Мэс заслын өдөр эхлээд товлогдож, эмнэлэгт хэвтэх өдөр нь дараа мэдэгддэг тохиолдол цөөнгүй. Энэ хоёр өдөр хамт явах ёстой мэт боловч өөр өөр хуваарийн дагуу тогтдог. Мэс заслын өдөр нь мэс заслын өрөөний хуваарилалт, эмчийн хуваариас гардаг бол хэвтэх өдөр нь мэдээ алдуулалтын өмнөх үнэлгээ (preoperative evaluation) хэзээ дуусах, ямар бэлтгэл шаардлагатай, ор хэзээ сулрахаас хамаарна. Тиймээс 'мэс заслын өмнө хэзээ хэвтэх вэ' гэсэн асуулт нь үнэндээ дөрвөн асуултыг нэг дор асууж буй хэрэг юм.
Нэгдүгээр тэнхлэг нь мэс заслын өмнөх шинжилгээ. Цусны шинжилгээ, зүрхний цахилгаан бичлэг (ECG), цээжний рентген нь үндсэн шинжилгээ бөгөөд нас, суурь өвчнөөс хамаарч зүрхний хэт авиан оношилгоо (echocardiography) буюу уушгины үйл ажиллагааны шинжилгээ (pulmonary function test) нэмэгдэж болно. Эдгээрийг амбулаторийн журмаар урьдчилан хийлгэсэн бол хэвтэх өдөр мэс заслын өмнөх өдөр буюу тухайн өдөр рүү ойртдог. Харин эмнэлэгт хэвтсэний дараа үргэлжлүүлэн хийх шаардлагатай бол нэг хоёр хоногоор урагшилдаг.
Хоёрдугаар тэнхлэг нь мэс заслын арга. Лапароскопи (laparoscopy) буюу роботоор хийх мэс засал болон нээлттэй хэвлийн мэс заслын бэлтгэл, эмнэлэгт байх хугацаа ялгаатай. Умайг авахаас гадна өндгөвч, умайн гуурсан хоолойг авах эсэх, тунгалгийн зангилааны үнэлгээ (lymph node assessment) хийх эсэхээс мэс заслын үргэлжлэх хугацаа болон эдгэрэлтийн хурд хамаарна.
Гуравдугаар тэнхлэг нь мэс заслын өмнөх бэлтгэл: гэдэс цэвэрлэх шаардлагатай эсэх, хоол унднаас цээрлэж эхлэх цаг, зогсоох шаардлагатай эм (цус шингэлэх эм, зарим хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн)-ийг хэзээ таслах зэрэг нь хэвтэх өдрийг урагшлуулж болно. Дөрөвдүгээр тэнхлэг нь ор хоногийн нөхцөл. Нэг эмнэлэгт, ижил мэс засал байсан ч тухайн долоо хоногийн ор солигдох байдлаас шалтгаалж хэвтэх өдрийн мэдэгдэл нэг хоёр хоногоор хөдөлж, эцсийн баталгаа мэс заслаас хэдхэн хоногийн өмнө ирэх нь бий. Эдгээр дөрвөөс аль нь тодорхойгүй байгааг мэдэж авбал хүлээх хугацаа хамаагүй ойлгомжтой болдог.
Орлох багшийн хуваарь зэрэг бусдад урьдчилан мэдэгдэх шаардлагатай төлөвлөгөө гаргаж байгаа бол нэг өдрөөр бус хугацааны хязгаараар барих нь аюулгүй. Дөрвөн тоо хэрэгтэй: хамгийн эрт хэвтэж болох өдөр, эмнэлэгт байх магадлалтай хоногийн хязгаар, гарсны дараах анхны үзлэгийн өдөр, эцсийн эмгэг судлалын хариу (pathology report) сонсох өдөр. Сүүлийн зүйл чухал, учир нь тэр хариунаас хамаарч нэмэлт эмчилгээ шаардлагатай эсэх, түүнд дагалдах хуваарь тодорхойлогддог.
Мэс заслын өмнө сонссон үе шат (stage), ялгаралтын зэрэг (grade) эцсийн хариунд өөрчлөгдөж болохыг урьдчилан мэдэж байвал сэтгэл санаа бага хямардаг. Умайн хусалт буюу умайн салст бүрхэвчийн биопсиор авсан эд бол умайн зөвхөн нэг хэсэг юм. Эцсийн эмгэг судлалын үе шат (pathologic stage) нь авагдсан умайг бүхэлд нь харж, булчинлаг давхаргад нэвчсэн гүн, умайн хүзүү рүү тархсан эсэх, тунгалаг судас, лимфийн зайд нэвчсэн байдал (LVSI), тунгалгийн зангилааны хариу зэргийг үзсэний дараа тогтоогддог. Ялгаралтын зэрэг ч мөн бүтэн дээжинд дахин үнэлэгддэг тул нэмэгдэж ч, буурч ч болно. Хариу өөрчлөгдсөн нь өмнөх шинжилгээ буруу байсан гэсэн үг биш, харин харах боломжтой эдийн хэмжээ өөр болсон гэсэн үг.
Ажилдаа эргэж орох хугацааг 'мэс заслаас хэдэн хоногийн дараа' гэсэн тооноос илүү ажлын шинж чанараар нь ялгаж бодох нь бодитой. Удаан зогсох эсэх, дуу хоолойгоо тасралтгүй ашиглах эсэх, хүнд юм өргөх эсэх, завсарт чөлөөтэй бие засах боломжтой эсэх, хүн олонтой орчин мөн эсэхээс хамаарч буцаж орох хүндрэл өөр байна. Хэвлийн дотоод даралт нэмэгдүүлэх хөдөлгөөн, хүнд юм өргөхөд ихэвчлэн хязгаарлалтын хугацаа байдаг бөгөөд түүнийг мэс заслын арга, эдгэрэлтийн байдлыг харгалзан эмч тогтооно. Нэг дор бүрэн ажилдаа орохын оронд цагийг богиносгож эхлэх боломжтой эсэхийг хамт асуух нь зүйтэй.
Мэс заслын өмнө биеэ бэлтгэх нь шинээр хүнд дасгал эхлэх гэсэн үг биш. Өдөр бүр алхах, гүнзгий амьсгалын дасгал хийх, тамхинаас гарах, тогтмол унтах, уураг сайтай хооллох нь ихэвчлэн хангалттай. Толгой эргэх, цус алдалт байвал эрчмийг бууруулж, одоо хийж болох хөдөлгөөний хэмжээг үзлэгээр нэг удаа тодруулж авбал өөрөө шийдэхэд амар болно.
Дараагийн үзлэгээр асуух дараалал: 1) одоогоор товлогдсон хэвтэх өдөр ба тэр өдөр хэр зэрэг хөдлөх боломжтой; 2) амбулаторийн журмаар урьдчилан хийж дуусгаж болох шинжилгээ; 3) төлөвлөж буй мэс заслын арга ба эмнэлэгт байх хугацаа; 4) зогсоох шаардлагатай эм ба хэзээ зогсоох; 5) эцсийн эмгэг судлалын хариу сонсох өдөр; 6) өөрийн ажлын шинжийг тодорхой тайлбарлаж, ажилдаа орох хугацаа ба хязгаарлалт; 7) яг одоо хийж болох хөдөлгөөний хүрээ. Нэг хуудсан дээр бичиж очвол богино үзлэгийн хугацаанд ч орхигдохгүй.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Эмнэлэг бүрийн журам, хуваарь өөр бөгөөд ижил онош байсан ч хүн бүрийн биеийн байдлаас хамаарч төлөвлөгөө өөр байдаг тул бодит шийдвэрээ өөрийн эмчилгээний багтайгаа заавал зөвлөлдөж гаргана уу.