Элэгний хорт хавдар (liver cancer) оношлогдоод эмчилгээний аргаа ярилцах явцад "эмболизаци (embolization)" гэдэг танихгүй үг сонсох нь олонтаа. Албан ёсны нэр нь судсаар дамжуулсан хими-эмболизаци буюу англиар TACE гэж нэрлэдэг. Энэ нь мэс засал ч биш, энгийн хими эмчилгээний тариа ч биш, тэр хоёрын хооронд байрлах эмчилгээ тул эхэндээ төсөөлөхөд амаргүй.
Зарчим нь ийм. Элэгэнд үүссэн хавдрын бөөгнөрөл ихэвчлэн элэгний артери (hepatic artery) гэдэг судаснаас цус буюу тэжээлээ авч ургадаг. Эмболизаци нь энэ судсаар нимгэн гуурс (катетер) дамжуулан хими эмчилгээний эмийг хавдрын яг өмнө хүртэл хүргэж асгаад, дараа нь тухайн судасны амсрыг жижиг ширхэгээр бөглөдөг эмчилгээ юм. Эм нь хавдарт өтгөрч, тэжээлийн шугам нь тасардаг. Өлсгөж байхын зэрэгцээ эмээр цохиж байгаа хэрэг. Хөлийн судсаар нимгэн гуурс оруулан элэг хүртэл түлхэж дээшлүүлдэг тул хэвлийг хагалдаггүй.
Голдуу ямар тохиолдолд зөвлөдөг вэ гэвэл хавдар нэг хоёр биш, олон газар тархсан тул нэг дор авах боломжгүй, эсвэл мэс засал, өндөр давтамжийн (radiofrequency) шарх эмчилгээ хийлгэхэд байрлал, тоо нь тодорхойгүй үед хийдэг. Элэгний үйл ажиллагаа тодорхой хэмжээнд хадгалагдсан, бусад эрхтэн рүү тархалт хүнд биш байдал нь ердийн зорилтот бүлэг болдог. Нэг удаагаар дуусахаас илүү дүрс оношилгоогоор хариу урвалыг хараад шаардлагатай бол хэд хэдэн удаа давтах нь элбэг.
Эмчилгээний дараа түгээмэл тохиолддог нь эмболизацийн дараах хам шинж (post-embolization syndrome) гэгч юм. Бөглөгдсөн хавдрын эд үхэх явцад хэдэн өдөр халуурч, баруун дээд хэвлий хүндээр өвдөж, дотор муухайран хоолны дуршил буурдаг. Ихэнхдээ өвчин намдаах эм, сэлбэг шингэнээр тэсвэрлэвэл долоо хоногийн дотор намждаг. Аюултай хүндрэл биш ч урьдчилан мэдэж байвал сандрахгүй.
Хүлээж болох үр дүн нь хавдрыг жижигрүүлэх, эсвэл цаашид ургахаас нь дарж барих явдал юм. Бүрэн арилгах эмчилгээ гэхээсээ илүү хавдрын явцыг удаашруулж, элэгийг аль болох удаан ашиглуулах талд ойр. Аз тохиовол эмболизацаар хавдрыг багасгасан хооронд мэс засал, шилжүүлэн суулгах (transplantation) зэрэг дараагийн шат руу шилжих түшиц ч болдог.
Эмчилгээний үр дүнг сар орчмын дараа CT эсвэл MRI-аар шалгадаг. Хавдарт эм сайн тогтож үхсэн хэсэг харагдаж байгаа эсэх, шинээр үүссэн газар байгаа эсэхийг хардаг. Үр дүнгээс хамаарч ижил эмчилгээг давтах уу, өөр аргаар солих уу гэдгийг эмнэлгийн багтайгаа ярилцана. Ганц удаагийн эмболизацийн үр дүнгээр бүх зүйл шийдэгддэггүй тул урт хугацаагаар харж, тайван дагах сэтгэлгээ тус болдог.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий эмнэлгийн мэдээллийг ойлгомжтой хүргэх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Тодорхой шийдвэрийг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөнө үү.