Хэдэн жилийн өмнө даамжирсан бүдүүн гэдэсний хорт хавдар (advanced colon cancer) оношлогдсон ч ээж минь үргэлж тэвчээртэй байсан атлаа нэг өдөр гэнэт гэдэс өвдөж эмнэлэгт хэвтсэн. Тэр цагаас хойш байдал хурдан муудаж эхэлснийг хажуугаас нь харж суух нь ямар байдгийг туулж өнгөрүүлсэн хүн л мэдэх болов уу. Өчигдөр л хошигнож байсан хүн хэдхэн өдрийн дотор хэл нь эргэлдэхгүй болж, жин нь огцом буурч, бараг идэж чадахгүй болдог. Энэ нь эмийн (medication) улмаас уу эсвэл өвчний (disease) улмаас уу гэдгийг ч мэдэхгүй байх нь улам аймшигтай.
Хий гарч чадахгүй гэдэс түгжрэл (bowel obstruction), бусад эрхтэн рүү тархсан үсэрхийлэл (metastasis), дээр нь бас нэг гэдэсний нүх (ostomy) гаргах хэрэгтэй гэх мэдээг нэг дор сонсоход тархи цав цайдаг. Түүн дээр эмч нар урьдчилан "мэс засал (surgery)-ын явцад хүндрэл (complications) эсвэл цусан халдвар (sepsis)-ын улмаас сэрэхгүй байж магадгүй" гэж сануулахад тэр нэг өгүүлбэр чихэнд тань байнга цуурайтаж, нойр ч хүрэхгүй болдог. Энэ нь эмч нар айлгах гэсэн хэрэг биш, маш их сульдсан биед том мэс засал хийхэд илэн далангүй хэлэх ёстой эрсдэл нь тийм. Урьдчилан сонсвол сэтгэл улам хүндрэх ч гэсэн мэдэж байх нь дээр.
Ийм үед хамгийн хэцүү нь хажууд нь үлдэхийг хүсэж байгаа атлаа тэгж чадахгүй байгаагийн гэм буруу. Хүүхдээ ч харах ёстой, ажилдаа ч явах ёстой шүү дээ. Гэхдээ өвчтөний хажууд 24 цагийн турш сахиж суух нь л эцэг эхээ хүндлэх цорын ганц арга биш. Богинохон ч атугай гараас нь барьж, дуртай дуунд нь тавьж өгөөд "ээж ээ, би чамд хайртай" гэж нэг хэлэх тэр мөч нь удаан суунгаа байснаас хавьгүй удаан үлддэг. Хэт өөрийгөө буруутгаж болохгүй. Одоо таны хийж байгаа зүйл аль хэдийн хангалттай их ажил.
Хосписын (hospice) талаар судлах нь бас бууж өгсөн хэрэг биш. Энэ нь өвдөлтийг нь намдааж, үлдсэн хугацааг нь арай ч гэсэн тав тухтай өнгөрөөхөд тусалдаг идэвхтэй халамж. Мэс заслыг (surgery) дахин хийсэн нь дээр үү эсвэл намдаах эмчилгээ (palliative care) рүү чиглэлээ өөрчилсөн нь дээр үү гэдэгт зөв хариулт байхгүй. Өвчтөний биеийн байдал, өөрийнх нь хүсэл, гэр бүлийн сэтгэлийг хамтад нь тавьж, эмч нартай илэн далангүй зөвлөлдөх нь хамгийн сайн арга. Хэрэв шийдвэр гаргахад хэтэрхий хэцүү бол намдаах эмчилгээний (palliative care) зөвлөгөө нэг авч үзэх нь бас тустай.
Бас энэ үгийг заавал хэлмээр байна. Айж байгаа та өөрийгөө бас халамжлах ёстой. Хоолоо алгасахгүй, хормын төдий ч атугай нүдээ анин амраа, уйлмаар бол уйл. Асрагч нурвал хэн ч хэнийг ч халамжилж чадахгүй. Энэ замаар өмнө нь явсан хүмүүс таны бодсоноос олон бий, тэдэнтэй ярилцсанаараа л амьсгаа авах боломжтой болдог үе бий.
Энд бичсэн зүйл бол ижил төстэй нөхцөл байдлыг туулж буй хүмүүстэй сэтгэлээ хуваалцахын тулд эмхэтгэсэн зүйл бөгөөд эмчилгээний шийдвэрийг тань орлож чадахгүй. Ээжийнхээ талаарх асуудлыг эмчлэгч эмчтэй (attending physician) нь заавал зөвлөлдөж шийдээрэй.