Мэс засал болон химийн эмчилгээ (chemotherapy) хийх боломжгүй гэдгийг сонссоны дараа хэдхэн хоногийн дотор эмнэлгээс 'хоспис (hospice)-т ор гарлаа, энэ амралтын өдөр орох уу?' гэж утасдахад сэтгэл түгшиж, яаравчлах нь ойлгомжтой. Өвчний одоогийн байдал, цаашид юу болохыг сайн ойлгоогүй байхад томоохон шийдвэр гаргах гэж байгаа тул эргэлзэх нь зүйн хэрэг.
Эхлээд мэдэхэд тустай зүйл бол ор гарсан тухай мэдэгдэл нь 'яг одоо орох ёстой' гэсэн тушаал биш юм. Ор орох цаг хугацааг өвчтөн болон гэр бүл нь ярилцаж тогтоож болно. Бэлтгэх, зөвлөлдөх цаг хэрэгтэй бол орыг хойшлуулж болох уу, эсвэл дараагийн дугаарт дахин бүртгүүлж болох уу гэдгийг хариуцсан хүнээс асуухад буруудахгүй.
Томоохон шийдвэр гаргахын өмнө нөхцөл байдлаа зөв мэдэх нь өвчтөн, гэр бүлийн эрх. Эмчлэгч багаас өвчин одоо хэр зэрэг явсан, яагаад эмчилгээг зогсоосон, цаашид ямар өөрчлөлт гарч болзошгүйг дахин тайлбарлаж өгөхийг хүсэж болно. Гэр бүлээрээ хамт суугаад нэг ижил тайлбарыг сонсох уулзалт (family meeting) хүсэх нь бас түгээмэл. Гэхдээ 'хэр их хугацаа үлдсэн' гэдгийг эмч нар ч тодорхой тоогоор хэлж чадахгүй, учир нь хүн бүрийн явц өөр байдгийг урьдчилан ойлгож байвал зохино.
Хоспис болон уужруулах эмчилгээ (palliative care) нь эмчилгээгээ орхидог газар биш. Өвдөлт болон таагүй шинж тэмдгийг хөнгөвчилж, үлдсэн хугацааны амьдралын чанарыг хамгаалахад анхаардаг. Хавдрын идэвхтэй эмчилгээ зогссон ч өвдөлт намдаах, хоол тэжээл, амьсгалыг дэмжих, сэтгэл санааг тэтгэх тусламж үргэлжилдэг. Мөн хоспист орох нь буцаж гарах боломжгүй 'нэг талын хаалга' биш — зарим хүн байдал тогтворжвол гэртээ хэсэг амьдраад, хэрэгтэй үед нь дахин ашигладаг.
Тусламж авах хэлбэр ч нэг биш: хэвтэн эмчлүүлэх хэлбэр, гэртээ байж айлчлах багаас (home-based) тусламж авах хэлбэр, одоо эмчлүүлж буй эмнэлэгтээ байхдаа уужруулах эмчилгээний багийн (consultation) дэмжлэг авах хэлбэр гэх мэт. Хэвтэн эмчлүүлэх нь ганц сонголт биш. Ямар хэлбэр нь одоогийн бие махбодын байдал, гэр бүлийн нөхцөлд тохирохыг хамтдаа жинлэж болно.
Хамгийн гол нь энэ шийдвэр өвчтөний өөрийнх нь хүслийг тусгах учиртай. Яаравчлах сэтгэлээ түр тавьж, асуух зүйлээ тэмдэглээд эмчлэгч багаас нэг нэгээр нь асуугаарай. Хангалттай асууж, ойлгосныхоо дараа гаргасан шийдвэр хожим эргэн харахад харамслыг бага үлдээдэг.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, зөвлөгөөг орлохгүй. Өөрийн тодорхой нөхцөл байдлын талаарх шийдвэрийг эмчлэгч эмч нартайгаа сайтар ярилцана уу.