Хорт хавдар (cancer) ихээхэн даамжирч, хүн өдрийн ихэнх цагийг орондоо хэвтэн өнгөрүүлэх үе ирэхэд эмч заримдаа асран хамгаалагчаас өвчтөний өмнөөс шийдвэр гаргахыг хүсдэг: хоолойгоор хооллож (tube feeding) эхлэх үү, цэрийг машинаар соруулах (suction) уу, өвчин намдаах эмийг нэмэх үү гэх мэт. Ийм асуултын өмнө гэнэт тулгарахад буруу сонголт хийчихвэл яах вэ гэсэн айдас төрөх нь зүйн хэрэг. Энэ нийтлэл нь сонголт бүрийн ард юу байгааг том зургаар нь ойлгоход туслах ерөнхий мэдээлэл юм.
Эхлээд сэтгэлийг бага зэрэг тайвшруулдаг нэг зүйл байдаг: амьдралын эцсийн шатанд орох үед бие махбод байгалийн жамаараа хоолоо багасгаж эхэлдэг. Энэ нь өлссөнөөс болж муудаж байгаа хэрэг биш, харин бие их энерги шаардахгүй болсны байгалийн өөрчлөлт юм. Тиймээс энэ үеийн хиймэл шим тэжээл (artificial nutrition, tube feeding) буюу судсаар шингэн нөхөх (hydration) нь заавал хүч тамирыг сэргээж, амьдралыг уртасгадаггүй бөгөөд эсрэгээрээ бие боловсруулж чадаагүй шингэн нь гар хөлийн хаван (edema) буюу уушги, амьсгалын замын цэр болж хувирч, тавгүйтлийг нэмэгдүүлж болно. Хүн бүрийн байдал өөр тул ашиг тус, ачаа дарамтын харьцаа үлдсэн хугацаа болон эмчилгээний зорилгоос хамаарна.
Цэр соролт (suction) ч бас заавал хийх ёстой зүйл биш. Цэр үнэхээр хоолойд саад болж амьсгалахад хүндрэл учруулж байвал тус болно, гэвч гуурсыг хоолойгоор оруулах үйл явц өөрөө нэлээд цочроож, зовиур учруулдаг тул шүүрэл их биш бол байрлалыг өөрчлөх, шүүрлийг багасгах эм хэрэглэх зэрэг хөнгөн аргуудыг эхлээд авч үзэж болно. Амьдралын төгсгөл ойртох үед гарах хэрхрэх амьсгалын чимээ нь өвчтөнд өөрт нь их зовиур болдоггүй тохиолдол олон байдгийг мэдэж авах нь зүйтэй.
Өвчин намдаах эм, ялангуяа мансууруулах төрлийн намдаагч (opioid)-ийн талаар санаа зовох нь түгээмэл. Эдгээр нь зүгээр л унтуулаад нас барах хүртэл хэвтүүлдэг эм биш, харин өвдөлт, амьсгаадалт зэрэг зовиурыг хөнгөлж, тав тухыг хамгаалах эм юм. Тайвширч, нойр нэмэгдэх нь түгээмэл бөгөөд шөнөжингөө өвдөлт тэвчиж эргэлдэхээс илүү энэрэнгүй сонголт байж болно. Эцсийн үеийн солио (delirium)-оос болж өдөр шөнөгүй бувтнаж тайван бус байх үед ч өвдөлтийг хянахын зэрэгцээ тайвшралд туслах эмийг тохируулж болно.
Ганц зөв хариулт байдаггүй тул шийдвэр гаргахад туслах тодорхой асуултуудыг эмнэлгийн багаас асуух нь зүйтэй: Энэ эмчилгээ тав тухыг нэмэх үү, ачааг нэмэх үү? Одоо харагдаж буй зовиур өвдөлтөөс үү, солиоос уу? Байдал өөрчлөгдвөл энэ шийдвэрийг дараа нь өөрчилж болох уу? гэх мэт. Юуны түрүүнд өвчтөн өөрөө байсан бол юуг илүү хүсэх байсан бол гэдгийг гол болгон бодох нь асран хамгаалагчийн сонголт нь бууж өгсөн явдал биш, харин хайртай хүнээ халамжилсан хэрэг байсныг өөртөө батлахад тусална.
Энэ нийтлэл нь ойлголт өгөх зорилготой ерөнхий мэдээлэл бөгөөд тодорхой өвчтөний эмчилгээг орлохгүй. Аливаа бодит шийдвэрийг эмчлэгч эмч болон паллиатив тусламжийн (palliative care) багтайгаа сайтар зөвлөлдөж гаргана уу.