Стом (stoma) хаах мэс заслаас хойш нэг хоёр жил өнгөрсөн ч, өдрийн турш хэвийн байгаад нар жаргасны дараа байдал өөрчлөгддөг өдрүүд тохиолддог. Өглөө хэлбэртэй байсан, өдөр нь гадуур арай элбэг хооллосон, тэгээд орой есөн цагийн орчим болон шөнө дунд хоёр удаа шингэн байдалтай гардаг. Тэмдэглэлд зөвхөн "суулгалт" гэж үлддэг. Гэвч шөнө давтагдах бие засалт нь өдрийн суулгалтаас нэг илүү ачаа үүрдэг: нойр тасалдаж, шулуун гэдэсний орчмын арьс эдгэрэх зав олдохгүй, маргаашийн идэвх бүхэлдээ буурдаг.
Шөнө рүү бөөгнөрөх шалтгаан ерөнхийдөө дөрөв салдаг. Нэгдүгээрт, цөсний хүчил (bile acid). Мэс заслын үеэр нарийн гэдэсний сүүл хэсэг (ileum) буюу гэдэсний хоорондох хавхлага хамрагдсан, эсвэл цөсний хүүдий (gallbladder) авагдсан бол, эргэн шимэгдээгүй цөсний хүчил бүдүүн гэдсэнд орж ус татдаг. Хоолноос хойш хэдэн цагийн дараа шар өнгөтэй, ус шиг өтгөн яаралтай мэдрэмжтэй хамт гардаг бол энэ салааг бодох нь зүйтэй. Ихэвчлэн тусгай шинжилгээгээр бус, цөсний хүчил холбогч эмийг богино хугацаанд туршиж хариу урвалыг харах замаар тодруулдаг.
Хоёрдугаарт, оройн цагийн хуваарь. Өдрийн тос, сахрын ихэнх нь оройн нэг хоол, оройтсон зууш дээр төвлөрвөл, ходоод дүүрэхэд бүдүүн гэдэс хөдөлдөг рефлекс (gastrocolic reflex) унтахын өмнөхөн давхцдаг. Зайрмаг, шоколадтай жигнэмэгт агуулагдах сүүн сахар (lactose), тос, "сахаргүй" бүтээгдэхүүний сахрын спирт (sorbitol), кофены нөлөө энд дээрээс нэмэгддэг. Кофеингүй (decaf) гэсэн ч кофеин бүрэн тэг биш бөгөөд кофены гэдэс сэдээх нөлөө нь зөвхөн кофеинээр тайлбарлагддаггүй.
Гуравдугаарт, шулуун гэдсийг доод хэсгээс тайрсны дараах хам шинж (LARS – low anterior resection syndrome)-т элбэг тохиолддог бөөгнөрсөн бие засалт (clustering). Нэг удаа явсны дараа 30 минутаас нэг хоёр цагийн дотор дахин дохио ирдэг бөгөөд шулуун гэдэс урьдын адил хуримтлуулж чаддаггүйгээс үүсдэг. Энэ тохиолдолд "шингэрсэн" гэхээсээ "хэд хуваагдсан" гэсэнд ойр бөгөөд өдөр нь тэвчиж хойшлуулсан хэмжээ орой рүү бөөгнөрдөг. Дөрөвдүгээрт, бусад шалтгаан: сүүлд антибиотик хэрэглэсний дараах ус шиг суулгалт, шинээр эхэлсэн эм (магнийн бэлдмэл, зарим чихрийн шижингийн эм), нарийн гэдэсний бактерийн хэт өсөлт (SIBO), нарийссан уулзварын хажуугаар зөвхөн шингэн нь гарах байдал. Эдгээр нь хоолны дэглэмээр ганцаараа шийдэгддэггүй.
Дараагийн үзлэг хүртэл хийж болох дараалал: эхлээд 2 долоо хоногийн турш зөвхөн оройг тусад нь тэмдэглэнэ. Сүүлчийн хоол, зуушны цаг ба агуулга, түүнээс хойш эхний бие засалт хүртэл өнгөрсөн хугацаа, өтгөний хэлбэр (Бристолын шкал 1–7), яаралтай мэдрэмж ба алдалт байсан эсэх, нойрноос сэрсэн эсэх. Дараа нь нэг удаад ганцхан зүйлийг өөрчилнө — оройтсон зуушны нэгийг хасах, эсвэл оройн хоолыг унтахаас гурав дөрвөн цагийн өмнө болгох — тэгээд гурваас таван өдөр барьж байж дүгнэнэ. Хэд хэдэн зүйлийг зэрэг өөрчилбөл аль нь нөлөөлснийг тэмдэглэл хэлж чадахгүй.
Арьс, шингэнийг тусад нь анхаарна. Шөнө давтагдах шингэн өтгөн шулуун гэдэсний орчмын арьсыг хурдан гэмтээдэг тул, нойтон салфеткаар үрэхээс илүү бүлээн усаар угааж, товшиж хатааны дараа хамгаалах тосыг нимгэн түрхэх нь дээр. Шөнөдөө хэд хэдэн удаа явсан бол маргааш өглөө нь жин, шээсний өнгөөр шингэн алдалтыг үнэлж, зөвхөн цэвэр ус биш электролит агуулсан шингэнийг хувааж уух нь тустай.
Эмчийн өрөөнд "суулгаж байна" гэхээсээ "шөнө нойрноосоо сэрж бие засдаг", "нэг явсны дараа нэг цагийн дотор дахин явдаг" гэж цаг, давтамжийг хамт хэлбэл дараагийн алхам хурдан тодордог. Хэрэв суулгалтын эсрэг эм хэрэглэж байгаа бол тунгаас илүү уух цагийг тохируулах боломжтой эсэх, цөсний хүчил холбогч эмийг туршиж үзэх боломжтой эсэх, өтгөн болон цусны шинжилгээ шаардлагатай эсэхийг асууж болно. Харин халуурах, цус холилдсон эсвэл хар өнгийн өтгөн, хүчтэй хэвлийн өвдөлттэй хамт хэвлий дүүрч бөөлжих, богино хугацаанд илт жин алдах, сүүлд антибиотик хэрэглэсний дараах ус шиг суулгалт нь ажиглаж хүлээх зүйл биш, шууд шалгуулах дохио юм.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Мэс заслын хэмжээ, хэрэглэж буй эм, одоогийн биеийн байдлаас хамааран шийдвэр өөр байдаг тул бодит арга хэмжээг эмчлэгч эмчтэйгээ зөвлөлдөж тогтооно уу.