Эмчилгээний огноо тогтмогц гэр бүлийнхэн тэр өдрийг эцсийн зорилт мэт харах нь бий. Гэтэл тогтоосон өдөр хүртэлх хэдэн хоногт өвчтөний биеийн байдал эрс мууддаг тохиолдол цөөнгүй. Өмнө нь хэдэн халбага шингэн хоол уудаг байсан хүн одоо шимт ундааны нэг балгыг ч нэг хоёр минутын дотор бүхэлд нь буцааж гаргаж, гэдэс нь чангарч хөөж, шөнөжингөө хий огиулан нойргүй өнгөрөөж байвал энэ нь зүгээр л "хоолны дуршил муудсан" гэхээс өөр дохио байж болно.
Идсэн даруйдаа буцаж гардаг бөөлжилт нь ихэвчлэн дотор муухайрахаас илүү, хоол ходоодноос доошоо нэвтэрч чадахгүй байгаагийн шинж байдаг. Түгээмэл шалтгаанд ходоодны гарах хэсгийн бөглөрөл (gastric outlet obstruction), хэвлийн хальсны тархалтаас үүдэлтэй хорт гэдэсний бөглөрөл (malignant bowel obstruction), хэвлийд шингэн хурах (ascites), ходоодны хөдөлгөөн удаашрах (gastroparesis) зэрэг ордог. Ийм үед хамгийн шимтэй хоол, шимт ундаа ч шимэгдэлгүй буцаж гардаг тул "жаахан ч гэсэн нэмж уулгая" гэсэн хүчин чармайлт хүч нэмэхийн оронд бөөлжилт, шингэн алдалтыг улам гүнзгийрүүлэх эрсдэлтэй.
Нойрны эм өмнөх шигээ үйлчлэхээ болих нь ч мөн энэ зурагт багтдаг. Нойргүйдлийн үндэс нь гэдэс хөөх, дотор муухайрах, шингэн алдах, электролитийн (electrolyte) хямрал гэх мэт биеийн шалтгаанд байгаа бол тайвшруулах эмээр дарж болохгүй. Хэдэн өдөр дараалан бөөлжвөл натри, кали зэрэг электролит алдагдаж, бөөрний үзүүлэлт өсөх бөгөөд ийм байдал үргэлжлэх юм бол шөнөдөө эрчимждэг ухаан балартах хам шинж (delirium) руу шилжиж болно.
"Яаралтай тусламжид очлоо ч зөвхөн сэлбэг л тавина гэсэн" гэсэн үгнээс болж босго алхаж чаддаггүй хүн олон бий. Гэвч энэ нөхцөлд яаралтай тусламжийн үүрэг сэлбэг тавихаар хязгаарлагддаггүй. Цусны шинжилгээгээр шингэн алдалт, электролит, бөөрний үйл ажиллагаа, халдвар байгаа эсэхийг тодруулж, хэвлийн рентген эсвэл КТ (CT)-аар үнэхээр бөглөрсөн хэсэг байгаа эсэхийг шалгаж, шаардлагатай бол хамраар ходоодны гуурс (nasogastric tube) тавьж хуримтлагдсан шүүсийг гадагшлуулан дотор муухайрах, гэдэс хөөхийг хөнгөвчилдөг. Судсаар бөөлжилт намдаах эм хийж, товлосон хэвтэлтийг урагшлуулах эсвэл стент, тэжээлийн зам, судсаар тэжээх (TPN) зэрэг дараагийн алхмыг ярилцах эхлэл ч болдог. Өөрөөр хэлбэл "сэлбэг авахаар" биш, "яагаад юу ч дотор тогтохгүй байгааг тогтоохоор" очиж байгаа хэрэг.
Дараах тохиолдолд товлосон өдрийг хүлээхээс илүү эмнэлгийн багтаа шууд мэдэгдэх эсвэл яаралтай тусламжид хандах нь аюулгүй: нэг хоногоос удаан ус ч дотор тогтохгүй байх; шээсний хэмжээ эрс багасах буюу хагас хоног гаруй бараг гарахгүй байх; бөөлжис нь хүрэн хар өнгөтэй эсвэл цус холилдсон байх; гэдэс хатуурч хүчтэй өвдөх; хий, баас бүрмөсөн зогсох; халуурах, чичрэх; толгой эргэж босч чадахгүй болох, яриа, зан байдал ердийнхөөс өөр болох.
Хүлээх хугацаанд гэртээ хийж болох зүйл бас бий. Нэг дор их хэмжээгээр биш, цэвэр шингэнийг маш багаар, ойр ойрхон оролдоно. Ямар нэг зүйл уусны дараа дор хаяж гуч минут суух буюу биеийн дээд хэсгийг өргөж байрлуулна, хэвтэх үедээ ч толгойн талыг өндөрлөнө. Өдөрт хэдэн удаа бөөлжсөн, хэдэн удаа шээсэн, жин хэр хассан зэргийг товч тэмдэглэвэл эмчийн өрөөнд үгээр тайлбарлахад бэрх өөрчлөлт нэг харцаар ойлгогдоно. Хэрэглэж буй эм болон сүүлийн шинжилгээний хариуг нэг дугтуйнд цуглуулж тавибал яаралтай эмнэлэг рүү явахад хялбар болно.
Эмчийн үзлэг товлогдсон бол ийн асууж болно: "Ийм байдлаар хооллож чадахгүй байхад төлөвлөсөн эмчилгээг эхлүүлж болох уу, эсвэл хэвтэлтийг урагшлуулсан нь дээр үү?", "Бөглөрөл байгаа эсэхийг эхлээд шалгах шаардлагатай юу?", "Хэсэг хугацаанд амаар тэжээл авах боломжгүй бол ямар аргууд байж болох вэ?" Эмчилгээ эхлэхэд тэнхээ хэрэгтэй гэдэг үнэн боловч тэр тэнхээ тэвчиж хүлээснээр эргэж ирдэггүй. Хооллож чадахгүй байгаа байдал өөрөө яг одоо эмчлэх ёстой зүйл юм.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, түүнийг зохицуулах арга хүн бүрд өөр байдаг тул заавал өөрийн эмчлэгч эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.