Хорт хавдрыг анх оношлоход ихэвчлэн хамгийн үр дүнтэй нь гэж мэдэгдсэн эмийн хослолоор эмчилгээг эхлүүлдэг. Гэвч бүдүүн гэдэсний тархсан хорт хавдар (metastatic colorectal cancer) шиг удаан үргэлжлэх эмчилгээний явцад нэг үе сайн үйлчилж байсан эм цаг хугацаа өнгөрөх тусам үр нөлөөгөө алдаж болно. Үүнийг эмийн тэсвэржилт (drug resistance) гэдэг. Ийм үед эмч нар өмнө хэрэглэсэн эм, үлдсэн сонголт, биеийн ерөнхий байдлыг хамтад нь жиншиж дараагийн буюу дараагийн шатны эмчилгээ (later-line therapy) рүү шилждэг.
Та "шат" буюу хэддүгээр удаагийн эмчилгээ (line of therapy) гэсэн үгийг олонтаа сонсоно. Эмийн хослол өөрчлөгдөх бүрт шатны дугаар нэгээр нэмэгддэг. Нэг, хоёрдугаар шатны эмчилгээ харьцангуй стандарт хослолтой байдаг бол цааш явах тусам сонголт хүн бүрд өөр болно. Генийн шинжилгээний хариу (RAS, BRAF, HER2, MSI зэрэг), анхдагч хавдрын байрлал, өмнө ямар эмийг хэр удаан хэрэглэсэн, гаж нөлөөг тэсвэрлэх чадвар, бөөр болон элэгний үйл ажиллагаа зэрэг нь бүгд дараагийн эмийг сонгоход нөлөөлдөг. Тиймээс ижил үе шаттай ч хүн бүр өөр дараалалтай байж болох ба "бүх хүнд тохирох ганц зөв дараалал" гэж байдаггүй.
Дараагийн шатны эмчилгээнд уудаг хими эмчилгээ (oral chemotherapy), цусны судасны шинэ ургалтыг саатуулах чиглэлт эм (anti-angiogenic targeted therapy), эсвэл тодорхой генийн өөрчлөлтөд тохирсон эм зэрэг багтаж болно. Аль эмийг эхэлж хэрэглэж, алийг нь нөөцлөх вэ гэдэг нь тогтсон томьёо биш, харин тухайн нөхцөл байдалд тулгуурласан цогц шийдвэр юм. Ойлгомжгүй зүйл байвал "яагаад энэ эмийг энэ дарааллаар хэрэглэж байгаа", "өөр ямар сонголт бий", "шийдвэрийг хойшлуулбал юу өөрчлөгдөх вэ" гэдгийг тайван асуух нь тустай. Асуулт бол эмчилгээнд саад биш, харин чиглэлээ хамтдаа тодорхойлох үйл явц юм.
Асран халамжлагчид онцгой хүнд мөч бол хожим "тэр үед өөр эмийг эхэлж хэрэглэе гэж илүү шаргуу хэлсэн бол яах байсан бол" гэсэн харамсал давалгаалан ирэх үе байдаг. Энэ мэдрэмж бол гүн хайрын шинж боловч, эмчилгээний сонголтын үр дүнг зөвхөн эргэн харж байж мэддэг, шийдвэр гаргах тэр агшинд ирээдүйг хэн ч төгс харж чадахгүй гэдгийг санах нь тустай. Тухайн үедээ байсан мэдээллээрээ хамгийн сайн сонголтыг хийсэн бол өөр үр дүн гарсан ч тэр сонголт "буруу" болохгүй. Судалгаанууд ч дараагийн шатны эмүүдийн үр ашиг хүн бүрд өөр байдгийг харуулдаг тул нэг хүний туршлагыг бүх хүнд ерөнхийлж болохгүй.
Хэрэв харамсал дахин дахин эргэж ирвэл өөрийгөө буруутгах бодлыг "тэр үед би юу мэдэж байсан бэ" гэсэн асуултаар солих нь тусалдаг. Ижил замаар явж буй бусад асран халамжлагчидтай сэтгэлээ хуваалцах, эсвэл хүндийн мэдрэмж удаан үргэлжилбэл сэтгэл зүйн зөвлөгөө болон гашуудлын дэмжлэг (bereavement support) авах нь эрүүл алхам юм. Хөгжим сонсох, бичих зэрэг үгээр бүрэн илэрхийлэгдэхгүй сэтгэлийн гаргалгааг гартаа байлгах нь бас тайтгарал болдог.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд тодорхой өвчтөний онош, эмчилгээг орлохгүй. Бодит эмчилгээ, эмийн дараалал хүн бүрд өөр байдаг тул тодорхой шийдвэрийг заавал өөрийн эмч эмнэлгийн багтай сайтар зөвлөлдөнө үү.