Хавдрын онош тавигдсаны дараа хүн бүр нэг удаа шүүгээн дэх нэмэлт бүтээгдэхүүнээ гаргаж, эрэмбэлэхийг оролддог. Заримыг нь хаячихаад, дараагийн савны өмнө гар зогсоно. Өвчтөнүүдийн бүлэгт тархдаг 'хүчтэй антиоксидант нь хавдрын эсийг ч бас хамгаалж мэднэ' гэдэг өгүүлбэр нь хаанаас гарсан, хүн дээр хэр батлагдсан тухай мэдээлэлгүйгээр яваа нь олонтаа. Шийдвэр гаргахаас өмнө энэ үгийн бүрэлдэхүүнийг салгаж үзэх нь тустай.
Яагаад ийм үг тархав. Хими эмчилгээний хэд хэдэн эм болон туяа эмчилгээ (radiation therapy) нь эсийн доторх идэвхт хүчилтөрөгч (reactive oxygen species, ROS)-ийг нэмэгдүүлж, хавдрын эсийн ДНХ болон мембраныг гэмтээх замаар үйлчилдэг. Антиоксидант (antioxidant) нь нэрнийхээ дагуу идэвхт хүчилтөрөгчийг бууруулдаг тул өндөр тунгаар зэрэг хэрэглэвэл эмчилгээний ирийг мохоож болзошгүй гэсэн онолын болгоомжлол гардаг. Түүнчлэн тамхичдад өндөр тунгийн бета-каротин (beta-carotene) нэмж өгсөн томоохон судалгаанд уушгины хавдрын тохиолдол эсрэгээрээ нэмэгдсэн жишээ энэ болгоомжлолыг улам чангатгасан.
Гэхдээ нэг өгүүлбэрээр дүгнэгддэггүй. Үр дүн нь бодис тус бүрээр, тун тус бүрээр, хавдрын төрөл болон эмчилгээний аргаас хамааран өөр байсан. Хоол хүнсэнд агуулагдах хэмжээ, капсулаар өтгөрүүлсэн өндөр тун хоёрыг нэг тэнхлэгт тавихад хэцүү бөгөөд хүн дээр хийсэн судалгаа цөөн, дүгнэлт нь ч зөрүүтэй. Тиймээс ихэнх эмнэлзүйн орчинд 'идэвхтэй эмчилгээний үед өндөр тунгийн антиоксидант нэмэлтийг тогтмол зөвлөдөггүй' гэж хэлдэг ч, 'уувал хавдар ургана' гэж хатуу дүгнэдэггүй. Батлагдаагүй байх, хор нь батлагдсан байх хоёр өөр зүйл.
Куркумин дээр антиоксидантаас тусдаа өөр нэг тэнхлэг бий. Куркумин (curcumin) нь дангаараа шимэгдэлт маш муутай тул зах зээл дээрх олон бүтээгдэхүүн хар перцийн гаралтай пиперин (piperine) эсвэл липид, нано найрлага ашиглан шимэгдэлтийг нэмэгдүүлдэг. Асуудал нь шимэгдэлтийг нэмэгдүүлдэг яг тэр механизм нь элэгний эм задлах ферментүүд (CYP3A4 гэх мэт) болон гадагшлуулах уураг (P-гликопротеин, P-glycoprotein)-д нөлөөлж, хамт хэрэглэж буй хими эмчилгээ, онилсон эмчилгээний эмийн цусан дахь түвшинг урьдчилан таамаглахад бэрх байдлаар өөрчилж болзошгүйд оршино. Мөн цус шингэлэх эм (anticoagulant, antiplatelet) хэрэглэж байгаа үед цус алдалтын хандлага, цөсний чулуу буюу цөсний замын өвчтэй үед цөсний хүүдийн агшилтыг өдөөх, ховор тохиолдолд элэгний үзүүлэлт нэмэгдсэн тухай мэдээлэл байдаг. Эдгээрийг антиоксидантын маргаанаас тусад нь шалгах ёстой.
Мультивитамин бол өөр хайрцаг. Өдрийн зөвлөмжит хэмжээний орчим мультивитамин, нэг шахмалдаа зөвлөмжөөс хэдэн арав дахин их агуулсан ганц найрлагатай өндөр тунгийн бүтээгдэхүүн хоёрыг нэг нэрээр багцлахад хэцүү. Эмчилгээний явцад түгээмэл тохиолддог D аминдэм, B12 аминдэм, төмөр, фолийн хүчлийн дутагдлыг таамаглалаар бус цусны шинжилгээгээр тогтоож, дутсан хэмжээгээр нь нөхөх нь үндсэн зарчим юм.
Эмчийн өрөөнд авч очих дараалал. Нэгд, хаяхаасаа өмнө хэрэглэж байсан бүтээгдэхүүний шошгыг (найрлагын нэр, агууламж, өдрийн хэрэглээ) зургаар үлдээнэ. Хоёрт, бүтээгдэхүүний нэрээр бус найрлага болон өдрийн нийт хэмжээгээр жагсаалт гаргана — нэг найрлага хэд хэдэн саванд давхардсан байх нь элбэг. Гуравт, эмчлэгч эмч эсвэл эмнэлгийн эм зүйчээс 'энэ эмчилгээний хугацаанд зогсоох, үргэлжлүүлж болох, эхлээд шинжилгээгээр шалгах' гэж ангилж өгөхийг хүснэ. Дөрөвт, эмнэлзүйн судалгаанд (clinical trial) хамрагдаж байгаа бол протоколоор хориглосон нэмэлт байдаг тул судалгааны сувилагчаас эхлээд асууна. Тавд, эхэлсэн болон зогсоосон огноогоо тэмдэглээд, дараагийн элэгний үйл ажиллагааны шинжилгээ болон хөхрөлт, буйлны цус гарах, хоол боловсруулалтын хямрал, баруун дээд хэвлийн өвдөлт, нүдний цагаанд шар өнгө орох зэрэг өөрчлөлтийг хамт ажиглана.
Асуултаа 'уух уу, бүгдийг хаях уу' гэдгээс 'алийг нь, хэр хэмжээгээр, мөчлөгийн аль үед, ямар эмтэй хамт' гэж өөрчилвөл эмчийн өрөөнд ашигтай хариу авахад хамаагүй хялбар болно. Аль хэдийн хаясандаа харамсах хэрэггүй бөгөөд шалгуулаагүй зүйлээ нууцаар үргэлжлүүлэн уух шалтгаан ч байхгүй.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний эмчилгээг орлохгүй. Нэмэлт бүтээгдэхүүн эхлэх буюу зогсоохоосоо өмнө эмчлэгч эмч эсвэл эм зүйчтэйгээ заавал зөвлөлдөнө үү.