Том хагалгааны дараа эмнэлгээс гарч гэртээ ирэхэд дараагийн алхам болох хими эмчилгээг (chemotherapy) хаана хийлгэх вэ гэдэг асуулт шууд бодит болдог. Хагалгаа хийлгэсэн эмнэлэг гэрээс хол байвал энэ нь бүр ч хүндрэлтэй. Зарим нь “эм нь хаана ч ижил тул ойрхон газраа хийлгэ” гэж, зарим нь “түүхийг чинь мэддэг эмнэлэг илүү аюулгүй” гэж хэлдэг. Хоёулаа зарим талаараа зөв. Гэвч энэ шийдвэр зөвхөн зайн тэнхлэг дээр биш, өөр хоорондоо ялгаатай дөрвөн тэнхлэг дээр салдаг.
Нэгд, эмийн нэр ба эмчилгээний төлөвлөгөө хоёр адилхан зүйл биш. Ижил үйлчлэх бодистой ч ямар хослол (regimen), хэдэн удаагийн мөчлөгөөр, ямар тунгаар, хэзээнээс эхлэх нь хагалгааны үед илэрсэн зураглал, эмгэг судлалын эцсийн хариу (pathology report), тайрсны дараа үлдсэн голомт байгаа эсэх, бусад эрхтний хамрагдалт, эд эсэд хийсэн генийн болон маркерын шинжилгээнээс шалтгаална. Яаралтай хагалгаа хийгдсэн тохиолдолд мэс заслын үеийн шууд ажиглалт чухал үндэслэл болдог тул хагалгааны тэмдэглэл хэр дэлгэрэнгүй бичигдсэн нь ач холбогдолтой. Төлөвлөгөө гаргах, эм тарих хоёр өөр үе шат бөгөөд заавал нэг газар хийгдэх шаардлагагүй.
Хоёрт, эмчилгээний өдөр хэрхэн явагддаг вэ. Ихэвчлэн цус авах, хариу шалгах, эмчийн үзлэг, эм найруулах, дараа нь тарилга гэсэн дараалалтай бөгөөд алхам бүрт хүлээлт нэмэгддэг. Тарилгын өрөөний ажиллах цаг, хаах хугацаа, хоцорсон тохиолдолд тухайн өдөртөө дуусгах боломж, харшлын урвал (infusion reaction) гарвал хэрхэн зохицуулах, шаардлагатай үед хэвтэн эмчлүүлэх ор байгаа эсэх нь эмнэлэг бүрт өөр. Хэрэв төв венийн порт (central venous port) -оор дамжуулан хоёр хоногийн турш үргэлжилсэн шахуургатай (infusion pump) гэртээ харьж, дараа нь салгуулахаар дахин ирэх хэлбэр бол очиж ирэх зам өөрөө эмчилгээний хуваарийн нэг хэсэг болно.
Гуравт, хамгийн хүнд өдрүүд нь тарилгын өдөр биш, түүний хоорондох хэдэн өдөр байдаг. Халуурах, суулгах, бөөлжих, шингэн алдах, хүчтэй сульдал ихэвчлэн гэртээ байх үед илэрдэг. Тэдгээрийн дотор нейтрофил багассан үеийн халуурал (febrile neutropenia) нь цаг хугацаа шаардсан байдлаар авч үздэг тул шөнө эсвэл амралтын өдөр хэр хурдан хүрч очих, тэнд таны хими эмчилгээний түүхийг баталгаажуулж анхан шатны эмчилгээг эхлүүлж чадах эсэх нь аюулгүй байдалтай шууд холбоотой. Өдрийн гэрэлд ойрхон санагдах зай, шөнө дөлөөр туулах зай хоёр өөр. Хоногийн турш холбоо барих дугаараа урьдчилан тэмдэглэж авах нь зүйтэй.
Дөрөвт, бичиг баримт ба шинжилгээний залгамж чанар. Хагалгааны тэмдэглэл, эцсийн эмгэг судлалын хариу, гаргах хуудас, дүрс оношилгооны эх файл, хавдрын маркерын өөрчлөлтийн чиг хандлага нь цаашдын шийдвэрийн үндэс болно. Эмчилгээний хариу үнэлэх дүрс оношилгоог өмнөх зурагтай зэрэгцүүлэн харьцуулах үед тайлбар хамгийн найдвартай байдаг тул хаана эмчлүүлэхээс үл хамааран эдгээр материал хамт шилжих ёстой. Шилжихээр шийдвэл шилжүүлэх бичиг (referral letter), дүрс оношилгооны эх хуулбар, эмгэг судлалын хариуг бүрдүүлж, нэмэлт шинжилгээ шаардлагатай болбол эд эсийн блок хаана хадгалагдаж байгааг мөн тодруулж авбал зохино.
Бодит байдал дээр сонголт нь заавал хоёрын нэг байх албагүй. Эмчилгээний төлөвлөгөө болон тогтмол хугацааны үнэлгээг хагалгаа хийлгэсэн эмнэлэгт, харин мөчлөг бүрийн цус шинжилгээ, тарилгыг гэрийн ойролцоох эмнэлэгт хийлгэх боломжтой эсэхийг асууж болно. Ийм хуваарилалт бодитоор ажиллахын тулд тухайн эмнэлэг ижил хослолын эмийг нөөцлөх, бичиж өгөх боломжтой эсэх, даатгалын нөхөн төлбөр тасралтгүй үргэлжлэх эсэх, хоёр эмнэлэг хоорондоо хариу солилцох суваг байгаа эсэх шаардлагатай. Энэ нь эмнэлэг, бүс нутаг, эмийн төрлөөс хамааран өөр байдаг тул таамаглахын оронд шууд тодруулах нь хурдан.
Анхны онкологийн үзлэгийн өмнө эмхлэх дараалал: нэг, хагалгааны тэмдэглэл, эмгэг судлалын хариу, гаргах хуудас, дүрс оношилгооны материалыг нэг дор цуглуул. Хоёр, төлөвлөж буй эмчилгээний нэр, мөчлөг хоорондын хугацаа, нийт үргэлжлэх хугацаа, нэг тарилгад орох цаг, гэрт авч явах шахуурга ашиглах эсэхийг асуу. Гурав, зөвхөн тарилгыг гэрийн ойролцоо хийлгэх боломжтой эсэх, боломжтой бол юу шаардагдахыг асуу. Дөрөв, гаж нөлөө гарвал өдөр, шөнийн аль алинд хаана залгаж, хаашаа очихыг бичиж ав. Тав, эдгэрэлтийн байдлаа харгалзан хэзээнээс эхлэх нь тохиромжтой, хойшлуулбал ямар нөлөөтэй болохыг асуу. Зургаа, мөчлөг бүрийн замд зарцуулах цаг, тээвэр, хамт явах хүнээ бодитоор тооц. Эцэст нь одоо шийдэх ёстой зүйл, дараа өөрчилж болох зүйлээ ялгаж тавьвал сэтгэл хөнгөрнө.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Өөрийн биеийн байдалд тохирсон шийдвэрийг заавал эмчлэгч эмчтэйгээ зөвлөлдөж гаргана уу.