Элэгний хорт хавдарт (liver cancer) уудаг онилсон эм (targeted therapy) бичүүлбэл өдөр бүр тогтсон цагт шахмал залгих нь шинэ амьдрал болдог. Ленватиниб (lenvatinib), сорафениб (sorafenib) зэрэг эм нь хорт хавдар руу очих судас шинээр ургах замыг хааж, хавдрыг өлсгөх байдлаар ажилладаг. Хими эмчилгээний тариа шиг үс унагадаггүй ч оронд нь эдгээр эмний өөрийн гэсэн гаж нөлөө дагалддаг тул өдөр тутамд даван туулах арга барилаа урьдчилан мэдэж байвал нэлээд хялбар болно.
Хамгийн түгээмэл нь цусны даралт нэмэгдэх явдал. Эм эхэлснээс хойш хэдхэн өдрийн дотор огцом нэмэгдэх нь олонтаа тул гэртээ даралтын аппарат тавьж, өдөр бүр ижил цагт хэмжих зуршил их тус болдог. Тоо ердийнхөөс их өндөр гарвал тэвчилгүй эмнэлэгт мэдэгдэнэ. Ихэвчлэн даралтын эм нэмэх, эсвэл тохируулж барьдаг бөгөөд тэгж байж эмээ үргэлжлүүлэн хэрэглэх боломжтой.
Ядаргаа ч багагүй. Бүх бие сулран унтрах мэт сульдал үдээс хойш дайрах нь бий. Ийм үед хэтрүүлэн тэвчихээс илүү өдрийн ажлаа хөнгөн хэсэгт хувааж, богино зуурын нойр эсвэл хөнгөн алхалтаар тэнхээгээ хэмнэх нь дээр. Сайн идэж, сайн унтах суурь нь эцэстээ ядаргааг тэсвэрлэх хамгийн том нөөц юм.
Гар хөлийн хам шинж (hand-foot syndrome) гэдэг гаж нөлөө бас байнга гардаг. Алга, улны арьс шатаж хагарах, эсвэл цэврүүтэн алхахад ч эвгүй болдог. Чийгшүүлэгч тосыг байнга түрхэж арьсаа чийгтэй байлгах, чанга гутал, удаан алхах, халуун усаар аяга таваг угаах зэрэг гар хөлийг цочроох зүйлийг багасгавал нэлээд дээрддэг. Зузаан оймс, зөөлөн дэвсгэр (insole) ч бага зэрэг тус болно. Шарх гарвал хэт хүчтэй үрэхгүй, зөөлөн арчлах нь чухал.
Суулгалт, хоолны дуршил буурах нь ч элбэг. Шингэн өтгөн олон гарвал шингэнээ байнга нөхөж, тослог, цочроох хоолыг түр багасгана. Хоолны дуршилгүй үед нэг дор их идэхийг хичээлгүй бага багаар олон удаа, зөөлөн идэхэд хялбар зүйлээр хоолоо үргэлжлүүлж болно. Шинж тэмдэг хүндэрч өдөр тутмыг доргиох хэмжээнд хүрвэл тунг түр багасгах, эсвэл амрах тохируулга бас боломжтой тул ганцаараа эмээ зогсоохгүй заавал зөвлөлдөцгөөе.
Гаж нөлөөний жагсаалтыг уншвал айж болох ч бүх хүн бүгдийг нь амсдаггүй, ихэнх нь урьдчилан анхаарч цагт нь мэдэгдвэл дийлэгдэх зүйлс юм. Эвгүй шинж тэмдгийг дуугүй тэвчих нь зоригтой хэрэг биш. Тэр болгонд үнэнчээр ярьж, эмээ удаан, ачаалалгүй үргэлжлүүлэх нь эцэстээ өөрийгөө хамгаалах зам. Ганцаараа шаналахгүй байгаасай гэж хүсье.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл хүргэх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Гаж нөлөөг зохицуулах, тун тохируулахыг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөж шийдээрэй.