Өвчтэй хайртай хүнээ олон сар, олон жилээр асарч байсан хүнд ойр дотны хүн нас барах нь зөвхөн гуниг авчирдаггүй. Эмнэлгийн цаг, эм, хоолны бэлтгэлээр дүүрэн байсан өдөр гэнэт хоосорч, гунигаас өөр 'чиглэлээ алдсан' мэдрэмж дагалддаг. Сэтгэл судлалд үүнийг 'үүргийн алдагдал (role loss)' гэдэг. 'Асрагч' гэдэг өөрийн байдал, тэр хүнийг эдгээх зорилго хоёулаа алга болоход өдөр тутмыг тэтгэж байсан тулгуур нурдаг. Иймд гашуудлын эхэн үед 'юуны төлөө амьдрахаа мэдэхгүй байна' гэсэн бодол төрөх нь хачирхалтай зүйл биш, олон гэр бүл дамждаг нийтлэг үе шат юм.
Үүн дээр бодит амьдралын ачаа нэмэгддэг. Оршуулгын дараахан өв хөрөнгө (inheritance) шийдвэрлэх, үлдсэн гэр бүлээ халамжлах, хойшлуулсан ажил, харилцаагаа сэргээх зэрэг зүйлс гуниг намжаагүй байхад дараалан ирдэг. Ялангуяа том хүүхэд буюу гэр бүлийн бодит тулгуур болсон хүн өөрийн гашуудлыг хойш тавьж, бусдыг халамжлахыг хичээгээд ядардаг. 'Би нурж болохгүй' гэсэн хариуцлагын мэдрэмж үнэ цэнэтэй ч, дарагдсан гуниг арилдаггүй — нойргүйдэл, сульдал, гэнэтийн нулимс, эмзэглэл болж хожим эргэж ирдэг.
Ийм үед хэдэн зарчим тус болно. Нэгд, гуниг, албан ажлыг зэрэг шийдэхийг бүү хичээ; яаралтай зүйл, хойшлуулж болох зүйлийг цаасан дээр тусад нь бичээрэй. Өв хөрөнгө шиг хугацаатай зүйл ч ихэвчлэн хэдэн өдөр, хэдэн долоо хоногийн зай гаргадаг тул 'яг одоо' гэсэн дарамтаа хөнгөлөөрэй. Хоёрт, өдөрт нэг маш жижиг зорилго (10 минут алхах, нэг удаа зөв хооллох, хэсэг зуур нар ээх) тавьж, алдсан 'хэмнэлээ' аажим сэргээгээрэй. Гуравт, дангаар үүрэлж болохгүй — ах, дүү, төрөл садантайгаа үүргээ хуваа, сэтгэлээ итгэлт хүнд эсвэл ижил туршлагатай хүмүүсийн бүлэгт дуугаар илэрхийл.
Ихэнх гашуудал цаг хугацаа өнгөрөх тусам амьдралд байраа олдог. Гэвч хэдэн сарын дараа ч өдөр тутмын үйл ажиллагаа сэргэхгүй, үхлийг хүлээж авах боломжгүй хэвээр, хүчтэй гэм буруу, үнэ цэнгүй байдал үргэлжилж, амьдрал утгагүй гэсэн бодол давтагдаж байвал энэ нь 'удаан үргэлжилсэн гашуудлын эмгэг (prolonged grief disorder)' эсвэл сэтгэл гутрал (depression)-ын шинж байж болно. Тэр үед сэтгэцийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэн, сэтгэл зүйн зөвлөгөө, орон нутгийн гашуудагчдыг дэмжих хөтөлбөрийн тусламж авах нь зүйтэй. Тусламж эрэх нь сул дорой байдал биш, харин алдсан хүнээ удаан, эрүүл дурсахын тулд хийх халамж юм.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Байнгын гуниг, нойр, хоолны асуудал, эсвэл хүнд бодол төрвөл заавал эмч мэргэжилтэн эсвэл мэргэшсэн зөвлөгөөний байгууллагатай зөвлөлдөнө үү.