Гэдэс дотор үүсээд гардаг хий (gas, flatus) нь өдөр бүр олон удаа тохиолддог хэвийн үзэгдэл юм. Насанд хүрсэн хүн өдөрт ойролцоогоор 10-20 удаа хий гаргадаг бөгөөд түүний хэмжээ, давтамж нь юу идсэн, гэдэсний бактери хэрхэн ажиллаж байгаагаас хамаарч өдөр бүр өөрчлөгддөг. Хий сайн гарч, өтгөн хэвийн, тогтмол гарч байвал энэ нь гэдэс (intestine) зогсолтгүй ажиллаж байгаагийн сайн шинж байх нь олонтаа.
Хий үндсэндээ хоёр эх үүсвэрээс бий болдог. Нэг нь хоол идэх, хурдан ярих, бохь зажлах, гуурсаар уухад залгисан агаар юм. Нөгөө нь бүдүүн гэдсэн (colon) доторх бактери шош, байцаа, сонгино, бүхэл үрийн гурил, лактоз (lactose) муу шингээдэг хүний хувьд сүүн бүтээгдэхүүн зэрэг бүрэн шингээгүй хоолыг задлахад үүсдэг. Тиймээс эслэг (fiber) ихтэй хооллолт эхлүүлэх буюу хоолны дэглэмээ өөрчлөхөд бие зохицох хүртэл хий түр нэмэгдэж болно.
Мэс засал (surgery) хийлгэсэн хүнд "анхны хий" онцгой ач холбогдолтой. Хэвлийн мэс засал буюу ерөнхий мэдээ алдуулалтын дараа гэдэсний хөдөлгөөн түр удааширдаг (энэ байдлыг эмч нар ileus гэдэг). Хий дахин гарч эхлэх нь гэдэс сэргэж, ажлаа сэргээж байгаагийн чухал шинж юм. Эмч нар сэргэлтийн эхэн үед "хий гарсан уу" гэж байнга асуудгийн учир нь энэ.
Хэрэв хий таагүй их байвал зарим зуршлаар зохицуулж болно. Аажим, сайн зажилж идэж залгих агаараа багасгах, хийжүүлсэн ундаа, бохь, гуурс хэрэглэхээ багасгах нь тустай. Хэдэн өдөр хоолны тэмдэглэл хөтлөх нь ямар хоол танд илүү таагүй байгааг олоход тусална. Эслэгийг гэнэт огцом багасгахаас илүү, хангалттай ус уунгаа аажим тохируулах нь гэдэсний эрүүл мэндэд дээр.
Ихэнх тохиолдолд хий санаа зовох зүйл биш ч, зарим шинж тэмдгийг ялгаж мэдэх хэрэгтэй. Хий болон өтгөн гэнэт бүрэн зогсож, хэвлий хөөж, хүчтэй өвдөлт, бөөлжилт хамт илэрвэл гэдэс бөглөрсөн (obstruction) байж болзошгүй тул нэн даруй эмчид хандаарай. Мөн хийн хэв маяг удаан хугацаанд ихээхэн өөрчлөгдөх, жин буурах, өтгөнд цус илрэх зэрэг тохиолдолд заавал эмчтэйгээ зөвлөлдөөрэй.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Биеийн өөрчлөлтөөс санаа зовж байгаа буюу шинж тэмдэг үргэлжилж байвал заавал өөрийн эмч, эмнэлгийн ажилтантай зөвлөлдөнө үү.