Эцэг эх, эсвэл гэр бүлийн гишүүн урт хугацааны хорт хавдрын эмчилгээ (chemotherapy)-нд байх үед хурим, нүүлгэлт, гадаадад суралцах зэрэг амьдралын том шийдвэрийн өмнө асран халамжлагч онцгой бэрхшээлтэй тулгардаг. "Биеийн байдал арай дээр байхад хийх үү, эсвэл дордвол хойшлуулах уу" гэсэн эргэлзээ төрдөг. Ялангуяа өвчний явц хэзээ хэрхэн өөрчлөгдөхийг мэдэхгүй ахисан үе шатны хорт хавдарт баяртай байх ёстой бэлтгэл хүртэл түгшүүр, гэм буруугийн мэдрэмжээр дарагдах нь элбэг. Энэ бол ер бусын зүйл биш, олон гэр бүлийн адилхан туулдаг байгалийн хариу үйлдэл юм.
Хараахан салаагүй байхад урьдчилан гуниг, айдас төрөх энэ мэдрэмжийг 'урьдчилсан гашуудал (anticipatory grief)' гэж нэрлэдэг. Хайртай хүнээ хэзээ нэгэн цагт алдаж магадгүй гэсэн урьдчилсан мэдрэмжийн өмнө сэтгэл урьдчилан бэлтгэж эхэлдэг бөгөөд гуниг, түгшүүр, гэм буруу, уур зэрэг холилдож илэрч болно. Баярт үйл явдал төлөвлөж байхдаа хамгийн муугаар нь төсөөлж буй өөрийгөө олж хараад төөрөлддөг хүн олон байдаг ч энэ нь сэтгэл эвдэрсэн хэрэг биш, ирэх өөрчлөлтөд дасан зохицох байгалийн үйл явц юм.
Хамгийн чухал нь, нэг шинжилгээний хариугаар амьдралын хуваарийг яг тохируулж болохгүй гэдэг үнэн. Ясны сканнер (bone scan), CT зэрэг шинжилгээ зөвхөн одоогийн байдлыг харуулах бөгөөд хэдэн сар, хэдэн жилийн дараахыг өдрөөр нь хэлж чадахгүй. Хорт хавдрын эмийн дараалал ард орох тусам "дараагийн сонголт хэд үлдсэн бол" гэсэн түгшүүр нэмэгддэг ч эм үйлчлэх хугацаа, биеийн хариу үйлдэл хүн бүрд ихээхэн ялгаатай. Тиймээс 'үсэрхийлэл (metastasis) байвал заавал түргэсгэх, байхгүй бол хойшлуулах' гэж хариунд бүхнээ найдахаас илүү, тодорхойгүй байдлын дунд ч утга учрыг хадгалах зүг рүү чиглэвэл сэтгэл бага ядардаг.
Шийдвэр гаргахад туслах хэдэн зөвлөгөө: Нэгдүгээрт, эмчээс 'бүрэн эдгэрэх эсэх' биш, 'ойрын саруудад том өөрчлөлт гарах магадлалтай юу, аялал, ёслолд оролцох бие тэнхээтэй байх уу' гэх мэт төлөвлөлтөд шаардлагатай мэдээллийг тодорхой асуу. Яг хэдэн сар үлдсэнийг хэлж чадахгүй ч ерөнхий чиглэлийг хамт зурж болно. Хоёрдугаарт, өвчтөний хүслийг асуу. Олон өвчтөн үр хүүхдийнхээ том өдрийг харах нь өөрөө амьдралын том хөшүүрэг, баяр баясгалан гэж үздэг. Гуравдугаарт, хэмжээ, хэлбэрийг тохируулах зайг үлдээвэл (жишээ нь ойрын гэр бүлийн жижиг цуглаан, оролцох боломжгүй үед видео холболт г.м.) байдал өөрчлөгдсөн ч бүрэн нурахгүй.
Асран халамжлагч өөрийгөө халамжлахаа бүү мартаарай. Амьдралаа бүхэлд нь зогсоож зөвхөн хариу хүлээгээд байвал үнэхээр хэрэгтэй мөчид зарцуулах хүч үлдэхгүй. Бэлтгэл гарт ороогүй, айдас төрүүлсэн бодол давтагдвал ижил байдалтай гэр бүлийн бүлгэм, эмнэлгийн нийгмийн ажилтан, сэтгэл зүйн зөвлөгөө авах нь тустай. Аймшигтай бодол төрж байгаа нь чи сул дорой учраас биш, тэр хэрээр эрхэмлэн хайрладагийн шинж юм.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд эмчийн үзлэг, зөвлөгөөг орлохгүй. Өвчтөний биеийн байдал, эмчилгээний төлөвлөгөө, таамаглалтай холбоотой шийдвэрийг заавал эмчлэгч эмч нартайгаа зөвлөлдөнө үү.