Нойр булчирхай (pancreas) нь хэвлийн гүнд гол вен (portal vein), дээд гэдэсний зээрэнцгийн артери (superior mesenteric artery) зэрэг том судаснуудтай ойрхон байрладаг. Тиймээс хавдар эдгээр судсыг ороож эсвэл наалдсан тохиолдолд оношлогдох үедээ «одоо шууд авах боломжгүй» гэсэн үг сонсох нь цөөнгүй. Энэ нь мэс засал огт хийх боломжгүй гэсэн үг биш, харин судсыг хэр их хамарснаас хамаарч авах боломжийг хэд хэдэн шатлалд хуваадаг гэсэн үг юм.
Эмч нар ихэвчлэн авах боломжтой (resectable), хилийн зааг дээрх (borderline resectable), нутгийн тархалттай (locally advanced), үсэрхийлсэн (metastatic) гэж ялгадаг. Хавдар судсанд бага зэрэг хүрсэн бол хилийн заагт, өргөн хүрээгээр ороосон бол нутгийн тархалттай гэж үзэж болно. Энэ ялгаа нь «хавдрыг үлдэгдэлгүй, аюулгүй зайтайгаар бүрэн авч чадах уу» гэсэн мэс заслын дүгнэлттэй холбоотой.
Судсыг ороосон учир одоо шууд мэс засал хийхэд хэцүү үед эхлээд хими эмчилгээ (chemotherapy) хийдэг шалтгаан энд бий. Мэс заслын өмнөх хими эмчилгээ (neoadjuvant chemotherapy)-ээр хавдрын хэмжээг багасгаж, судаснаас зайг нэмэгдүүлбэл эхэндээ хийх боломжгүй байсан мэс засал боломжтой болдог. Ийнхүү хими эмчилгээгээр байдлыг өөрчилж мэс засал руу шилжүүлэхийг 'хувиргах мэс засал (conversion surgery)' гэж нэрлэдэг.
CT-д хэмжээ багассан ч эмч «хэдэн удаа нэмж хийгээд шийдье» гэж зөвлөх нь учиртай. Хими эмчилгээг арай үргэлжлүүлбэл хавдрыг аль болох багасгаж цэвэр авах магадлалыг нэмэгдүүлэх, энэ хугацаанд хавдар өөр газар тархахгүй байгаа эсэхийг (хавдрын шинж чанар) ажиглах, том мэс заслыг даах бие махбодийн байдлыг бэлтгэх боломжтой болдог. Том мэс засал байх тусам 'хамгийн тохиромжтой цаг'-ыг сонгох нь чухал.
Мөн CT зэрэг дүрс оношлогоо нь хавдар, судасны хоорондын харилцааг төгс харуулж чаддаггүй. Тиймээс эцсийн шийдвэрийг дүрс оношлогоо, хавдрын маркер, өвчтөний ерөнхий байдлыг хамтад нь авч үзэн мэс засал, хавдар судлал, дүрс оношлогооны эмч нар хамтарч хэлэлцдэг олон салбарын хэлэлцүүлгээр гаргах нь элбэг. Нойр булчирхайн мэс засал том учраас өөр эмнэлгийн саналыг сонсох (хоёр дахь санал) нь буруу зүйл биш бөгөөд туршлагатай газар шийдвэр гаргаж мэс засал хийлгэхийг бодолцож болно.
Мэс заслын тухай яриа гарсан нь баяртай дохио боловч зэрэгцээд айдас төрөх нь бас жам ёсны сэтгэл юм. Асуух зүйлээ жагсаалт болгон бичиж эмчдээ хандахыг зөвлөж байна. Энэ бол ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээний төлөвлөгөөг орлохгүй. Тодорхой шийдвэрийг заавал эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.