Ажилд орсон, анхны машинаа авсан, хүүхдийнхээ сургуулийн ёслолд оролцсон, эсвэл удаан бэлдсэн шалгалтдаа тэнцсэн зэрэг баяртай явдал тохиолдоход тэр баяр баясгалангийн дунд гэнэт өмнө нь өөд болсон хайртай хүнээ санан гунигтай болох үе байдаг. Инээж байгаад нулимс ундрах, сайхан өдөр атал зүрх сэтгэлийн нэг булан хоосорсон мэт санагдах энэ мэдрэмж хэвийн бус зүйл биш, харин хайртай хүнээ алдсаны дараа хэнд ч тохиолдож болох жам ёсны хариу үйлдэл юм.
Гашуудал (grief) цагийн хуваарийн дагуу дуусдаггүй. Оршуулгын дараа хугацаа өнгөрч, гаднаа өдөр тутмын амьдралаа сэргээсэн ч тодорхой шалтгааны улмаас гуниг дахин сэргэх нь элбэг. Ийнхүү намдсан гуниг ямар нэг мөчид түр эргэн сэргэхийг 'түр зуурын гашуудлын сэргэлт (STUG)' гэж нэрлэдэг. Он цагийн ой, баярын өдрөөс гадна хурим, төгсөлт, албан тушаал ахих зэрэг баяртай чухал үйл явдал (milestone) ч хүчтэй өдөөгч болдог.
Баярт мөчид гуниг улам ихсэх нь учиртай. Сайхан мэдээ байх тусам бид түүнийгээ хамгийн түрүүнд тэр хүнтэйгээ хуваалцахыг хүсдэг. 'Аав амьд байсан бол энэ машиныг хамт харах байсан сан', 'Ээж энэ байдлыг харсан бол хичнээн их баярлах байв' гэж бодох тэр агшинд түүний хоосон орон зай хамгийн тод мэдрэгддэг. Тиймээс амжилтын баяр, алдалтын гуниг хоёр нэг зэрэг давхцан ирдэг.
Ийм үед сэтгэлдээ буюу дуу гарган талийгаачдаа мэдээгээ дуулгаж, чандарлах газар (columbarium) буюу булшинд очиж 'би ийм зүйл бүтээлээ' гэж ярих нь огтхон ч харамсал буюу 'салж чадахгүй байгаа' хэрэг биш. Сэтгэл судлалд өөд болсон хүнтэй сэтгэлийн холбоогоо үргэлжлүүлэхийг 'үргэлжлэх холбоо (continuing bonds)' гэж нэрлэдэг бөгөөд харилцаагаа хүчээр таслахаас илүү эрүүл гашуудлын арга байж болно гэж үздэг. Захидал бичих, гэрэл зураг, дурсгалын зүйлийг дэргэдээ байлгах, баярт өдөр сэтгэлдээ ярилцах нь бүгд үүнд хамаарна.
Баяр ба гуниг зэрэг ирэх 'гашуун боловч сайхан' энэ мэдрэмжид хоёрын аль нэгийг сонгох албагүй. Инээж болно, дараа нь уйлж ч болно. Сайхан өдөр талийгаачаа дурсах нь баярыг чинь хуурамч болгодоггүй, гашуудах нь чамайг сайн амьдарч чадахгүй байна гэсэн үг биш. Хоёр мэдрэмжийг байгаагаар нь зөвшөөрөх нь эдгэрэлтэд тустай.
Гэвч гуниг хугацаа өнгөрөх тусам огт багасахгүй, өдөр тутмын амьдрал, нойр, хоол, харилцаа удаан хугацаагаар эвдэрсэн хэвээр байх, эсвэл гүн гутрал, сульдал, өөрийгөө гэмтээх бодол төрвөл өөр асуудал. Ийм байдал хэдэн сар үргэлжилбэл 'удаан үргэлжилсэн гашуудлын эмгэг (prolonged grief disorder)' мэт мэргэжлийн тусламж шаардлагатай байж болох тул сэтгэцийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэн буюу гашуудлын зөвлөгөө авахаас бүү эргэлз.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд мэргэжлийн эмчилгээ, зөвлөгөөг орлохгүй. Гуниг удаан үргэлжилбэл эсвэл өдөр тутмын амьдралд ноцтой саад учруулбал эмч буюу сэтгэцийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэнтэй зөвлөлдөнө үү.