Өдөржин хөл дээрээ ажилласны дараа өвдөлт нь ихэвчлэн эцэст нь суух яг тэр мөчид эхэлдэг. Хэдэн цагийн турш нурууг тэгш барьж байсан булчингууд саяхан суларч, хөшингөрөлт ба өвдөлтийг нэгэн зэрэг мэдрүүлдэг. Энэ нь түгээмэл боловч бүх нурууны өвдөлт нэг утгатай байдаггүй тул ялгаж мэдэх нь чухал.
Удаан зогсох нь гаднаасаа амарч байгаа мэт харагдавч бие дотор ажил тасралтгүй үргэлжилдэг. Нурууг тэнэгэр барих булчингууд (erector spinae), ташаа болон гуяны булчингууд байрлалаа хадгалахын тулд байнга агшиж байдаг. Булчин удаан агшсан хэвээр байвал доторх цусны урсгал багасаж, ядаргааны бодис удаан цэвэрлэгддэг. Хатуу шал, нимгэн улавчтай эсвэл өсгийтэй гутал, гэдсээ урагш түлхэж аарцаг урагш хазайсан байрлал нь бүсэлхийн нугалам дээрх ачааллыг улам нэмэгдүүлдэг. Үүн дээр хоол, ус хойшлох, бие засах ч завгүй өдөр нэмэгдвэл булчингийн ядаргаа улам хурдан хуримтлагдана.
Ийнхүү үүсдэг булчин болон фасцийн гаралтай бүсэлхийн өвдөлт (myofascial low back pain) хэд хэдэн нийтлэг шинжтэй. Өвдөлт нь нурууны хоёр талын булчингаар харьцангуй өргөн тархсан байдаг, байрлалаа сольж эсвэл түр хэвтэхэд хөнгөрдөг, нэг хоёр хоногийн дараа аажмаар багасдаг. Нойрноос сэрээх хэмжээнд хүрэх нь ховор бөгөөд хөл рүү дамжсан бадайрал, хүч сулрах шинж дагалддаггүй.
Харин 'хэд хоног ажиглая' гэхээсээ эмчид эрт хандах нь дээр байх дохионууд бий. Нэг, амарч хэвтсэн ч намдахгүй, шөнөдөө улам ширүүсдэг өвдөлт. Хоёр, хэдэн долоо хоногийн турш аажмаар хүчтэй болж буй өвдөлт. Гурав, өгзөг ба хөл рүү дамжсан бадайрал, хүч сулрал, хөл чирэгдэх мэдрэмж. Дөрөв, шээс саатах эсвэл эсрэгээр алдах өөрчлөлт, гуяны дотор тал болон бэлэг эрхтний орчмын мэдрэхүй буурах. Тав, халуурах эсвэл тайлбарлагдахгүй жин алдалт. Зургаа, гэмтэж бэртээгүй атлаа гэнэт үүссэн хүчтэй өвдөлт, эсвэл нуруу нам болсон мэт мэдрэмж. Ялангуяа шээс, бие засах өөрчлөлт нь мэдрэл дарагдсаны яаралтай шинж байж болох тул дараагийн үзлэгийг хүлээхгүйгээр тэр өдөртөө эмчид хандах ёстой.
Хорт хавдрын эмчилгээ хийлгэсэн эсвэл хийлгэж буй хүний хувьд бас нэг зүйл байдаг. Нуруу нь хавдар тархах харьцангуй түгээмэл байршлын нэг бөгөөд дааврын эмчилгээ (hormone therapy) эсвэл стероидыг удаан хэрэглэвэл ясны нягтшил буурч, том цохилтгүйгээр ч нугаламын шахалтат хугарал (vertebral compression fracture) үүсэх боломжтой. Гэхдээ нуруу өвдөх бүрд метастазыг эхэлж бодох шаардлагагүй. Эмчилгээ хийлгэсэн биед ч булчингийн өвдөлт хамгийн түгээмэл шалтгаан хэвээр байдаг. Харин 'урьд өмнө мэдэрдэг байсан өвдөлтөөс өөр' санагдвал, эсвэл дээрх дохиотой давхцвал хойшлуулалгүй мэдэгдэх нь аюулгүй.
Эмчийн өрөөнд хэзээнээс, хэрхэн өвдөж эхэлсэн, юу хийхэд дордож юу хийхэд хөнгөрдөгийг асууж, хөлний булчингийн хүч, мэдрэхүй, рефлексийг шалгадаг. Шаардлагатай гэж үзвэл рентген, цусны шинжилгээ, соронзон резонанст томографи (MRI) хийгддэг. Хэдэн цаг зогссоны дараа эхэлдэг, суусны хэдэн минутын дараа намддаг, шөнө сэрдэг эсэх зэргийг урьдчилан тэмдэглэж очвол богино үзлэг ч илүү үр дүнтэй болно.
Өдөр тутам бүсэлхийн ачааллыг бууруулах арга энгийн. 10-15 см орчим намхан тавцан дээр нэг хөлөө ээлжлэн тавихад аарцгийн хазайлт багасаж бүсэлхий бага дарагдана. Зөөлөвчтэй хивс, зузаан улавчтай гутал тус болдог бөгөөд 30-60 минут тутам байрлалаа солих, эсвэл 2-3 минут алхахад булчингийн цусан хангамж сэргэдэг. Хүнд юм өргөхдөө бүсэлхийгээ бөхийлгөхийн оронд өвдгөө нугална. Өвдөлт дөнгөж эхэлсэн эхний нэг хоёр хоногт хүйтэн жин, дараа нь халуун жин тааламжтай байх нь олонтоо. Өвчин намдаах эм хэрэглэхийн өмнө хими эмчилгээ, онилсон эмтэй давхцахгүй эсэхийг эмч, эм зүйчээсээ нэг лавлах нь зүйтэй.
Бас нэг зүйл: өдөржин өлөн явж, орой оройтож их хэмжээгээр идэх зуршил ходоодны хүчил цацрах, гэдэс дүүрэх шалтгаан болж, тухайн шөнийн нойрыг алдагдуулан маргаашийн өвдөлтийг илүү хүнд мэдрүүлдэг. Ажлын завсар богинохон ч болов идэх зууш, ус гар хүрэхүйц газар бэлдэж тавих нь эцсийн дүндээ бүсэлхийгээ хамгаалах нэг арга юм.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий эрүүл мэндийн мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдгийн шалтгаан, шаардлагатай шинжилгээ хүн бүрт өөр байдаг тул эцсийн шийдвэрийг эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөж гаргана уу.