Шамбарам (treej) хагалгаа гэж бодон ороод, авч хаясан эдээс меланома (melanoma) илэрсэн гэдгийг сонссон тэр агшинд толгой нь хоосорсон мэт болдог гэж хүмүүс ярьдаг. Шулуун гэдэс, шулуун гэдсэн хэсэгт үүсдэг меланома нь ховор тохиолдохын дээр, арьсан дээр хар толбо мэт харагддаг меланомаас ялгаатай нь сайн харагддаггүй газар нуугдсан байдаг тул санамсаргүй илрэх нь цөөнгүй. Энэ нь таны буруу биш. Урьдчилан мэдэх боломж нь тэр бүр байдаггүй өвчин гэсэн үг юм.
Голомтын хэмжээ жижиг, эдэд нэвчсэн гүн нь гүехэн байх тусам нөхцөл байдал илүү таатай байдаг нь үнэн. Гэхдээ зөвхөн толбыг авч хаяад дуусдаггүй учраас, эргэн тойронд меланоцит (melanocyte) эс үлдсэн гэсэн дүгнэлт гарвал тэр хэсгийг хэрхэн цэгцлэх талаар дахин нэг тооцоолж үздэг. Эмч нар дүрс оношилгоо (image test), дурангийн шинжилгээ (endoscopy), цусны шинжилгээг дараалуулан хийдэг нь ийм учиртай. Өөр газар тархаагүй эсэх, авч хаясан хэсгийн зах хязгаар цэвэрхэн эсэхийг нүдээр баталгаажуулж байж дараагийн төлөвлөгөө гардаг.
"Тархалт байхгүй" гэдэг үг, "хими эмчилгээ хийхгүй" гэдэг үг үнэндээ өөр өөр түвшний яриа юм. Хол тархсан ул мөр байхгүй бол хүчтэй хими эмийг (chemotherapy) шууд хэрэглэхгүй байх нь түгээмэл бөгөөд энэ нь эмчилгээнээс татгалзаж байгаа хэрэг биш, харин одоогийн шатанд биеийг дэмий зовоох шаардлагагүй гэсэн дүгнэлтэд илүү ойр юм. Үүний оронд тогтсон хугацааны зайтайгаар КТ (CT) буюу дурангаар давтан шинжилж, өөрчлөлтийг ажигладаг. Меланомын хувьд хяналтын ажиглалт өөрөө нэг төрлийн эмчилгээний стратеги гэж үзэж болно.
Тиймээс "би аль тасаг руу очих ёстой вэ" гэсэн бодол төрдөг. Хагалгааг мэс заслын тасагт (general surgery) хийсэн ч, меланома шиг бүх биеийг харах ёстой хорт хавдрыг хавдрын дотрын тасаг (medical oncology) бүхэл зургийг нь барьж өгдөг тохиолдол олонтаа. Бамбай булчирхайн хагалгаа (thyroid surgery) зэрэг өөр хуваарь давхцсан бол тэр баримтыг хоёр тал руу заавал мэдэгдэх нь зүйтэй. Шинжилгээний дараалал, эмийн тохируулгад харилцан уялдах хэсэг байдаг тул өвчтөн өөрөө мэдээллийг нэгтгэж дамжуулснаар л эмчилгээ хамаагүй жигдэрдэг.
Дараагийн шинжилгээ хүртэл хэдэн сараар хоосон зай гарвал тэр хооронд хамгийн урт бөгөөд хүнд мэт санагддаг. Юу ч болохгүй байгаа тэр хугацааг тэвчих нь зарим талаараа эмчилгээнээс ч илүү хэцүү байж болно. Асуух зүйл санаанд орох болгондоо тэмдэглэж аваад үзлэгийн үеэр нэг дор асууж, шинжилгээний хуудсан дээр бичсэн тоо, үгсийг эмч нараар шууд тайлбарлуулах нь дангаараа хайж сэтгэл түгшихээс дээр.
Энд бичсэн зүйл нь ерөнхий ойлголтыг дэмжих зорилготой бөгөөд эмчилгээний бодит чиглэлийг таны өөрийн эд эсийн шинжилгээ (biopsy), дүрс оношилгооны дүгнэлтийг биечлэн харсан хариуцсан эмч нартай зөвлөлдөж тогтоох нь зөв.