Хими эмчилгээ (chemotherapy)-ний тарианы эхний өдөр өглөө эрт эмнэлэгт очоод оройхон дуусах тохиолдол байдаг. 'Яагаад ийм удаан вэ' гэж түгшиж болох ч энэ өдөр урт байдгийн шалтгаан бий: хэд хэдэн төрлийн эмийг нэг дор биш, дараалан нэг нэгээр нь тарьдаг.
Ялангуяа хөхний хорт хавдар (breast cancer) зэрэгт эсийг устгах хими эмчилгээ болон онилсон эмчилгээ (targeted therapy)-г хамт хэрэглэдэг. Доцетаксел (docetaxel), карбоплатин (carboplatin) зэрэг эм, мөн HER2 онилсон эсрэгбие болох трастузумаб (trastuzumab), пертузумаб (pertuzumab)-ыг нэг өдөр дараалан тарьж болно. Эм тус бүр өөр хурдтай, өөр анхаарах зүйлтэй тул хооронд нь судсаар өгөх шингэний хоолойг угааж (flushing) дараагийн эм рүү шилждэг.
Үндсэн эмийг тарихаас өмнө 'урьдчилсан эмчилгээ (premedication)' гэж нэрлэдэг сэргийлэх эмийг эхэлж хийдэг. Дотор муухайрах, бөөлжихийг багасгах эм, харшлын урвалыг зөөлрүүлэх антигистамин, хаван болон урвалыг багасгах стероид зэрэг орно. Эдгээр сэргийлэх эмийг хангалттай тараасны дараа үндсэн эмийг эхэлдэг тул нийт хугацаа урт болдог.
Эхний удаа ялангуяа удаан тардаг. Онилсон эсрэгбие эсвэл зарим хими эм биед анх орох үед жихүүдэс хүрэх, халуурах, нүүр халуу оргих, цээж давчдах зэрэг 'тарианы урвал (infusion reaction)' үүсэж болзошгүй тул эмнэлгийн ажилтан урвалыг ажиглан хурдыг тохируулдаг. Хоёр, гурав дахь удаагаас бие хэрхэн хариу үзүүлдэг нь тодорч, арай хурдан болж болно.
Тариа хийж буй гарын судас чангарч эсвэл хүйтэн оргиж болно. Эмээс хамаарч дулаацуулбал тав тухтай болдог тул халуун жин тавихыг зөвлөдөг ч эсрэгээр дулаацуулж болохгүй эм ч байдаг тул эхлээд эмчлэгч сувилагчаас заавал асуух нь зүйтэй. Зарим эм тарих үед гэнэт халуу оргиж хөлрөх, зарим үед жихүүцэж хүйтрэх нь бий. Биеийн халуун нэмэгдэж буурахад амархан өдөр тул нимгэн хөнжил, сэнс (эсвэл гар сэнс)-ийг зэрэг бэлдэж тавибал тухайн үедээ тохируулахад амар.
Судсаар их шингэн авдаг тул бие засах газар ойр ойрхон явна, иймд өмсөж тайлахад амар гутал, чөлөөтэй хувцас тустай. Ихэвчлэн өлсгөлөнд байх шаардлагагүй өдөр тул хоол боловсруулахад хялбар зууш, усыг бага багаар хувааж уувал урт хугацааг тэвчихэд амар. Цэнэглэгч, чихэвч, үзэх зүйл зэрэг цаг өнгөрөөх зүйлсийг бэлдвэл сайн. Асран хамгаалагч хамт байвал тухтай сууж түшихэд тохиромжтой суудал байгаа эсэхийг урьдчилан мэдэж авах нь тустай.
Тариа хийж байх үед эсвэл дууссаны дараа гар хөл бадайрах эсвэл халуу оргих мэдрэмж, хүчтэй толгой эргэх буюу амьсгаадах, тууралт, гэнэт жихүүдэс хүрч халуурах зэрэг илэрвэл тэвчилгүй шууд эмнэлгийн ажилтанд мэдэгдэх хэрэгтэй. Ялангуяа онилсон эсрэгбие хэрэглэж байгаа бол зүрхний үйл ажиллагааг тогтмол шалгадаг тул дараагийн хуваарь, шинжилгээний зааврыг хамт авч явбал сэтгэл амар.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Хэрэглэх эм, тарианы хурд, анхаарах зүйл хүн бүрт өөр тул тодорхой зүйлийг заавал эмчлэгч эмнэлгийн ажилтантайгаа зөвлөлдөнө үү.