Бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын хими эмчилгээнд (chemotherapy) түгээмэл хэрэглэдэг оксалиплатин (oxaliplatin) хийлгэсний дараа "хурууны үзүүр чимчигнэх юм", "хүйтэн усанд гар хүрэхэд цахилгаан гүйх шиг болсон" гэх яриаг ихээр сонсдог. Энэ бол яг захын мэдрэлийн эмгэг (peripheral neuropathy) гэдэг гаж нөлөө бөгөөд эм мэдрэлд нөлөөлснөөс үүсдэг. Анх туулахад гэнэт айх нь зүй ёсны хэрэг боловч ямар шинж тэмдэг болохыг урьдчилан мэдэж, даван туулах аргаа бэлдвэл хамаагүй тэвчихэд хялбар болдог.
Шинж тэмдэг үндсэн хоёр салаагаар ирдэг. Нэг нь тарилга хийлгээд хэдхэн хоногийн дотор илрэх цочмог шинж. Хүйтэн агаар амьсгалахад хоолой чангарах мэдрэмж, хөргөгчнөөс гаргасан лаазыг барихад хуруу чимчигнэх өвдөлт, хүйтэн ус уухад хоолой чангарах зэрэг. Ийм зүйл хэдэн хоног өнгөрөхөд ихэвчлэн намждаг. Нөгөө нь эмчилгээ хуримтлагдах тусам аажмаар хуримтлагддаг архаг шинж. Гар хөлийн мэдрэхүй мохож, товч товчлох, зоос авах зэрэг жижиг гарын хөдөлгөөн эвгүй болдог. Хүндэрвэл алхах үед хөлийн улан дор хөвөн тавьсан мэт мохоо мэдрэмж төрж ч болдог.
Цочмог шинжийг бууруулах нь гэнэтийн энгийн. Нэг үгээр хэлбэл "хүйтэн зүйлээс зайлсхий" гэсэн үг. Хими эмчилгээний өмнө хойшхи хэдэн хоногт хүйтэн усны оронд бүлээн эсвэл дулаан ус ууж, мөстэй ундааг хэсэг хугацаанд хол байлга. Гадагш гарахдаа бээлий авч явах, хөргөгч, хөлдөөгч онгойлгохдоо ч бээлий өмсөх зуршил тустай. Хүйтэн улиралд бол ороолтоор хүзүүгээ ороож, хүйтэн салхи нүүрэнд шууд тусахаас сэргийлэх нь л тэр эвгүй чангаралтыг нэлээд багасгадаг. Энгийн мэт боловч хийж үзэхээр ялгаа нь их.
Архаг шинж нэг тогтсон бол эдгэрэхэд цаг хугацаа шаардагддаг тул өөрчлөлтийг тэр болгонд эмнэлгийн багт мэдэгдэх нь юунаас ч чухал. "Өмнөхөөс хөлийн мэдрэхүй илүү мохсон", "энэ удаа товч товчлоход хэцүү байсан" гэх тодорхой илэрхийлэл сайн. Мэдрэлийн гэмтлийн зэргээс хамаарч эмийн тунг тохируулах, эсвэл тодорхой хугацаанд завсарлах шийдвэр гаргаж болох бөгөөд энэ нь эмнэлгийн баг шинж тэмдгийн жинг яг таг мэдэж байж л боломжтой. Тэвчиж өнгөрөөгөөд шинж тэмдэг чулуужвал эсрэгээрээ хохиролтой.
Өдөр тутмын амьдралд гар хөлөө хамгаалахаа бас бүү мартаарай. Мэдрэхүй мохсон үед халуун усанд түлэгдэх, ирмэгт мөргөх зэргийг анзаарахад хэцүү. Усанд орох усны халууныг гараар бус, тохой эсвэл термометрээр шалгаж, нүцгэн хөлтэй явахаас илүүтэй оймс эсвэл шаахай өмсөж хөлөө хамгаал. Бүлээн усанд гар хөлөө дүрэх, эсвэл зөөлөн илэх нь цусны эргэлтэд ч, сэтгэлд ч сайн. Тэнцвэрийн мэдрэхүй буурсан мэт бол хүчтэй дасгалаас илүүтэй хөнгөн суналт, удаан алхалтаас эхлэх нь аюулгүй.
Ийм шинж тэмдэг эмчилгээ дууссаны дараа хэдэн сарын турш аажмаар сайжрах нь олонтаа боловч хүн бүрд эдгэрэлтийн хурд ялгаатай. Хэт яаравчлахгүй, гэхдээ ганцаараа дотроо зовиулахгүй байя. Бага ч гэсэн өөрчлөлтийг үзлэгийн өрөөнд тайван ярих нь хамгийн найдвартай арчилгааны арга. Энд бичсэн зүйл бол зөвхөн ерөнхий мэдээлэл тул өөрийн биеийн байдалд тохирох шийдвэрийг заавал эмчтэйгээ зөвлөлдөж тогтоогоорой.