Хөхний хорт хавдар (breast cancer) оношлуулсны дараа эмчийн амнаас анх сонсох үгсийн нэг нь "HER2" гэдэг байдаг. Эхэндээ бүгд тэр нь юу юм бол гэж гайхдаг. Энгийнээр хэлбэл хорт хавдрын эсийн гадаргуу дээр наалдсан унтраалга (switch) мэт уургийн нэг төрөл юм. Хэвийн эсэд ч бага зэрэг байдаг боловч энэ нь хэвийн бусаар хэт их үүсвэл хорт хавдрын эс ургах дохиог тасралтгүй хүлээн авдаг болно. Хурдасгуурыг нь дарсан хэвээр зогссон машинтай төстэй гэж бодож болно. Эд эсийн шинжилгээгээр энэ HER2 хэт их гэж гарвал 'HER2 эерэг' гэж нэрлэдэг ба нийт хөхний хорт хавдрын өвчтөний ойролцоогоор тав тутмын нэг нь үүнд хамаардаг.
Урьд нь энэ HER2 эерэг нь нэлээд муу дохио гэж тооцогддог байсан. Явц нь хурдан байдаг учраас. Гэвч одоо байдал нэлээд өөрчлөгдсөн. Яг л онилсон эмчилгээний (targeted therapy) ачаар. Тэгвэл онилсон эмчилгээ нь бидний түгээмэл мэддэг хими эмчилгээнээс юугаараа ялгаатай вэ. Энгийн хими эмчилгээ буюу эс хордуулагч хими эмчилгээ нь хурдан ургадаг эсийг ялгалгүй довтолдог. Хорт хавдрын эсийг ч барьдаг боловч хэвийн үсний эс, ходоод гэдэсний салст бүрхүүлийн эс хүртэл хамт цохилт авдаг. Үс унаж, дотор муухайрдаг шалтгаан нь тэр. Харин онилсон эмчилгээ нь дөнгөж дурдсан тэр HER2 гэдэг унтраалгыг л онилон хаадаг. Дохиог тасалчихаар хорт хавдрын эс ургах тушаалыг авч чадахгүй болдог.
Төлөөлөл болох эм нь трастузумаб (trastuzumab, Herceptin) юм. Нэр нь хэцүү ч HER2-д яг наалдаж ажиллахыг нь болиулдаг эсрэгбиеийн (antibody) эм гэж бодож болно. Үүн дээр пертузумаб (pertuzumab)-ыг хамт хэрэглэх, эсвэл сүүлийн үед эсрэгбиед хорт хавдрын бодис холбож хорт хавдрын эсэд л эмийг хүргэх арга (үүнийг эсрэгбие-эмийн нэгдэл буюу antibody-drug conjugate гэж нэрлэдэг) хүртэл гарч ирсэн. Эм улам ухаалаг болсон хэрэг. Нэг буруу ойлголтыг тайлбал онилсон эмчилгээ хийнэ гэдэг нь энгийн хими эмчилгээг огт хийхгүй гэсэн үг биш. Ихэвчлэн хоёуланг нь хамт хийдэг. Хими эмчилгээгээр том бөөгнөрлийг багасгаж, онилсон эмчилгээгээр HER2 дохиог барих, ингэж гар хөл нийлүүлэх маягаар явдаг.
Мэдээж онилсон эмчилгээ гэдэг нь гаж нөлөө огт байхгүй гэсэн үг биш. Гэхдээ үс унах буюу хүчтэй дотор муухайрах зэрэг нь энгийн хими эмчилгээнээс илт багатай. Үүний оронд тусад нь анхаарах зүйл бий бөгөөд хамгийн их санаа тавьдаг хэсэг нь зүрх. HER2 онилсон эм зүрхний булчинд нөлөөлж болзошгүй тул эмчилгээний явцад зүрхний үйл ажиллагааны шинжилгээ (зүрхний хэт авиа буюу echocardiography мэт)-г тогтмол хийлгэдэг. Энэ нь айх зүйл гэхээсээ илүү зүгээр л тогтмол шалгаж явах үйл явц гэж хүлээж авбал сэтгэл амар. Ихэнх нь эмчилгээ дуусахаар сэргэдэг.
Бас нэг зүйл. HER2 эерэг эсвэл сөрөг эсэхээс хамаарч эмчилгээний чиглэл бүрэн салдаг тул эд эсийн шинжилгээний хариунаас энэ заалтыг заавал шалгаж, хариуцсан эмчээсээ "Миний HER2 ямар вэ" гэж асуух нь зүйтэй. Адил хөхний хорт хавдар ч хүн бүрд төрөл нь өөр, түүнд тохирох эм нь тусад нь байдаг нь өнөөгийн эмчилгээний гол цөм. Мэдээд үзвэл өөрийн хавдрын мөн чанарыг яг таг мэдэх нь эмчилгээний тал нь.
Энд бичсэн зүйл бол ойлгоход туслах ерөнхий тайлбар. Миний эмчилгээний төлөвлөгөөг шинжилгээний хариуг шууд харсан хариуцсан эмнэлгийн багтайгаа зөвлөлдөж тогтоох нь хамгийн үнэн зөв.