Шулуун гэдэсний хорт хавдрын (rectal cancer) мэс заслын үед хавдрыг авсны дараа үлдсэн гэдсийг ихэвчлэн шулуун гэдэсний доод хэсэгт дахин холбодог. Энэ холбоосыг анастомоз (anastomosis) гэдэг бөгөөд холбоос эдгэрэх хугацаанд ялгадас түүн дээгүүр өнгөрөхгүй байхаар хэвлийд түр гаргалга (temporary stoma — ileostomy эсвэл colostomy) хийдэг. Тиймээс стома нь хавдрыг эмчилдэг зүйл биш, харин сул дорой холбоосыг амраах "тойрог зам" юм. Иймээс буцаах хагалгааны хугацааг хуанли биш, холбоосын байдал шийддэг.
Ихэвчлэн хоёр гурван сарын дараа гэж яригддаг ч бодит байдал дээр зургаан сар, нэг жил буюу түүнээс ч удах нь цөөнгүй. Мэс заслын өмнө эсвэл дараа аарцагт туяа эмчилгээ (radiotherapy) хийлгэсэн бол тэр хэсгийн цусан хангамж, эд эсийн сэргэлт удааширч эдгэрэх хугацаа уртасдаг. Холбоосоос бага зэрэг алдагдал (anastomotic leak), буглаа эсвэл нарийн суваг (fistula/sinus) үлдсэн бол хаагдтал нь хүлээх шаардлагатай. Холбоос нарийсах (stricture), давтагдах үрэвсэл, үргэлжилж буй нэмэлт химийн эмчилгээ, жин ба булчин ихээр буурсан ерөнхий байдал зэрэг нь бас хугацааг хойшлуулдаг. Оёдлын хэсгийг дахин засах жижиг хагалгаа хийх тохиолдол байдаг бөгөөд энэ нь ухарсан хэрэг биш, буцаах нөхцөлийг бүрдүүлж буй үе шат байж болно.
Буцаах боломжтой эсэхийг ихэвчлэн хэд хэдэн шинжилгээг хамтад нь үзэж шийддэг: гуяны замаар тодосгогч бодис хийж алдагдал байгаа эсэхийг харах рентген шинжилгээ, дурангаар (endoscopy) холбоосын өргөн ба салст бүрхүүлийн байдлыг харах, аарцагны CT эсвэл MRI, мөн хурууны үзлэгээр шулуун гэдэсний хаалт булчингийн (sphincter) хүч болон нарийсалтыг шалгах үзлэг. Үүн дээр хавдар дахин сэдрээгүй эсэх, цаашид ямар эмчилгээ төлөвлөгдсөнийг хамт хардаг. "Өмнөхтэй адилхан байна" гэдэг тайлбар нь юу ч хийгээгүй гэсэн үг биш, эдгээр шалгуурын нэг нь хараахан хангагдаагүй байгааг илэрхийлдэг. Тийм үед "яг юу нь дутуу байна вэ, дараа нь юуг дахин шалгах вэ" гэж тодруулж асуувал яриа илүү тодорхой болно.
"Эрсдэл хүлээхэд бэлэн бол буцаах боломжтой" гэсэн хариулт нь хайхрамжгүй хариулт биш байж болно. Бүрэн эдгэрээгүй холбоос дээгүүр ялгадас өнгөрвөл алдагдал, халдвар үүсэж дахин стома хийх шаардлага гарч болно. Мөн амжилттай буцаасны дараа ч өдөрт олон удаа бага багаар бие засах, тэвчихэд хэцүү яаралтай мэдрэмж зэрэг өөрчлөлт (бага урд талын тайралтын хам шинж — low anterior resection syndrome, LARS) үлдэж болно. Тиймээс эмч нар зөвхөн "техникийн хувьд буцаах боломжтой юу" гэдгийг бус, "буцаасны дараах өдөр тутмын амьдрал одоогийнхоос хялбар болох уу" гэдгийг хамт жинддэг. Байнгын стомагийн (permanent stoma) тухай ярих нь бууж өгсөн хэрэг биш — зарим хүнд давтагдсан ялгадас барих чадваргүйдэл, дахин хагалгаанаас илүү тогтвортой, урьдчилан таамаглах боломжтой байдал нь амьдрахад хялбар байдаг. Өвчтөн өөрөө юуг хамгийн чухалд тооцож байгаагаа — өвдөлт, гадуур гарах, ажил, нойр — үгээр хэлж өгвөл шийдвэр илүү тодорхой болно.
Хүлээх хугацаанд ч хийж болох зүйл бий. Стомагийн эргэн тойрны арьсыг гэмтээхгүй арчлах, уураг ба илчлэгийг хангаж жин, булчингаа хадгалах, эмчийн зөвшөөрсөн хэмжээнд алхаж, аарцгийн ёроолын (pelvic floor) дасгалыг үргэлжлүүлэх нь буцаасны дараах сэргэлтэд бэлтгэл болдог. Хэрэв эмч солигдож тайлбар тасалдсан мэт санагдвал өөр эмнэлгээс хоёрдогч санал (second opinion) авах нь өвчтөн болон гэр бүлийн эрх юм. Тэр үед мэс заслын тэмдэглэл, эмгэг судлалын хариу, тодосгогч ба дурангийн шинжилгээний хариу, дүрс оношилгооны диск, өнөөг хүртэлх эмчилгээний хураангуй, илгээх хуудсыг бүрдүүлбэл шинжилгээг эхнээс нь давтах цаг, хүчийг хэмнэнэ.
Хүлээж байх хугацаанд халуурах, шулуун гэдэс ба өгзөгний орчмын өвдөлт ихсэх, идээт эсвэл бусад ялгадас нэмэгдэх, стомагаас гарах хэмжээ гэнэт багасаж хэвлий дүүрч бөөлжих, стомагийн эргэн тойрон улайж хавдах зэрэг шинж илэрвэл дараагийн үзлэгийг хүлээлгүй эмчид хандах нь аюулгүй.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Эмчилгээний хугацаа, аргын талаарх шийдвэрийг эмчлэгч эмч, эрүүл мэндийн багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.