугацаанд шээс бараг гарахгүй байх, бөөлжсөнөөс болж ус ч залгиж чадахгүй байх, толгой эргэж босоход хүндрэлтэй болох.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, биеийн байдал хүн бүрд өөр тул эмээ өөрчлөх, хоол, шингэний төлөвлөгөөгөө тохируулахаасаа өмнө заавал эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.