Эрүүл мэндийн үзлэгийн үеэр бүдүүн гэдэсний дуран (колоноскопи, colonoscopy) хийлгэхэд нэг полип (polyp) сэжигтэй харагдаж байна гэж хэлэхэд нь, энэ нь хагалгаа хүртэл хүрнэ гэж огт бодоогүй. Эд эсийн шинжилгээний (biopsy) хариу гартал хүлээсэн долоо хоног үнэхээр уртассан. Эцэст нь "бүдүүн гэдэсний хорт хавдар (colon cancer)" гэдэг үгийг сонсоход толгой минь хоосорсон ч, эрт илэрсэн бөгөөд лапароскопиор (laparoscopy) хийж болно гэснийг сонсоод бага зэрэг сэтгэл амарсан. Ижил замтай тулгараад, нойргүй хоносоор интернетээр хайж буй хэн нэгэнд зориулж, өөрийнхөө туулсан замыг чин сэтгэлээсээ, илэн далангүй бичиж үлдээхийг хүссэн юм.
Хагалгаанаас нэг өдрийн өмнө эмнэлэгт хэвтсэн. Үнэнийг хэлэхэд хамгийн хэцүү нь хагалгаа өөрөө биш, харин гэдэс цэвэрлэх бэлтгэл (bowel prep) байлаа. Тэр хэдэн өдөр зөвхөн шингэн будаа л идэж, өмнөх орой нь усархаг туулгах эм (laxative) тасралтгүй уух хэрэгтэй болсон. Хэдэн удаа жорлон руу гүйснээ ч санахгүй байна. Гэдэс минь хоосорч, бүх тэнхээ минь алга болсон. Гэхдээ гэдэс цэвэр байж байж хагалгаа цэвэрхэн болно гэхээр шүдээ зуун тэвчсэн. Хагалгааны өдрийн өглөө өвчтөний хувцас өмсөж, дэрэн оронтойгоо түлхүүлэн орохдоо тааз дээрх люминесцент гэрэл рүү л тэнэгхэн ширтэж байсан санагдана.
Лапароскоп (хэвлийн дуран, laparoscopy) учраас хэвлийд хэдхэн жижиг нүх л гаргана гэж хэлсэн бөгөөд яг тийм болсон. Урьд нь хэвлийгээ нээж (нээлттэй хагалгаа) хийлгэсэн хүмүүсийн сорви гэдэс дээгүүр урт зураас шиг тянэдэг шүү дээ. Миний хувьд хүйс орчим болон хажуу талд минь ойролцоогоор нэг см орчим хэдхэн сорви л үлдсэн. Мэдээ алдуулалтаас (anesthesia) сэрэхэд эдгэрэх өрөөнд (recovery room) байсан бөгөөд өвдөлт нь бодсоноос тэвчихүйц байв. Гагцхүү хагалгааны үеэр хэвлийд оруулсан хийнээс болж мөр чилж, гэдэс хөөж, чанга татсан мэдрэмж хэдэн өдөр үргэлжилсэн. Энэ нь цаг хугацаа өнгөрөхөд аяндаа гарна гэж хэлсэн.
Эдгэрэлтийн хамгийн чухал зүйл нь "хий гаргах", өөрөөр хэлбэл унгаслах байлаа. Инээдтэй сонсогдож магадгүй ч, энэ нь гэдэс дахин хөдөлж эхэлсний дохио учраас сувилагч эгч бүр болгонд "хий гарсан уу?" гэж асууж байв. Хагалгааны дараах өдрөөс эхлэн бага багаар алхаарай гэсэн тул сэлбэгийн (тарианы) тулгуураа барьж, коридор дагуу аажуухан алхсан. Эхэндээ гэдэс минь чанга татаж, айдас төрсөн ч, чухамдаа алхаж эхлэхэд дотор минь аажмаар тайвширч байгааг мэдэрсэн. Шингэн будаанаас өтгөн будаа руу, дараа нь зөөлөн цагаан будаа руу хоол минь нэг шат ахих болгонд эдгэрч байгаагаа үнэхээр мэдэрсэн.
Би долоо хоног орчим эмнэлэгт хэвтээд гэртээ харьсан. Хүн бүрийн эдгэрэх хурд, нөхцөл байдал өөр учраас хугацаа нь маш ялгаатай гэж хэлсэн. Гэртээ харьсны дараа ч хэсэг хугацаанд хүнд юм өргөж болохгүй, халуун ногоотой, цочроох хоол идэхээс зайлсхий гэж захисан бөгөөд би одоо тогтмол үзлэгт хамрагдаж, явцыг ажиглаж байна. Эргэн харахад оношоо сонссон тэр мөч хамгийн аймшигтай байсан; чухамдаа нэг нэг алхмаар явахад хүний бие үнэхээр гайхалтайгаар эдгэрдэг юм байна.
Энэ бол зөвхөн миний өөрийн туршлага бөгөөд ижил оноштой ч хүн бүрийн биеийн байдал өөр өөр байдаг тул эмчилгээний чиглэлээ заавал өөрийн эмчлэгч эмч нартайгаа зөвлөлдөж шийдээрэй.