Хөхний рентген зураг (mammography) авч дуусаад хэт авиан шинжилгээ (ultrasound) хүлээж байтал гэнэт нэмж зураг авах шаардлагатай гэж хэлээд, товлосон хэт авиаг цуцалж өөр эмнэлэгт очихыг зөвлөвөл сэтгэл түгшихэд хүрдэг. Гэвч энэ нь муу онош тавигдсан гэсэн үг биш, харин юуг нарийвчлан харах шаардлагатайгаас хамааран шинжилгээний дарааллыг өөрчилдөг ердийн журам юм. Урьдчилан сэргийлэх үзлэгийн төв нь онош тавихаас илүү шүүж ялгах үүрэгтэй тул нарийвчлан үзэх зүйл гарвал эд эсийн шинжилгээ хийх боломжтой эмнэлэгт шилжүүлдэг.
Бичил шохойжилт (microcalcification) гэдэг нь хөхний эдэд үүссэн маш жижиг кальцийн хуримтлал юм. Нүдээр ч, гараар ч мэдрэгддэггүй бөгөөд зөвхөн хөхний рентген зураг дээр цагаан цэг мэт харагддаг. Ихэнх тохиолдолд насжилттай холбоотой судасны хананы шохойжилт, өмнөх үрэвслийн ул мөр, эсвэл фиброз-уйланхайт өөрчлөлт зэрэг аюулгүй шалтгаантай байдаг. Харин цэгүүд нарийн хэсэгт бөөгнөрсөн, хэмжээ хэлбэр нь жигд бус, эсвэл мөчир мэт эгнэж байрласан бол сүүний сувгийн доторх өөрчлөлтийг илэрхийлж болох тул нэмэлт шалгалт хийдэг. Хариу бичигт тааралддаг BI-RADS ангилалд 0 нь нэмэлт зураг шаардлагатай, 3 нь богино хугацааны хяналт, 4-өөс дээш нь биопси авч үзэхийг санал болгож буй гэсэн утгатай бөгөөд 4 гэдэг нь хорт хавдар гэсэн онош биш юм.
Үзлэгийн явцад нэмж авдаг зураг нь ихэвчлэн томруулсан буюу хэсэгчилсэн шахалттай зураг (magnification, spot compression view) байдаг. Шохойжилт бүрийн хэлбэр, тоо, тархалтыг томруулж харах зорилготой бөгөөд зөвхөн эдгээр нэмэлт зургаар аюулгүй гэдэг нь тодорхой болж дуусах тохиолдол ч цөөнгүй.
Товлосон хэт авиаг цуцлах шалтгаан бас бий. Хэт авиан шинжилгээ нь зангилаа, уйланхайг сайн харуулдаг ч зангилаагүй зөвхөн шохойжилттой өөрчлөлтийг ихэвчлэн харуулж чаддаггүй. Тиймээс хэт авиагаар юу ч харагдаагүй гэдэг нь тайвшрах үндэслэл болж чаддаггүй. Хамт дурддаг нягт хөх (dense breast) гэдэг нь өвчин биш, булчирхайлаг эдийн эзлэх хувь өндөр байх бие махбодийн онцлог бөгөөд рентген зураг дээр дэвсгэр цагаан харагдаж зангилааг далдалж болзошгүй тул хэт авиаг хамт хийх үндэслэл болдог.
Биопсийн арга нь өөрчлөлт аль шинжилгээгээр харагдаж байгаагаас хамаарна. Хэт авиагаар сайн харагддаг өөрчлөлтөд хэт авианы хяналтан дор бүдүүн зүүгээр эд авах биопси (core needle biopsy) хийдэг. Харин зөвхөн рентген зураг дээр харагддаг шохойжилтыг хэт авиагаар онох боломжгүй тул хоёр өнцгөөс зураг авч солбицлыг тооцоолдог стереотактик биопси (stereotactic biopsy), эсвэл соронзон резонанст удирдлагатай биопси хэрэглэдэг. Үүн дээр илүү бүдүүн зүүгээр олон хэсэг эд авдаг вакуум туслалцаатай биопси (vacuum-assisted biopsy) нэмбэл тархсан шохойжилтыг алдах магадлал буурдаг тул түгээмэл сонгогддог. Аль арга тохирохыг шохойжилтын байрлал, хэмжээ, хөхний зузаан, эмнэлгийн тоног төхөөрөмжөөс хамааран эмч тодорхойлох тул өвчтөн урьдчилан сонгох шаардлагагүй.
Эд авсан байрлалд дараа нь дахин олоход зориулсан маш жижиг тэмдэглэгээ (marker clip) үлдээх нь бий бөгөөд энэ нь ердийн амьдралд саад болдоггүй. Мөн авсан эдийг тэр дороо зурагт оруулж, зорьсон шохойжилт үнэхээр орсон эсэхийг шалгадаг. Хариу ихэвчлэн хэдэн өдрөөс долоо хоног орчим болдог ч нэмэлт будалт, дахин уншилт хэрэгтэй бол уртсах бөгөөд эмнэлэг бүрт хугацаа өөр байдаг.
Товлосон эмнэлэгт очихдоо биопси хийлгэхээр ирлээ гэж хэлэхээс илүү, үзлэгээр юу илэрснийг баримтаар үзүүлэх нь илүү тустай. Үзлэгийн төвөөс хөхний рентген зураг агуулсан диск болон хариу бичгийг авч очвол ижил зургийг давтан авахгүй байх боломжтой. Аспирин, цусны бүлэгнэлтийн эсрэг эм, нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг эсэх, амархан хөхөрдөг эсэх, өмнө хийлгэсэн хөхний мэс ажилбар, удамшлын түүхээ бэлдэж очвол зохимжтой. Хэрэв үргүйдлийн эмчилгээ хийлгэж байгаа бол жирэмсэн байх магадлал болон цаашдын эмчилгээний хуваарийг заавал мэдэгдэж, шинжилгээний цагийг хамт тохируулаарай.
Хариу хүлээх өдрүүд онцгой урт мэдрэгддэг. Интернэтээс хамгийн муу тохиолдлуудыг дахин дахин уншиж орхих нь ч байгалийн хариу үйлдэл. Гэвч биопси хийлгэхийг зөвлөсөн хүмүүсийн дийлэнх хувь нь аюулгүй хариу авдгийг санах нь зүйтэй. Тодорхойгүй мэдээллээр урьдчилан дүгнэлт хийхээс илүү, асуултаа бичиж аваад эмчийн өрөөнд нэг бүрчлэн асуух нь сэтгэл санааг хамаагүй бага зарцуулдаг.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Шинжилгээний арга, хугацаа, хариуны тайлбар хүн бүрт өөр тул заавал эмчилгээний багтайгаа зөвлөлдөж шийдвэрлэнэ үү.