Хими эмчилгээ (chemotherapy) хэд хэдэн удаа хийлгэсний дараа зарим хүнд 'энэ удаагаас нэг эмийг хасаад үлдсэнийг нь үргэлжлүүлье' гэж тайлбарладаг. Ходоод, бүдүүн гэдэсний хорт хавдарт өргөн хэрэглэгддэг платины бүлгийн эм оксалиплатин (oxaliplatin) үүний түгээмэл жишээ юм. Энэ эм давтамж нэмэгдэх тусам биед хуримтлагддаг бөгөөд хуримтлалын хамт гар, хөлийн үзүүрийн бадайрал, хүйтэн мэдрэх, мэдрэг чанар буурах зэрэг захын мэдрэлийн эмгэг (peripheral neuropathy) ихсэх хандлагатай. Иймд төлөвлөсөн бүх удаагаа дуусгахаас өмнө зөвхөн энэ эмийг зогсоож, хамт хэрэглэж байсан өөр бүлгийн эмийг (жишээ нь фторпиримидин, fluoropyrimidine) үргэлжлүүлэх нь эмнэлзүйд ховор бус.
Үүнийг эхэлж сонсоход 'эмчилгээг багасгаж байна', бүр 'бууж өгч байна' мэт сонсогдож болно. Гэвч шалтгаан нь ихэвчлэн эсрэгээрээ байдаг. Платины бүлгийн эмийн мэдрэлийн хордлого нь хуримтлагдсан тунтай нягт холбоотой ба тодорхой хэмжээнээс хэтэрсний дараа эмчилгээ дууссан ч сэргэх нь удаашрах тохиолдол бүртгэгддэг. Савх, халбага гараас мултарч, товч тогтоох хэцүү болж, улны мэдрэмж мохсоноос алхаа тогтворгүй болох шатанд хүрвэл энэ бэрхшээл сүүлийн удаагийн эмчилгээний дараа хэдэн сараар үргэлжилж болно. Тиймээс шинж тэмдэг өдөр тутмын үйл ажиллагаанд саад болохоос өмнө тухайн эмийг амраан, үлдсэн эмээр эмчилгээг үргэлжлүүлж, шаардлагатай бол дараа нь дахин нэмэх арга (stop-and-go стратеги) хэд хэдэн судалгаанд авч үзэгдсэн. 'Үр дүн өгөхгүй болсон учир хассан' гэдэг ба 'мэдрэлийн ачааллыг зохицуулах гэж хассан' гэдэг нь огт өөр зүйл тул алийг нь гэдгийг эмчлэгч эмчээсээ шууд тодруулах нь чухал.
Тунг бууруулах эсэх шийдвэр нь мэдрэмжийн хүч биш, үйл ажиллагаанд суурилдаг. Эмч 'юуг хийж чадахаа больсон бэ' гэж асуудаг. Хүйтэн ус хүрэхэд огцом өвдөж байна уу, товч, түлхүүр, савх барих хөдөлгөөн өөрчлөгдсөн үү, бүрэнхий газар алхахад хөл хаана гишгэж байгаагаа мэдэрч байна уу, шатнаас бүдэрч байсан уу гэдгийг огноотой нь тэмдэглэж очвол шийдвэр гаргахад тустай. Хумс хөндийрөх, унах өөрчлөлтийг мөн тэмдэглэх нь зүйтэй.
Бас нэг түгээмэл нөхцөл бол дүрс оношилгоог цаг захиалгын байдлаас шалтгаалан өөр өөр эмнэлэгт хийлгэх явдал юм. КТ (CT) дээр зүсмэлийн зузаан, тодосгогч бодис орсны дараах хугацаа, байрлал, төхөөрөмж зэрэг бага зэрэг ялгаатай байхад л голомтын хэмжээ, хэлбэр өөр харагдаж болно. Эмчилгээний хариу урвалыг үнэлэхэд 'энэ удаагийн зураг' төдийгүй 'өмнөх зурагтай ижил нөхцөлд харьцуулж чадах эсэх' чухал. Гадуур хийлгэсэн бол зөвхөн дүгнэлтийн хуудас биш, эх зураг (DICOM) бүхий диск эсвэл USB-г хамт авч, үзлэгийн өдрөөс өмнө гадны дүрсийг дахин уншуулах боломжтой эсэхийг урьдчилж тодруулаарай. Өмнөх зураггүйгээр шинэ төхөөрөмж дээр анх удаа авбал тэр нь шинэ суурь болж, 'өөрчлөлтгүй' гэсэн дүгнэлт дараагийн шинжилгээнээс эхлэн боломжтой болдгийг мэдэж байх нь тустай.
'Одоогийн дүрс оношилгоонд харагдах голомт алга' гэсэн тайлбарыг ч хүрээтэй нь ойлгох хэрэгтэй. Энэ нь ашигласан шинжилгээгээр илэрсэн голомт байхгүй гэсэн үг болохоос микроскопын түвшний эс байхгүй гэсэн үг биш. Эмчилгээ, хяналт үргэлжилдэг шалтгаан энд оршдог бөгөөд дараагийн шинжилгээний хугацаа нь үе шат, эмчилгээний хариу, биеийн ерөнхий байдлаас хамааран хүн бүрд өөр тогтоогддог.
Бадайрал үлдсэн хэвээр ажилдаа буцаж байгаа бол аюулгүй байдлыг тусад нь бодох нь зүйтэй. Мэдрэмж мохоход халуун, хурц ирмэг, дарамтыг хожуу мэдэрдэг тул түлэгдэл, зүсэгдэлт хожуу илэрч болно. Багаж, хутга, халуун эх үүсвэртэй ажиллахдаа бээлий хэрэглэх, ажлын дараа гар хөлөө нүдээр шалгаж шарх байгаа эсэхийг харах, хумс гэмтсэн үед урд талдаа чөлөөтэй, гулгамтгай биш улавчтай гутал өмсөх нь тусална. Хөлийн мэдрэмж мохсон үед шат, тавцан зэрэг тэнцвэр шаардсан ажлыг багасгаж, харанхуйд явахаас зайлсхийх нь унаж бэртэхээс сэргийлнэ. Жолоо барихад дөрөөний мэдрэмж өмнөхөөс өөр санагдвал заавал эмчдээ хэлээрэй.
Дараагийн үзлэгт бэлдэх гурван зүйл: нэгдүгээрт, энэ удаа хассан эм нь мэдрэлийн шинж тэмдгийн улмаас уу, өөр шалтгаанаар уу; хоёрдугаарт, үлдсэн эмчилгээг хэдэн удаа төлөвлөж байгаа, ямар үзүүлэлтээс хамаарч өөрчлөгдөх вэ; гуравдугаарт, дараагийн дүрс оношилгоог хаана, хэзээ хийх ба өмнөх зургаа хэрхэн авч очих вэ.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Эмийн тохируулга, шинжилгээний хуваарь, шинж тэмдгийн менежментийн талаарх шийдвэрийг заавал эмчлэгч эмч, эрүүл мэндийн багтайгаа зөвлөлдөн гаргана уу.