Эмчилгээний хамгийн хүнд үе өнгөрсний дараа олон хүнд «ямар нэг ажил хийх ёстой» гэсэн бодол хамгийн түрүүнд ирдэг. Ажлын зар нээгээд хэнээс асуухаа мэдэхгүй буцаад хаах нь ч түгээмэл. Энэ үед тавих зөв асуулт бол «би энэ ажлыг хийж чадах уу?» биш, харин «миний бие яг одоо энэ ажлын ямар нөхцөлтэй мөргөлдөх вэ?» гэдэг асуулт юм. Ижил нэртэй ажил ч гэсэн цагийн хуваарь, ажлын байрны орон зай, өдөрт хэр удаан зогсохоос хамаарч биед ирэх ачаалал эрс өөр байдаг.
Нэгдүгээр тэнхлэг нь халдварын эрсдэл (infection risk). Олон хүүхэд, олон хүн нарийн орон зайд удаан хамт байдаг ажлын байранд амьсгалын замын халдвар хялбархан тархдаг. Хими эмчилгээ (chemotherapy) хийлгэж байгаа бол тарилгын дараах ойролцоогоор 7–10 хоногт цусны цагаан эс, ялангуяа нейтрофил (neutrophil)-ын тоо хамгийн доод цэгтээ хүрдэг үе байдаг ба энэ хугацаанд энгийн вирус ч хүндрэх магадлалтай. Эмчилгээ дууссаны дараа ч дэлүү авахуулсан, стероид удаан хэрэглэж байгаа зэрэг хувь хүний нөхцөл байдал үлддэг. Энэ нь «хүн олонтой газар бүрэн хориотой» гэсэн үг биш, харин цусны шинжилгээний мөчлөг болон ажлын хуваарь хаана давхцаж байгааг эхлээд шалгах хэрэгтэй гэсэн үг.
Хоёрдугаар тэнхлэг нь бие махбодын тэнхээ ба зогсох цаг. Хорт хавдартай холбоотой ядаргаа (cancer-related fatigue) нь нэг шөнийн нойроор арилдаггүй онцлогтой тул өвчлөхөөс өмнөх ачааллаа хэмжүүр болговол эхний өдөр тэсээд гурав дахь өдрөөс нурах явдал гардаг. Зөвхөн ажлын цагийг бус, замын зай, шатаар өгсөх, ажлын явцад суух боломж байгаа эсэхийг нэг л ачаалал болгож нийлүүлж тооцвол илүү үнэн зөв болно.
Гуравдугаар тэнхлэг нь дуу хоолой ба амны хөндий. Хэдэн цагаар тасралтгүй ярих ажил хоолойн хөвчинд их ачаалал өгдөг. Бамбай булчирхай (thyroid) буюу толгой хүзүүний мэс засал хийлгэсний дараа хоолой хурдан сөөдөг, эсвэл хими эмчилгээний үеийн амны салстын үрэвсэл (mucositis), ам хатах (xerostomia) хэвээр байгаа бол ярих цаг нь шууд өвдөх цаг болж хувирдаг.
Дөрөвдүгээр тэнхлэг нь ажлын цагийн хуваарь. Орой, шөнийн ээлжинд төвлөрсөн хуваарь нь маргаашийн үзлэг, шинжилгээ, эмчилгээний хуваарьтай амархан мөргөлддөг ба нойрны хэмнэл алдагдвал ядаргаа, хоолны хэмжээ хамт хэлбэлздэг. Үүн дээр хими эмчилгээний дараа анхаарал, ой тогтоолт өмнөх шигээ биш болсныг мэдэрдэг танин мэдэхүйн өөрчлөлт (chemo brain) нэмэгдвэл ажлаас илүү «хуваарь зохицуулах» ажил түрүүлж ядраадаг.
Эмхлэх дараалал нь: Нэгд, одоо эмчилгээн дунд байгаа эсэх, эсвэл дууссаны дараах хяналтад байгаа эсэхээ цаасан дээр бичнэ. Хоёрт, эмчээсээ «ажиллаж болох уу?» гэхийн оронд тодорхой асууна — долоо хоногт хэдэн цаг, хэдэн цагаас хэдэн цаг хүртэл, хэдэн хүнтэй орон зайд, хэр удаан зогсох вэ. Тодорхой асуултад тодорхой хариу ирдэг. Гуравт, цусны шинжилгээний өдрүүд болон ажлын хуваарийг нэг хуанли дээр хамт тэмдэглэж давхцлыг хардаг. Дөрөвт, эхлээд богино цагаар эхэлж, 2–4 долоо хоног биеийн хариу урвалыг ажиглана. Тавд, ажилласан өдрийн ядаргаа, биеийн халуун, жин, хоолны хэмжээг товч тэмдэглэж дараагийн үзлэгт авч очно. Зургаад, ажлын цагийн зохицуулалт, чөлөө болон ажилдаа эргэж орохтой холбоотой журам нь ажил эрхлэлтийн хэлбэр, байгууллагаас хамаарч өөр байдаг тул эмнэлгийн нийгмийн ажилтан эсвэл нийтийн зөвлөгөө өгөх цэгээс урьдчилан лавлах нь тустай.
Эцэст нь, «би юу ч хийж чадахгүй байна» гэсэн мэдрэмжийг хөнгөнөөр бүү өнгөрөөгээрэй. Эмчилгээний дараах тамир тэнхээгүй байдал, түгшүүр түгээмэл бөгөөд шаардлагатай бол тусламж авах боломжтой хэсэг юм. Ажил хайх ба сэтгэл санаагаа харах нь өөр өөр хаалга ч гэсэн нэг үед зэрэг эхлүүлж болно.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Аливаа шийдвэрийг эмчлэгч эмчтэйгээ заавал зөвлөлдөж гаргана уу.