Ходоодыг бүтнээр нь авч, улаан хоолойн доод хэсгийг хамт тайрдаг мэс засал (total gastrectomy) хэвлий болон цээжний хилийг дайран өнгөрдөг. Тиймээс мэс заслын дараах өвдөлт нэг төрлийн байдаггүй, хэд хэдэн эх үүсвэр давхцан мэдрэгддэг. Асран хамгаалагч утсаар ихэвчлэн 'маш их өвдөж байна' гэсэн ганц өгүүлбэр сонсдог ч, тасагт тохируулж болох өвдөлт болон тусад нь шалгах шаардлагатай өвдөлт хоёр өөр байрлалд байдаг. Эхний алхам бол 'хэр их өвдөж байна' гэхээсээ илүү 'хаана нь, ямар байдлаар өвдөж байна' гэдгийг ялгаж асуух явдал юм.
Нэгдүгээр эх үүсвэр нь зүсэлтийн шархны өвдөлт. Зөвхөн хэвлийг нээсэн эсэх, цээжийг хамт нээсэн эсэх, эсвэл лапароскоп буюу роботын аргыг ашигласан эсэхээс шархны байрлал, гүн нь хамаарна. Зүсэлт булчин, фасцийг дайран өнгөрдөг тул босох, эргэх, ханиалгах үед өвдөлт огцом хурцаддаг. Хоёрдугаарт, биед үлдсэн гуурснууд өөрсдөө цочроол үүсгэдэг: дренаж, цээжний гуурс, хамрын гуурс, шээсний катетер зэрэг нь чиг татах, хатгах мэдрэмж өгдөг бөгөөд гуурсыг авсны дараа мэдэгдэхүйц хөнгөрдөг тохиолдол цөөнгүй. Гуравдугаарт, мэдрэлийн гаралтай өвдөлт (neuropathic pain) байдаг. Цээжний хананы ойролцоо хийгдсэн мэс заслын дараа хавирга хоорондын мэдрэл (intercostal nerve) дарагдаж, шатаах, бадайрах, хувцас хүрэхэд ч өвдөх мэдрэмж үүсч болох бөгөөд энэ нь шархны өвдөлтөөс шинж чанараараа өөр. Дөрөвдүгээрт, хоол боловсруулах зам дахин ажиллаж эхлэхэд үүсдэг хийн өвдөлт, хэвлий дүүрэх, мөн өрц цочирсноос мөр рүү дамжин мэдрэгддэг өвдөлт (referred pain) орно.
Хугацааны хувьд, мэс заслын дараах эхний хэдэн өдөр хамгийн хүнд байж, дараа нь аажмаар буурах хандлагатай. Гэвч хөдлөх болон ханиалгах үеийн өвдөлт шарх эдгэрэх хугацаанд удаан үргэлжилж болох ба мэдрэлийн шинжтэй бадайрал, шатаах мэдрэмж хэдэн долоо хоногоос хэдэн сар хүртэл үргэлжилдэг. Эдгэрэлтийн хурд нь мэс заслын хэмжээ, зүсэлтийн арга, нас, шимт бодисын байдал, өмнөх хими эмчилгээ, хүндрэл байгаа эсэхээс ихээхэн хамаардаг тул өөр өвчтөний явцыг өөрийн гэр бүлийн хүнд шууд тохируулж тооцоолох боломжгүй.
Өвчин намдаалтыг ганц эмээр хийдэггүй. Өвчтөн өөрөө удирдах өвчин намдаах төхөөрөмж (PCA), эпидураль намдаалт (epidural analgesia), мэдрэлийн хориг (nerve block), мөн парацетамол буюу үрэвслийн эсрэг эмүүдийг хослуулан хэрэглэдэг. Ийнхүү давхарлан хэрэглэхийг олон талт намдаалт (multimodal analgesia) гэх бөгөөд зорилго нь мансууруулах төрлийн эмийн тунг бууруулж, үр нөлөөг хадгалахад оршино. Нойрмоглох, дотор муухайрах, өтгөн хатах, загатнах зэрэг гаж нөлөөг тэсвэрлэх шаардлагагүй — эдгээр нь тун, эмийн төрөл, хэрэглэх зайг өөрчлөх үндэслэл болдог тул эмнэлгийн ажилтанд шууд хэлэх нь зөв.
Хүчтэй өвдөлтийг тэвчих нь ашиггүй бас нэг шалтгаан бий. Өвдөж байгаа тул гүнзгий амьсгалж, ханиалгаж чадахгүй бол уушиг бүрэн дэлгэрэхгүй улмаас ателектаз, уушгины хатгаа (pneumonia) үүсэх эрсдэл нэмэгдэнэ. Алхаж чадахгүй байх нь судасны бүлэнгийн эрсдэл, булчингийн сулралтад хүргэдэг. Эрт хөдөлгөөн, амьсгалын дасгал нь өвдөлт хяналтад орсон үед л боломжтой болдог тул намдаалт бол эдгэрэлтийг хойшлуулах биш, харин эдгэрэлтийн урьдчилсан нөхцөл юм.
Тасагт мэдээлэхдээ дараалал баримтлах нь ойлголцолыг тодорхой болгодог. Нэг: 0-ээс 10 хүртэлх тоогоор илэрхийлнэ. Хоёр: тайван байх үед, хөдлөх үед, ханиалгах үед гэсэн гурван нөхцлийг тусад нь ялгаж тус бүрд нь тоо өгнө. Гурав: байрлал, шинж чанарыг ялгана (хатгах уу, шатаах уу, чангаруулах уу, бадайрах уу). Дөрөв: эм хийлгэснээс хойш хэдэн минутын дараа хэр буурч, хэр удаан барьж байгаа, дараагийн эм хүртэлх завсарт хэрхэн нэмэгдэж байгааг хэлнэ. Тав: гаж нөлөө болон унтаж чадсан эсэхийг хамт мэдээлнэ. Ийм мэдээлэлтэй үед л эмчилгээний баг тунг нэмэх үү, өөр төрлийн эм нэмэх үү, эсвэл хэрэглэх хуваарийг өөрчлөх үү гэдгийг шийдэж чадна.
Үүнээс тусад нь, нэн даруй мэдэгдэх шаардлагатай шинжүүд бий: буурч байсан өвдөлт гэнэт хүчтэй болох, халуурах эсвэл чичрэх, зүрхний цохилт олшрох, амьсгаадах, дренажаар гарах шингэний өнгө, үнэр, хэмжээ гэнэт өөрчлөгдөх, хэвлий хатуурч дүүрэх, шүлсээ ч залгихад хэцүү болох зэрэг. Эдгээр нь холбоос (анастомоз)-ын хүндрэл, халдвар, уушгины хүндрэлийг шалгах шаардлагатайг илтгэж болно. Шийдвэрийг эмч гаргах ч, өөрчлөлтийг цагийн хамт тэмдэглэж авбал үнэлгээ хурдан болно.
Эмнэлгээс гарсны дараа ханиалгах үед дэр эсвэл нугалсан алчуураар шархаа түшиж даралтыг хуваах, алхалт, сэргээн засах дасгал зэрэг өвдөлт таамаглагдах үйлдлийн өмнө өвчин намдаах эмээ урьдчилан уух нь илүү үр дүнтэй байдаг. Ходоодгүй бие нэг дор их хэмжээний хоол хүлээж авахад хүндрэлтэй тул бага багаар, олон удаа хуваан идэх нь өвдөлт, дүүрэлтийг хамтад нь бууруулахад тусалдаг. Хэдэн сар өнгөрсөн ч арилахгүй бадайрал, шатаах мэдрэмж нь энгийн өвчин намдаах эмээс өөр төрлийн эм шаарддаг тохиолдол бий тул амбулаторийн үзлэгт тусгайлан ярих нь зүйтэй.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Өвдөлтийн шалтгаан, зохих эмчилгээ нь мэс заслын хэмжээ, биеийн байдлаас хамааран өөр өөр байдаг тул эмийн өөрчлөлт, шинжилгээний шаардлагыг эмчилгээ хийж буй эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.