Нэг хороололд хэд хэдэн улсын хэл зэрэгцэн сонсогддог газар олширсон. Зарим гудамжинд солонгос хэл хамгийн ховор сонсогддог. Ийм газар хэн нэгэн хорт хавдар (cancer) оношлуулбал өвчин өөрөө нэг бэрхшээл, дээр нь хэлний хана гэсэн хоёр дахь бэрхшээл нэмэгддэг. Онош, үе шат (stage), эмчилгээний дараалал гэсэн яриа богино хугацаанд маш их мэдээлэл дамжуулдаг бөгөөд нэр томьёо нь эх хэлтэй хүнд ч танил бус байдаг.
Хамгийн түгээмэл шийдэл бол солонгосоор ярьдаг гэр бүлийн хүн, танил хажууд сууж орчуулах явдал. Тус болдог ч анзаарагдахгүй алдагдал бий. Орчуулж буй хүн өөрөө ч мэдээнд цочирдсон байдаг тул хүнд үгсийг зөөлрүүлэх, бүр орхих нь элбэг. Ялангуяа дахилтын эрсдэл, магадлалын тоо, гаж нөлөөний нэр, ажиглая гэсэн үг ба одоо шийдье гэсэн үгийн ялгаа зэрэг хэсэг алдагдана. Насанд хүрээгүй хүүхдээр орчуулуулахаас аль болох зайлсхийх нь зүйтэй. Хүүхдэд даахад хүнд агуулга байхаас гадна эцэг эхийн биеийн хувийн мэдээлэл хүүхдийн амаар дамжина.
Тиймээс цаг авахдаа урьдчилж лавлах зүйл бий. Том эмнэлгүүдэд гадаад иргэдийн үйлчилгээний хэсэг (international patient office) байдаг бөгөөд утас, видео орчуулга (interpreting) холбож өгдөг газар ч бий. Гэхдээ дэмждэг хэл, боломжтой цаг, төлбөртэй эсэх нь байгууллага бүрт өөр. Цаг авахдаа ямар хэлний орчуулга хэрэгтэйгээ урьдчилж хэлж тавибал тухайн өдөр яаралтай хүн хайх байдал багасна. Орон нутгийн олон соёлт гэр бүлийн дэмжлэгийн төв, гадаад иргэдийн зөвлөгөө өгөх цонхоор дагалдан орчуулагч зохион байгуулах боломжтой тохиолдол ч бий.
Зөвшөөрлийн маягт (consent form) бол онцгой болгоомжтой хандах бичиг. Мэс засал, мэдээ алдуулалт, хими эмчилгээ (chemotherapy), эмчилгээний оролцоо, эмнэлзүйн судалгаанд (clinical trial) гарын үсэг зурна гэдэг нь уншсан гэсэн үг биш, ойлгосон гэсэн үг. Зарим эмнэлэгт эх хэл дээрх орчуулга байдаг, байхгүй бол орчуулагчаар дамжуулан дахин тайлбарлуулж болно. Яаралтай тохиолдол биш бол дахин сонсоод хожим гарын үсэг зурахыг хүсэх нь өвчтөний хууль ёсны эрх. Гарын үсэг зурахаасаа өмнө энэ эмчилгээг яагаад хийж байгаа, өөр сонголт бий эсэх, түгээмэл гаж нөлөө юу вэ, ямар шинж тэмдэг илэрвэл шууд эмнэлэгт мэдэгдэх ёстойг өөрийн үгээр давтаж чаддаг байх ёстой.
Зардал, эрхийн асуудал нь эмчийн өрөөнөөс тусдаа цонхоор шийдэгддэг. Оршин суух статус, хугацаа, ажил эрхлэлтээс хамаарч эрүүл мэндийн даатгалын хамрах хүрээ, өөрийн төлбөр эрс өөр болдог бөгөөд хорт хавдрын өвчтөнд үзүүлдэг төлбөрийн хөнгөлөлт нь ерөнхийдөө даатгалд хамрагдсан байхыг шаарддаг. Үндэсний эрүүл мэндийн даатгалын байгууллага болон эмнэлгийн төлбөрийн тасагт лавлана; эмнэлгийн нийгмийн ажлын багаас боломжит дэмжлэгийн хөтөлбөрүүдийг хамт эмхэтгэж өгдөг.
Үзлэгт орохоос өмнөх бэлтгэл ч бий. Одоо хэрэглэж буй эм, нэмэлт тэжээлийн нэрийг гараар бичихээс илүү хайрцаг, хэрэглэх зааврыг зургаар авч очих нь илүү нарийвчлалтай. Өөр улс, өөр эмнэлэгт хийлгэсэн шинжилгээний бичиг, харшлын түүх, өмнөх мэс заслын түүхийг хамт авна. Асуух зүйлээ гурав болгон цаасан дээр бичиж очоод, тайлбар дууссаны дараа сонссоноо өөрийн үгээр товч давтаж баталгаажуулах нь тус болдог. Эмч орчуулагч руу биш, өвчтөн рүү харж ярихыг хүсэж болно.
Шөнө, амралтын өдөр орчуулга холбоход хэцүү цаг байдаг. Нэр, төрсөн он сар өдөр, онош, одоо хэрэглэж буй хими эмчилгээний эм, харшил, эмчилгээ хийлгэж буй эмнэлэг, тасаг, асран хамгаалагчийн утас бүхий нэг хуудас картыг түрийвч эсвэл утасны түгжээний дэлгэцэнд байршуулбал яаралтай тусламжийн өрөөнд цаг ихээхэн хэмнэнэ. Яаралтай тусламж дуудахдаа солонгос хэл хүндрэлтэй болон шаардлагатай хэлээ эхэлж хэлэх нь дээр.
Эцэст нь, муу мэдээг хэнд эхэлж хэлэх талаарх заншил соёл бүрт өөр. Зарим газар гэр бүлд эхэлж хэлээд өвчтөнд хожим мэдэгддэг. Солонгосын эмнэлзүйн практикт өвчтөнд өөрт нь тайлбарлаж, өвчтөн өөрөө шийдэхийг үндэс болгодог. Хаана хүртэл мэдэхийг хүсэж байгаа, шийдвэрт хэнийг оролцуулахыг хүсэж байгаагаа эмчийн багт урьдчилж хэлж болно.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Эмчилгээний бодит шийдвэр, даатгалын эрх, эмнэлэг бүрийн орчуулгын үйлчилгээг эмчлэгч эмч болон холбогдох байгууллагаас шууд лавлана уу.