Хорт хавдрын эмчилгээ хийлгэж буй буюу эмчилгээгээ дуусгасан хүн хэдэн сар ямар ч шинж тэмдэггүй сайхан өнгөрөөсний дараа гэнэт нэг талын хажуу буюу нурууны доод хэсэг өвдөж эхлэх нь бий. Ялангуяа нэг талын нурууны ард гүн шахуу чангарах өвдөлт нь бөөрнөөс давсаг руу шээс дамжуулдаг суваг болох шээлэй (ureter) ямар нэг шалтгаанаар нарийсч эсвэл бөглөрсөнтэй холбоотой байж болно. Шээс гарч чадалгүй бөөр рүү буцаж хуралдан бөөр хавагнахыг гидронефроз (hydronephrosis) гэдэг.
Хавдартай хүнд шээлэй бөглөрөх шалтгаан олон янз байдаг. Хавдар буюу томорсон тунгалгийн зангилаа гаднаас нь дарж болно, мэс засал буюу туяа эмчилгээний дараа эд наалдан суваг нарийсч болно, ховор тохиолдолд шээлэйн дотор өөрөө асуудал үүсдэг. Гол нь шээлэй бөглөрсөн нь тэр даруй 'хавдар тархсан' гэсэн үг биш юм. Шалтгааныг компьютер томографи (CT) зэрэг дүрс оношилгоо болон эмчийн үзлэгээр нэг нэгээр нь тодруулна.
Шээс бөөрөнд байнга хуралдвал зөвхөн өвдөхөөс гадна бөөрний үйл ажиллагаа муудаж, халдвар авах эрсдэл ихэснэ. Тиймээс бөглөрсөн замыг сулруулах эмчилгээ шаардлагатай болж, эндээс 'катетер (catheter)' түгээмэл гардаг. Ихэвчлэн хоёр аргыг хэрэглэдэг. Нэг нь нурууны арьсаар нимгэн гуурсыг шууд бөөр рүү оруулж шээсийг биеийн гадна уут руу гаргадаг арьсаар дамжуулан нефростом тавих (percutaneous nephrostomy) арга юм. Нөгөө нь давсагаар дамжуулан шээлэйн дотор нарийхан гуурс тавьж шээс дахин урсах замыг нээлттэй байлгадаг шээлэйн стент (ureteral stent, ихэвчлэн давхар J хэлбэрийн стент) юм.
Энэ хоёр аргын зорилго ойролцоо ч мөн чанараараа ялгаатай. Нефростом нь биеийн гадна шээсний уут гардаг боловч бөглөрөл хүнд буюу яаралтай үед харьцангуй найдвартай шээсийг гаргаж чадна. Шээлэйн стент нь гадагш гуурс гардаггүй тул амьдралд тав тухтай боловч нарийссан хэмжээнээс шалтгаалж тавихад хэцүү, тодорхой хугацаанд солих шаардлагатай байж болно. Аль арга танд тохирохыг бөглөрсөн байрлал, шалтгаан, биеийн ерөнхий байдлаас хамааруулан эмнэлгийн баг хамтдаа шийднэ.
Олон хүн 'тархалт байхгүй гэж байгаа ч үнэхээр зүгээр юм болов уу' гэсэн айдастай явдаг. Дүрс оношилгоонд тархалтын шинж харагдахгүй байгаа нь тэр агшинд шалгасан хүрээнд онцгой өөрчлөлт олдоогүй гэсэн үг бөгөөд тайвшрах үндэслэл болно. Гэхдээ шинжилгээ бол төгс зөгнөл биш тул шинэ өвдөлт, халуурах, шээсний хэмжээ өөрчлөгдөх, уутны өнгө өөрчлөгдөх зэрэг шинж илэрвэл дараагийн үзлэгийг хүлээлгүй мэдэгдэх нь аюулгүй. Гуурстай явах хугацаанд гуурс мултарч буюу гоожиж байгаа эсэх, оруулсан хэсэг улайж буюу өвдөж байгаа эсэхийг ажиглах нь бас чухал.
Шинж тэмдэггүй тайван байсан цаг гэнэтийн өвдөлтөөр донсолгоход айх нь жам ёсны зүйл. Одоогийн эмчилгээ нь бөглөрсөн замыг нээж бөөрийг хамгаалахад чиглэдэг бөгөөд шалтгааны талаарх дүгнэлт, цаашдын төлөвлөгөө нь шинжилгээний хариу цугларах тусам тодорхой болно. Санаа зовсон буюу тодорхойгүй зүйлээ тэмдэглэж аваад эмчлэгч багтаа шууд асуух нь хамгийн тустай.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, эмчилгээний талаарх шийдвэрийг заавал эмчлэгч эмнэлгийн багтайгаа зөвлөлдөнө үү.