Элэг (liver) нь биед орж ирсэн олон бодисыг шүүж цэвэрлэдэг "цэвэрлэх станц"-тай адил үүрэг гүйцэтгэдэг. Ялангуяа гэдэсний нян уураг задлах явцад үүсгэдэг аммиак (ammonia) зэрэг хаягдал бодисыг боловсруулах нь чухал. Гэвч элэгний хатуурал (cirrhosis), элэгний том хагалгаа, хавдар зэргээс болж элэгний ажиллах чадвар буурвал эдгээр бодис бүрэн шүүгдэлгүй цусанд хуримтлагдана. Эдгээр бодис тархинд нөлөөлж, ой ухаан, ухамсар бүрхэгшихийг элэгний тархины эмгэг буюу түгээмэл нэрээр "элэгний кома (hepatic encephalopathy)" гэдэг.
Шинж тэмдэг нь маш хөнгөнөөс хүнд хэлбэр хүртэл өргөн хүрээтэй. Эхэндээ өдөр шөнө сольж, урьдын адилгүй цөөн ярьж, анхаарал төвлөрөхгүй, тоо бодох, бичих нь эвдэрч болно. Гараа урагш сунган алгаа босгоход шувуу далавчаа дэвэх шиг чичрэх (asterixis) илэрч болно. Улам даамжрах тусам хүнийг таньж чадахгүй, утгагүй зүйл ярих, байнга нойрмоглох, хүндрэвэл сэрээхэд ч хариу үзүүлэхгүй болно.
Эдгээр өөрчлөлтийг хөгшрөлт эсвэл ой санамжийн эмгэг (dementia) гэж андуурч болох ч, элэгний тархины эмгэг нь өдрийн дотор ч сайжирч муудаж хэлбэлздэг, элэгний үйл ажиллагаа болон өдөөгч хүчин зүйлээс шалтгаалдгаараа ялгаатай. Өтгөн хатах, шингэн алдалт, халдвар, ходоод гэдэсний цус алдалт, зарим эм, электролитийн тэнцвэргүйдэл, гэнэт их уураг идэх зэрэг нь гэнэт муудуулах "гох" болдог.
Эмчилгээний гол зарчим бол "биед хуримтлагдсан аммиакийг бууруулах" явдал. Эмнэлэгт бургуй тавих, лактулоз (lactulose) зэрэг чихрийн бүлгийн туулгах эм хэрэглэдгийн учир энэ. Ийм эм гэдсийг хүчиллэг болгож, өтгөн гаргалтыг нэмэгдүүлж, аммиакийг биед шимэгдэхээс нь өмнө гадагшлуулахад тусална. Шаардлагатай бол рифаксимин (rifaximin) зэрэг антибиотикоор аммиак үүсгэгч гэдэсний нянг бууруулах, өтгөн хатах, халдвар зэрэг өдөөгч хүчин зүйлийг зэрэг засдаг. Шалтгааныг сайн хянавал ихээхэн хэмжээгээр сэргэдэг тохиолдол олонтой ч, энэ нь элэг тэр хэрээр ядраад байгаагийн дохио юм.
Гэртээ эсвэл тасагт асарч байхдаа гэнэт хэл нь орооцолдох, цаг хугацаа, газар оронг андуурах, хэвийн бусаар их нойрмоглож сэрээхэд бэрх болвол эмнэлгийн ажилтанд мэдэгдэх нь зүйтэй. Юу идүүлсэн, хэдэн хоног өтгөн гараагүй, сүүлийн үед халуурах буюу өөр шинж байгаа эсэхийг хамт хэлбэл шалтгааныг олоход тусална.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, арга хэмжээ хүн бүрд өөр тул тодорхой шийдвэрийг заавал эмчтэйгээ зөвлөлдөж гаргана уу.