Хорт хавдрын эмчилгээний явцад биед гарч буй өчүүхэн ч өөрчлөлт санаа зовоодог. Толгой байнга өвдөх, нүд бүрэлзэх зэрэг толгой, нүдтэй холбоотой шинж тэмдэг нь таны байнга үздэг тасаг биш, мэдрэлийн эмч эсвэл мэдрэлийн мэс заслын (neurosurgery) тусламж шаардаж болно. Ийм шинж тэмдэг олон шалтгаантай тул бичиг цаасны асуудлыг судлахаас өмнө эмчлэгч багтаа хэзээ, яаж эхэлснийг яг байгаагаар нь хэлж, үзлэгийн цагаа урагшлуулах эсэхийг зөвлөлдөх нь хамгийн эхний алхам. Ялангуяа шинээр гарсан мэдрэлийн (neurological) шинж тэмдгийг өөрөө дүгнэхээс илүү мэргэжлийн хүнээр шалгуулах нь аюулгүй.
Түгээмэл асуулт бол 'би тодорхой профессорыг өөрөө сонгож цаг авч болох уу' гэдэг. Ихэнх эмнэлэгт өвчтөн үзүүлэх тасаг, эмчээ сонгож болдог. Гэхдээ анхны болон давтан үзлэгийн цаг авах журам, хүлээх хугацаа, тасаг хоорондын шилжүүлгийн журам эмнэлэг бүрт өөр. 'Хөхний хорт хавдрын эмчилгээ хийлгэж байгаа бөгөөд толгой өвдөж, харах чадвар өөрчлөгдсөн тул мэдрэлийн мэс заслын үзлэгт ормоор байна' гэж нөхцөл байдлаа тайлбарлавал зөв замыг зааж өгнө.
Хоёр дахь асуулт бол албан ёсны илгээх захидал (referral letter) заавал хэрэгтэй юу гэдэг. Том, дээд шатлалын эмнэлэгт эрүүл мэндийн даатгалын (health insurance) хөнгөлөлтийг бүрэн эдлэхийн тулд доод шатлалын байгууллагаас илгээх захидал үндсэндээ шаардлагатай. Гэвч та тухайн эмнэлэгт аль хэдийн бүртгэлтэй үзүүлж байгаа өвчтөн бол шинэ гадны захидалгүйгээр эмнэлэг доторх тасаг хоорондын шилжүүлгээр үргэлжлүүлэн үзүүлэх тохиолдол олон байдаг. Журам өөр өөр тул шинэ гадны захидал авчрах эсэх, эсвэл дотоод шилжүүлэг хүрэлцэх эсэхийг бүртгэлийн хэсэг эсвэл цаг авах хэсгээс урьдчилан асуух нь баталгаатай.
Гурав дахь, хамгийн ойлгомжгүй асуулт бол хорт хавдрын онцгой төлбөрийн хөнгөлөлт энэ үзлэгт мөн үйлчлэх үү гэдэг. Энэ хөнгөлөлт нь бүртгэгдсэн хорт хавдар болон түүнтэй холбоотой хүндрэлийн (complication) эмчилгээний өвчтөний хариуцах төлбөрийг ихээхэн бууруулдаг. Гол нь энэ үзлэг бүртгэгдсэн хавдартай холбоотой эсэх. Хэрэв толгой өвдөх, харах чадварын өөрчлөлт нь хавдартай холбоотой гэж дүгнэгдвэл тохирох оношийн кодоор хөнгөлөлт үйлчилж болно; харин тусдаа, хамааралгүй асуудал гэж үзвэл ердийн төлбөр хэрэгжинэ. Энэ холбоог өвчтөн өөрөө биш, үзсэн эмчийн онош, код оноолтоор тодорхойлдог. Тиймээс төлбөр төлөхөөс өмнө 'энэ үзлэг хөнгөлөлтөд хамрагдах уу' гэдгийг лавлавал гэнэтийн зардлаас сэргийлнэ.
Товчхондоо: шинж тэмдгээ аль болох хурдан эмчлэгч багтаа мэдэгд; хүссэн тасаг, эмчээ эмнэлгийн зааврын дагуу сонгож цаг ав; илгээх захидлын шаардлага болон төлбөрийн хөнгөлөлтийг эмнэлгийн бүртгэлийн хэсэг эсвэл даатгалын байгууллагаас шууд лавла. Хариулт зөрж байвал сонссон зүйлээ ажилтны нэр, огнооны хамт тэмдэглэж авбал дараа нь дахин шалгахад хялбар.
Энэ нийтлэл нь журам, үзлэгийн урсгалыг ойлгоход туслах ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, зардал, журмын талаарх шийдвэрийг заавал эмчлэгч баг болон эмнэлгийн зөвлөгөөний хэсэгтэй зөвлөлдөж гаргана уу.