Цөсний сувагт стент (stent) тавиулаад эмнэлгээс гарсан өдрөө гэртээ ирсэн чинь гэнэт юу хийхээ мэдэхгүй гацчихсан гэж олон хүн ярьдаг. Эмнэлэгт "Ямар нэг асуудалгүй бол хэвийнхээрээ амьдраарай" гэж хэлдэг ч тэр "хэвийнхээрээ" гэдэг чинь яг хаа хүртэл байдгийг ойлгоход хэцүү. Стент гэдэг нь нарийссан буюу бөглөрсөн цөсний сувгийг (bile duct) дахин нээж, цөс (bile) дахин урсахад тусалдаг жижигхэн хоолой юм. Биед орсныхоо дараа үнэндээ ихэнх цагт байгааг нь мартаж амьдрах болдог ч, мэдэж байвал сэтгэл амар байх хэдэн зүйл бий.
Хамгийн их анхаарах ёстой зүйл бол бөглөрөл. Стент ч гэсэн цаг хугацаа өнгөрөхөд цөсний хурдас буюу шавар (sludge) хуримтлагдаж нарийсч болох бөгөөд бөглөрвөл шарлалт (jaundice) дахин эхэлдэг. Нүдний цагаан хэсэг эсвэл арьс шарлаж, шээс хар хүрэн өнгөтэй болж, харин баас эсрэгээрээ цайвар өнгөтэй болдог. Үүн дээр нэмээд жихүүдэс хүрч, биеийн халуун огцом нэмэгдвэл цөсний сувагт үрэвсэл (cholangitis) үүссэний дохио байж болзошгүй тул хойшлуулалгүй шууд эмнэлэгт очих хэрэгтэй. Шөнө дунд ч бай, амралтын өдөр ч бай эргэлзэх зүйл биш. Загатнаа ихсэх, эсвэл өвчүүний баруун доод хэсэг хүндхэн өвдөх нь ч анхаарах ёстой өөрчлөлт юм.
Хоол хүнс бодсоноос чинь чөлөөтэй. Стент ямар нэг тусгай хоолны дэглэм (diet) шаарддаггүй тул тослог зүйлийг нэг дор их хэмжээгээр шунаж идэхгүй л бол ердийнхөөрөө хооллож болох тохиолдол олон. Гэхдээ цөсний урсгал бүрэн хэвийн биш тул тослог хоол их идвэл гэдэс дүүрэх, эсвэл суулгаж болно. Тийм үед нэг удаагийн хоонд бүгдийг нь шахаж идэхээс илүү бага багаар хувааж идэж, цөс хэт өтгөн наалдамхай болохгүйн тулд ус хангалттай уух нь зүйтэй. Согтууруулах ундаа нь элэг (liver), цөсний суваг хоёуланд нь ачаалал учруулдаг тул багасгах буюу болих нь дээр.
Металл стент (metal stent) эсвэл хуванцар стент (plastic stent) эсэхээс хамаарч арчилгаа арай өөр болдгийг мэдэж байвал сайн. Хуванцар стентийг ихэвчлэн хэдэн сар тутамд тогтмол солих зарчимтай тул дараагийн процедурын (procedure) огноог хойшлуулбал тэр хооронд бөглөрч, яаралтай тусламжийн өрөөнд (emergency room) очих явдал гардаг. Тиймээс шинж тэмдэггүй байсан ч амбулаторийн (outpatient) цаг товоо заавал баримтал. Өөр тасгаас CT эсвэл MRI шинжилгээ хийлгэх шаардлага гарвал биед чинь стент байгаа тухай тэр эмч нарт урьдчилан хэлж өгөх нь зүйтэй. Ихэнхдээ асуудал гардаггүй ч нэг үг хэлчихвэл хоёр тал тайван байна.
Амьдрал өөрөө тийм ч их өөрчлөгддөггүй. Хөнгөн алхаж зугаалах, гэрийн ажил хийх нь огт асуудалгүй, харин хөдөлгөөнгүй хэвтэхээс илүү дунд зэрэг хөдөлгөөн хийх нь хоол боловсруулалт (digestion), эдгэрэлтэд тустай. Гэхдээ процедураас яг дараа хэдэн өдөр хүнд зүйл огцом өргөх зэрэг хэт ачаалал өгөх хөдөлгөөнөөс зайлсхийх нь аюулгүй. Мөн өөрийн стент ямар төрлийнх, хэзээ тавиулсан, дараагийн үзлэг хэзээ болохыг тэмдэглэж авбал гэнэт хаа нэг газар өвдөхөд эмч нарт тайлбарлахад хамаагүй амар байдаг.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийг тоймлосон зүйл бөгөөд биеийн байдал, стентийн төрөл хүн бүрт өөр өөр байдаг тул тодорхой зүйлийг эмчлүүлсэн газраасаа заавал дахин лавлаж тодруулна уу.