Хөхний хэт авиан (ultrasound) шинжилгээ буюу үзлэгээр өмнө нь байгаагүй зангилаа шинээр илэрвэл хэн боловч сандардаг. Ялангуяа хэдхэн сарын дотор томорсон эсвэл хэлбэр нь тодорхойгүй бол эмч тухайн зангилааны шинж чанарыг нарийвчлан тогтоохын тулд эд эсийн шинжилгээ (biopsy) хийхийг зөвлөж болно. Энэ удаад хөхний өөрчлөлтийг үнэлдэг 'BI-RADS' ангилал, сүүлийн үед түгээмэл хэрэглэгддэг вакуум туслалцаатай хөхний биопси (vacuum-assisted breast biopsy) гэж юу болохыг тайван авч үзье.
Хөхний рентген (mammography) болон хэт авианы хариунд ихэвчлэн 'BI-RADS' гэсэн тоон ангилал бичигдсэн байдаг. Энэ нь өөрчлөлт хорт хавдар байх магадлалыг үе шаттайгаар нэгтгэсэн олон улсын шалгуур юм. 0 нь нэмэлт шинжилгээ шаардлагатай, 1-2 нь хэвийн буюу тодорхой хоргүй, 3 нь хоргүй байх магадлал өндөр тул хяналтад авахыг бодолцох үе шат. 4 нь 'хорт хавдрыг бүрэн үгүйсгэж чадахгүй тул эд эсийн шинжилгээ хийхийг зөвлөх' үе шат бөгөөд дотроо 4a, 4b, 4c гэж хуваагдаж, магадлалын хүрээ өргөн. Өөрөөр хэлбэл 4 гэдэг нь шууд хорт хавдар гэсэн үг биш, харин 'баталгаажуулах шаардлагатай' гэсэн дохио юм.
Вакуум туслалцаатай хөхний биопси нь нарийн зүү хэлбэрийн багажийг зангилаанд байрлуулж, хэт авиан буюу дүрс оношилгооны хяналтан дор сөрөг даралтаар (vacuum) эд эсийг соруулж олон хэсэг авдаг арга юм. Бүдүүн зүүгээр нэг хоёр хэсэг авдаг ердийн зүүн биопсиос (core needle biopsy) илүү их эд эс авах боломжтой тул жижиг хоргүй зангилааг шинжилгээтэй зэрэг ихэвчлэн бараг бүрэн авч хаядаг. Тийм учраас эмч 'биопси хийхийн зэрэгцээ хамт авъя' гэж тайлбарладаг. Гэхдээ энэ нь зангилааны хэмжээ, байрлал, шинж чанараас хамаардаг тул өөрийн тохиолдол хаана хамаарахыг эмчээсээ асуух нь зүйтэй.
Мэдээ алдуулалтын (anesthesia) талаар ч сонирхож магадгүй. Вакуум туслалцаатай биопсийг ихэвчлэн хэсэгчилсэн мэдээ алдуулалтаар (local anesthesia) хийдэг ч, зангилаа том, байрлал төвөгтэй эсвэл өвчтөн их сандарч байвал нойрсуулах (sedation) буюу ерөнхий мэдээ алдуулалт (general anesthesia) нэмж хэрэглэж болно. Мэдээ алдуулалтын арга, эдгэрэх хугацаа, үйлдлийн дараах хөхрөлт, өвдөлт, цус гарах магадлал эмнэлэг бүрт, хүн бүрт өөр тул үйлдлийн өмнө тайлбарыг сайн сонсож, асуух зүйлээ тэмдэглэж авахыг зөвлөж байна.
Хариу хүлээх өдрүүд онцгой урт мэт санагддаг. Түгшүүр ихсэх үед шинжилгээ хийлгэх шалтгаан, цаашдын хуваарийг тодруулах нь тус болдог бөгөөд ганцаараа даахад хүнд бол ойр дотны хүнтэйгээ сэтгэлээ хуваалцах нь бас сайн. Туранхай биетэй эсэх, зангилаа хэдэн сантиметр байх зэрэг зүйл хариуг урьдчилан шийддэггүй.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ойлголт өгөх ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Шинжилгээний хариу, мэдээ алдуулалт, үйлдлийн арга, цаашдын төлөвлөгөө хүн бүрт өөр тул заавал эмчтэйгээ сайтар зөвлөлдөнө үү.