Хяналтын шинжилгээнд нэг өдөр авсан цуснаас бүх үзүүлэлт нэг зэрэг гардаггүй. CEA, CA19-9 зэрэг хавдрын маркер (tumor marker) нь энгийн цусны шинжилгээнээс өөр төхөөрөмж, урвалж шаарддаг бөгөөд дээжийг багцлан хийх, эсвэл гадны лавлагаа лабораторид илгээх тохиолдол байдаг. Хариу хэдэн хоногийн дараа гарсан нь ажлын урсгалын асуудал болохоос үр дүн муу гэсэн шинж биш.
Хавдрын маркер гэдэг нь цусанд эргэлдэж буй уураг буюу гликопротейны хэмжээг хэмжсэн тоо юм. Эдгээр бодис зөвхөн хавдрын эсээс үүсдэггүй, эрүүл эдээс ч ялгарч, үрэвсэл, эдийн гэмтлийн үед нэмэгдэж болно. Тиймээс ганц маркерын утгаар хорт хавдрыг оношилдоггүй, бүрэн эдгэрлээ гэж мэдэгддэггүй. Энэ нь дүрс оношилгоо (CT, MRI), шинж тэмдэг, эмчийн үзлэгтэй хамт, голчлон цаг хугацааны өөрчлөлтийг харах туслах мэдээлэл юм.
Хавдраас өөр шалтгаанаар өсөх тохиолдол цөөнгүй. CA19-9 нь цөс сайн урсаагүй үед (цөсний чулуу, цөсний замын үрэвсэл), нойр булчирхайн үрэвсэл (pancreatitis), элэгний өвчин, хяналт муутай чихрийн шижин (diabetes), бамбай булчирхайн үйл ажиллагааны бууралт, уушиг болон эмэгтэйчүүдийн зарим хоргүй өвчний үед өсөж болно. CEA нь тамхи татдаг хүмүүст, архаг уушгины өвчин, элэгний өвчин, гэдэсний архаг үрэвсэлт өвчин, ходоод дээд гэдэсний шархлааны үед өндөр гарч болно. Саяхны халдвар, мэс ажилбар, эсвэл эдгэрч байгаа эд нь маркерын өсөлттэй цаг хугацааны хувьд давхцаж болох ч, энэ хоёрыг холбох дүгнэлтийг эмчлэгч баг гаргана. Эсрэгээр нь, хүн амын тодорхой хэсэг CA19-9-ийг бараг үүсгэдэггүй (Lewis antigen сөрөг) тул өвчинтэй байсан ч тоо бага хэвээр байж болно.
Нэг удаагийн утгаас илүү чиглэл ба хэмжилтийн хоорондох зай чухал. Лаборатори, урвалж өөр бол ижил дээжнээс өөр тоо гарч болох тул аль болох нэг байгууллагад тогтмол хийлгэх нь харьцуулахад тохиромжтой. Нэг удаагийн өсөлтийг ихэвчлэн хугацаа тавьж давтан шалгадаг бөгөөд 2-3 удаа дараалан нэг чиглэлд хөдөлж байгаа эсэх нь гол асуулт болдог. Хэвийн хэмжээнд буусан нь өвчин үлдээгүйн баталгаа биш, нэг удаа өндөр гарсан нь дахилтыг дангаараа батлахгүй.
Үзлэгт очихын өмнө богино жагсаалт бэлдэх нь ярианы чанарыг сайжруулна. Нэгд, өмнөх утгуудыг огноотой нь нэг мөрөнд бичих. Хоёрт, тэдгээр шинжилгээг ижил байгууллагад хийлгэсэн эсэхийг тэмдэглэх. Гуравт, цус авах үеийн нөхцөл байдлыг бичих — халдвар, мэс ажилбар буюу хагалгаа, ясны хугарал, шинээр эхэлсэн эм, нэмэлт бүтээгдэхүүн, цусан дахь сахарын хяналт. Дөрөвт, жин, өвдөлт, бие засах хэвшил, шарлалтын өөрчлөлтийг тэмдэглэх. Тавд, дараагийн дүрс оношилгооны хуваарь болон ямар өөрчлөлт гарвал түүнийг эрт хийх талаар асуух.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмнэлгийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Шинжилгээний утгын тайлбар, дараагийн шинжилгээний хугацааг эмчлэгч эмчтэйгээ хамт шийдэхийг зөвлөж байна.