Эмчилгээний явцад ч зурах, оёх, хөгжим тоглох зэрэг гараа ашигладаг үйл ажиллагаа өдрийн хэмнэлийг хадгалахад тусалдаг. Гэвч нэг л өдрөөс харандаа удаан барихад хурууны үзүүр бадайрах, хүч сулрах, эсвэл зурсан зураас бага зэрэг чичрэх нь ажиглагдаж болно. Энэ нь зөвхөн ядаргаа буюу анхаарал сарнисны шинж биш, хавдрын эсрэг эмүүд захын мэдрэлд (peripheral nerve) үзүүлэх нөлөөтэй холбоотой байж магадгүй.

Хими эмчилгээний улмаас үүсэх захын мэдрэлийн эмгэг (chemotherapy-induced peripheral neuropathy, CIPN) нь платины бэлдмэл (platinum), таксан (taxane), винка алкалоид (vinca alkaloid), зарим дархлаа тохируулагч эмийн үед харьцангуй элбэг тохиолддог. Хамгийн урт мэдрэлүүд түрүүлж өртдөг тул шинж тэмдэг ихэвчлэн хуруу, хөлийн үзүүрээс, хоёр талдаа ойролцоо, бээлий, оймс өмссөн хэлбэрээр (glove-and-stocking) эхэлдэг.

Мэдрэмж хүн бүрд өөр. Зарим хүнд бадайрах, шатаж байгаа мэт мэдрэмж нэмэгддэг бол зарим хүнд мэдрэх чадвар буурч, товч тогтоох, зоос авах зэрэг нарийн хөдөлгөөн бэрхшээлтэй болдог. Оксалиплатин (oxaliplatin) хэрэглэж байгаа үед хүйтэн зүйлд хүрэхэд гар цахилгаанд цохиулсан мэт болох нь илүү тод илэрч болно. Ихэвчлэн эмчилгээний мөчлөг давтагдах тусам аажмаар хуримтлагддаг ба эмчилгээ дууссаны дараа сайжирдаг ч сэргэхэд хугацаа шаардагддаг, зарим тохиолдолд мэдрэхүйн өөрчлөлт удаан хугацаанд үлдэж болно.

Хамгийн чухал зүйл бол тэвчиж суухгүй, өөрчлөлтөө эрт мэдэгдэх явдал. Мэдрэлийн гэмтэл цаашид гүнзгийрэхээс сэргийлэх хамгийн тодорхой арга бол эмийн тунг тохируулах, мөчлөгийн хоорондох завсрыг уртасгах, эсвэл түр завсарлах шийдвэр бөгөөд үүнийг зөвхөн эмчилгээг хариуцсан баг гаргана. Урьдчилан сэргийлэх зорилгоор ууж буй нэмэлт бэлдмэлүүдийн үр нөлөөний нотолгоо хязгаарлагдмал, заримыг нь зөвлөдөггүй тул өөрөө эхлэхээсээ өмнө заавал зөвлөлдөх нь аюулгүй.

Эмчийн өрөөнд мэдрэмжээ зөвхөн үгээр дүрслэхээс илүү өдөр тутмын үйлдлээр тайлбарлавал ойлгомжтой байдаг. Хэзээнээс эхэлсэн, хурууны хэдэн үе хүртэл байгаа, товч тогтоох, савх барих, бичих зэргээс аль нь хэцүү болсон, хүйтэн усанд хүрэхэд дордож байгаа эсэх, алхахад ул мэдрэхгүй болж тэнцвэр алдагдаж байгаа эсэхээ бичиж очвол хангалттай. Тэнцвэр алдагдаж байвал унаж бэртэхээс сэргийлэх талаар мөн ярилцах хэрэгтэй.

Гараар хийдэг хоббиг ихэвчлэн орхих шаардлагагүй бөгөөд хийх аргаа бага зэрэг өөрчилж болно. Нимгэн бариултай хэрэгслийн оронд бүдүүн бариул хэрэглэх, бага хүч зарцуулаад зураас гаргадаг зөөлөн харандаа сонгох, 20-30 минут ажиллаад гараа амраах зэрэг нь ачааллыг бууруулна. Мэдрэх чадвар буурсан гар шарх, түлэгдлийг хожуу мэдэрдэг тул хутга, ир, халуун хэрэгсэл, хүйтэн төмөрлөгтэй харьцахдаа нүдээрээ дахин шалгах зуршил тустай.

Сургалтын төв, соёлын төв гэх мэт гадуур явдаг хичээлийн хуваарийг ч биедээ тохируулах нь зүйтэй. Хими эмчилгээний мөчлөг тус бүрд цагаан эсийн тоо хамгийн доод хэмжээндээ хүрдэг үе байдаг ба тэр үед халдвар авах эрсдэл нэмэгддэг тул дараагийн хичээлийн өдрөө товлохоос өмнө аль үе нь харьцангуй тохиромжтойг эмчээсээ асуувал төлөвлөхөд хялбар болно. Дотор орчинд гарын эрүүл ахуй, олон хүнтэй үед амны хаалт, бийр, палитр зэрэг нийтийн хэрэгслийн оронд өөрийн хэрэгслээ ашиглах, ойр орчны хүн ханиад хүрсэн бол хойшлуулах нь хангалттай. Халуурах, чичрэх шинж илэрвэл хичээлд явахаас илүү эмнэлэгтэй холбогдох нь эхэнд байх ёстой.

Харин бадайрах мэдрэмж гэнэт зөвхөн нэг талд үүсэх, гар хөлийн хүч илт мултрах, алхахад хүндрэх, шээс баас хөтлөх байдал өөрчлөгдвөл энэ нь хими эмчилгээнээс өөр шалтгаантай байж болох тул хүлээлгүй эмчид үзүүлэх шаардлагатай.

Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, хэрэглэж буй эм, эмчилгээний хуваарь хүн бүрд өөр байдаг тул бодит шийдвэрээ эмчилгээг хариуцсан эмчтэйгээ зөвлөлдөж гаргана уу.