Хавдрын эмчилгээ (chemotherapy) хийлгэж байх үедээ амны хөндий нь урьдын адил биш болсныг олон хүн анзаардаг. Буйл амархан хавагнаж, бага зэрэг хүрэхэд цус гарч, шүдний цоорол болон үрэвсэл хурдан тархаж болно. Урьд нь эрүүл байсан шүд ганхаж, нэг дор хэд хэдэн шүдээ авахуулах шаардлага гарах нь бий. Энэ нь шүдээ сайн арчлаагүйгээс биш, харин эмчилгээ бүх бие, амны хөндийн салст бүрхүүл, шүлсний булчирхай, дархлаанд нөлөөлдгийн үр дүн юм.
Хавдрын эмийн бодис хурдан хуваагддаг эсийг довтолдог бөгөөд амны хөндийн салстын эс мөн үүнд өртдөг. Иймд амны хөндийн салстын үрэвсэл (oral mucositis) элбэг тохиолддог. Шүлс багасаж ам хатах (амны хатах, xerostomia) үед шүлсний байгалийн цэвэрлэх, нянг дарах үйл ажиллагаа суларч, шүдний цоорол ба буйлны өвчин хурдан явагдана. Цусны цагаан эс буурах (нейтрофил цөөрөх, neutropenia) үед жижиг шарх, эгэл нян ч ноцтой халдвар болж, буйланд идээ хурах тохиолдол гардаг.
Хэд хэдэн шүд ганхаж, авахуулахыг зөвлөх үед ихэвчлэн энэ үрэвсэл болон шүд тогтоодог ясны гэмтэл давхацсан байдаг. Гэвч шүд авах, шүдний имплант (dental implant) зэрэг эрүүний ясанд хүрдэг эмчилгээний цаг хугацаа чухал. Ялангуяа ясыг бэхжүүлэх, ясны үсэрхийлэлийг удаашруулахад хэрэглэдэг ясны эмчилгээний тарилга (бисфосфонат, denosumab зэрэг) хийлгэж буй эсвэл хийлгэх гэж байгаа бол эрүүний яс муу эдгэрдэг эмтэй холбоотой эрүүний ясны үхжил (MRONJ)-ийн эрсдэлтэй тул хавдрын эмч болон шүдний эмч харилцан зөвлөлдөж дарааллыг тогтоох нь аюулгүй.
Гэртээ хийх арчилгаа энгийн ч үр дүнтэй. Зөөлөн сойзоор зөөлхөн угааж, спиртгүй зайлагч, физиологийн уусмал (saline) эсвэл содтой усаар байнга зайлж байвал салстыг цочроохгүйгээр амны хөндийг цэвэр байлгана. Ам хатах үед бага багаар ус байнга залгиж, хатуу, халуун, амтлагч ихтэй хоолноос зайлсхийх нь зүйтэй. Нэг араа байхгүйн улмаас зажлахад хэцүү бол шингэн буюу зөөлөн хоол, будаа шөл, зөөлөн уураг зэргээр тэжээлээ хангах нь эдгэрэлтэд тустай.
Ялангуяа өглөө хүч тамиргүй, ядрах мэдрэмж нь хавдартай холбоотой ядаргаа (cancer-related fatigue) хэмээх түгээмэл шинж бөгөөд хоол муу идэх үеийн тэжээл, шингэний дутагдал, цус багадалт (anemia), бамбай булчирхайн өөрчлөлт, электролитийн тэнцвэргүйдэл нэмэгдвэл улам хүндэрч болно. Гурав, дөрвөн долоо хоногоос удаан үргэлжлэх сөөнгө хоолой зэрэг удаан хугацааны шинжийг өөрөө таамаглахаас илүү эмчид үзүүлж шалгуулах нь аюулгүй.
Энэ нийтлэл нь ойлголт өгөх зорилготой ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмнэлгийн үзлэгийг орлохгүй. Шүд авах, имплант хийх цаг хугацаа, ядаргаа болон хоолойн өөрчлөлт зэргийг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөж шийдээрэй.