Өвчтөний форумд нэг холбоос тавигдаж, зөвхөн гарчиг нь толгойд үлддэг өдөр байдаг: «фруктоз (fructose) өндгөвчний хорт хавдрын тархалтыг өдөөдөг», «огт идэхгүй байх нь хамгийн зөв хоол». Тэр орой хөргөгчнөөс жимс алга болж, маргааш өглөө нь тараг дээрх сахарын хэмжээг уншиж эхэлдэг. Гэвч тухайн судалгаа яг хаана хүртэл нотолсон, түүний үр дүн өнөөдрийн ширээн дээр юуг өөрчлөх ёстойг гарчигт бичээгүй байдаг.
Эхлээд нотолгооны түвшнийг ялгаж үзэх хэрэгтэй. Хавдрын эдийг шинжилж, эсийн болон амьтны загвар дээр тодорхой шим тэжээлийг өөрчлөн ажигладаг судалгаа ихэвчлэн «механизм (mechanism)»-ыг судалдаг: хими эмчилгээний дараа үлдсэн эс ямар байдалд ордог (эсийн хөгшрөлт, cellular senescence), тэр эс эргэн тойрондоо ямар дохио тараадаг вэ гэдгийг харуулна. Харин «тухайн бодисыг хасвал хүний эдгэрэлт, дахилтын эрсдэл өөрчлөгдөх үү» гэдэг огт өөр асуулт бөгөөд үүнд хүн дээр хийсэн эмнэлзүйн харьцуулсан судалгаа шаардлагатай. Механизмын судалгаа хоолны дүрэм болохын тулд яг энэ алхам нөхөгдөх ёстой ч мэдээний гарчиг ихэвчлэн үүнийг алгасдаг. Иймд ийм мэдээг «хориотой хоолны шинэ жагсаалт» биш, «шалгагдаж буй таамаглал» гэж уншвал бодит байдалд ойр болно.
«Фруктоз» гэдэг үг ч нэг л зүйлийг заадаггүй. Өдөр тутам бидний авдаг фруктоз голдуу гурван эх сурвалжтай: чихэрлэг ундаа, сироп, боовонд нэмсэн сахар (энгийн сахар нь ойролцоогоор хагас глюкоз, хагас фруктоз); эслэг нь салгагдсан жимсний шүүс; мөн эслэг, ус, кали, витаминтайгаа хамт ирдэг бүтэн жимс. Нэг дор орж ирэх хэмжээ, шимэгдэх хурд нь эрс өөр тул лабораторид хэрэглэсэн өндөр агууламж, нэг алим хоёрыг адил тавьж болохгүй. Хэрэв ганцхан зүйлийг өөрчлөх бол ихэвчлэн жимс биш, чихэрлэг ундаа эхэнд тавигдана.
Эсрэг талын эрсдэл ч бий. Хими эмчилгээний үед хоолны дуршил буурч, жин алдах нь түгээмэл. Ийм үед «сахар хасна» гэж будаа, жимс, зууш бүгдийг зэрэг хасвал илчлэг, уураг хамт алдагдана. Жин, булчин буурвал эмийн тунг бууруулах, хуваарь хойшлох шалтгаан болж, батлагдаагүй ашгийн төлөө батлагдсан хохирлыг авах эрсдэлтэй. Жин аль хэдийн буурч байгаа бол «юуг хасах вэ» биш «яаж нөхөх вэ» гэдэг нь эхний асуулт болно.
Эмчийн өрөөнд авч очих дараалал: сүүлийн 1–3 сарын жингийн өөрчлөлт, өдрийн хоолны хэмжээгээ тоогоор бичих (долоо хоногт нэг удаа ижил цагт хэмжсэн жин хангалттай); гурав хоног чихэрлэг ундаа, шүүс, чихэртэй кофены аягыг тоолох — хамгийн том эх сурвалж ихэвчлэн эндээс илэрдэг; эмчилгээндээ стероид (steroid) хэрэглэдэг бол цусны сахараа хэзээ хэмжихээ эмнэлгийн багтайгаа тохирох, ялангуяа чихрийн шижинтэй эсвэл өлөн үеийн сахар өндөр байсан бол; хоолны дэглэмээ томоор өөрчлөх бодолтой бол эмнэлгийн хоол зүйчийн (dietitian) зөвлөгөө авч, илчлэг, уургийн зорилтоос эхлэх; уншсан нийтлэлээ «энэ судалгаа миний эмчилгээний төлөвлөгөөнд ямар нэг өөрчлөлт оруулах уу» гэсэн нэг өгүүлбэр болгож асуувал богино уулзалтад ч хариу авахад амар.
Товчхондоо, нэг шим тэжээлийг «гэмт этгээд» болгосон гарчиг санамсаргүй удаан санагддаг ч түүний ард байгаа нотолгоо ихэвчлэн лабораторийн түвшинд байдаг. Өнөөдөр хохиролгүй сонголт нь энгийн: чихэрлэг ундааг багасгах, жин болон хоолны хэмжээгээ тэмдэглэх, уураг, хүнсний ногоо, бүхэл үртэй хоолоо хэвээр барих. Жимсээ бүхэлд нь хаях нь энэ жагсаалтад ороогүй байна.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Хоолны дэглэм, нэмэлт бүтээгдэхүүн, эмээ өөрчлөхөөс өмнө заавал эмчлэгч эмч болон хоол зүйчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.