Хими эмчилгээ (chemotherapy) арваад мөчлөгөөс хэтэрмэгц өвчтөн болон гэр бүл нь "энэ бол сүүлчийнх" гэсэн үгийг хүлээх нь зүй ёсны хэрэг. Гэвч эмчийн өрөөнд тэр үг сонсогдохгүй байх нь бий. Энэ нь эмчилгээ буруу явсны шинж биш, харин эмчилгээний зорилго өөр байгаагийн илрэл юм. Мэс заслаар харагдах голомтыг авсны дараа үлдсэн байж болзошгүй бичил эсийг чиглэсэн туслах хими эмчилгээ (adjuvant chemotherapy) нь хугацаа болон мөчлөгийн тоогоо урьдчилан тогтоодог. Харин үсэрхийлэлтэй үед өвчнийг удаан хугацаанд хянах, шинж тэмдэг болон амьдралын чанарыг хамгаалах зорилготой паллиатив хими эмчилгээ (palliative chemotherapy)-нд үргэлжлүүлэх эсэх нь тооноос бус, хариу урвал, гаж нөлөө, биеийн ерөнхий байдлаас шалтгаална.

Нэгдүгээр тэнхлэг нь хуримтлагдсан хоруу чанар (cumulative toxicity). Зарим эм нэг удаагийн тунгаас илүү нийт хуримтлалаараа асуудал үүсгэдэг. Цайрын бүлгийн (platinum-based) эмүүдийн үед захын мэдрэлийн эмгэг (peripheral neuropathy) түгээмэл бөгөөд хуруу, хөлийн үзүүр бадайрах, хүйтэнд хүрэхэд эрчимжих, товч тайлах, савх барихад хүндрэх хэмжээнд хүрч болно. Ийм үед сэргэлт удаан байдаг тул эмч нар тунг бууруулах, эсвэл хослолоос тухайн нэг эмийг түр хасах шийдвэрийг авч үздэг. Амны салст үрэвсэл (oral mucositis), нейтропени (neutropenia), суулгалт, элэгний үзүүлэлт, жин алдалт мөн адил жинлүүр дээр тавигдана. Өмнөх мөчлөгийн амны шарх бүрэн эдгээгүй байхад дараагийн хэвтэх өдөр ойртсон бол үүнийг эмчилгээ эхлэхээс өмнө заавал мэдэгдэх ёстой.

Хоёрдугаар тэнхлэг нь хариу урвал. Дүрс оношилгоо (CT)-нд голомтын хэмжээ, тоо хэрхэн өөрчлөгдсөн, хавдрын маркер (tumor marker) ямар чиг хандлагатай байгаа, өвдөлт, хоолны дуршил зэрэг шинж тэмдэг хэрхэн өөрчлөгдсөнийг хамтад нь үнэлнэ. Нэг удаагийн тоо биш, хэд хэдэн цэгийг холбосон шугамаар унших нь зарчим юм.

Гуравдугаар тэнхлэг нь амрах арга. Хариу урвал тогтвортой байх үед хамгийн хортой эмийг түр хасаад харьцангуй хөнгөн хослолыг үргэлжлүүлэх дэмжих эмчилгээ (maintenance therapy), эсвэл тодорхой хугацаанд эмчилгээг зогсоогоод даамжралын шинж илэрвэл дахин эхлэх арга практикт өргөн хэрэглэгддэг. Энэ нь "бууж өгөх" биш, харин удаан тэсвэрлэхийн тулд хүчээ хуваарилах стратеги юм.

Дөрөвдүгээр тэнхлэг нь мэс заслын боломжийг дахин үнэлэх. Элэг мэт нэг эрхтэнд хязгаарлагдсан үсэрхийлэл хими эмчилгээгээр багассан тохиолдолд тайрах мэс заслыг дахин авч үзэж болно. Шийдвэрт голомтын тоо, байрлал, том судаснуудтай харилцах хамаарал, тайрсны дараа үлдэх элэгний эзэлхүүн ба үйл ажиллагаа, бусад эрхтний байдал, өвчтөний ерөнхий чийрэгжилт орно. Нөгөө талаас хими эмчилгээг хэт удаан үргэлжлүүлэх нь элэгний эдийг гэмтээж, мэс заслын аюулгүй байдалд нөлөөлж болзошгүй тул боломжит цонхыг алдахгүй байх нь мөн хэлэлцүүлгийн сэдэв болдог. Эдгээр шийдвэрийг ихэвчлэн мэс засал, хавдрын эмчилгээ, дүрс оношилгооны эмч нар хамтарсан олон салбарын багийн (multidisciplinary) хуралдаанаар гаргадаг.

Дараагийн шинжилгээний өмнө бэлдэх дараалал: нэг, бадайралын тэмдэглэл (хэзээнээс, хаана хүртэл, зөвхөн хүйтэнд үү эсвэл байнга уу, ямар өдөр тутмын үйлдэл хүндэрсэн); хоёр, салст ба халдварын түүх (амны шарх эдгэсэн эсэх, халуурсан эсэх, антибиотик хэрэглэсэн эсэх); гурав, өмнөх тун бууралт болон хойшлуулалтын бүртгэл; дөрөв, эмчээс асуух гурван асуулт — одоогийн хариу урвал ямар байна, эмчилгээний завсарлага эсвэл дэмжих эмчилгээ боломжтой юу, мэс заслыг дахин үнэлэх шалгуур юу вэ; тав, яаралтай холбогдох босго — 38°C-аас дээш халуурах, шингэн ч залгиж чадахгүй өвдөлт, зогсохгүй суулгалт эсвэл бөөлжилт, гэнэтийн амьсгаадалт.

Нэмж хэлэхэд, эмчилгээний явцад унаж байсан үс түр зогсох, сормуус дахин ургаж эхлэх нь бий бөгөөд шинээр ургасан үс буржгар болох тохиолдол ч ажиглагддаг. Энэ нь үсний уутанцар эмийн мөчлөг, өөрчлөлтөд хариу үзүүлж буйтай холбоотой тайлбарлагддаг. Баярлууштай өөрчлөлт боловч хавдрын хариу урвалыг илэрхийлэх үзүүлэлт биш бөгөөд эсрэгээр үс үргэлжлэн унах нь эмчилгээ үр дүнгүй байгааг заадаггүй.

Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Мөчлөгийн тоо, тун, завсарлага болон мэс заслын хугацааны шийдвэр нь өвчтөн тус бүрийн байдал, шинжилгээний хариунаас хамаардаг тул эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөнө үү.