Урт хугацааны эмчилгээ үргэлжлэх явцад нэг л адил өдөр эцэс төгсгөлгүй давтагдах мэт ядаргаа, ганцаардал төрж болно. Ийм үед бие, сэтгэлийнхээ байдлыг хэдхэн мөр ч гэсэн бичиж үлдээх нь зүгээр л тэмдэглэл хөтлөхөөс илүү утга учиртай байж чадна. Сэтгэл судлалд мэдрэмж, туршлагаа чин үнэнээр цаасан дээр буулгахыг 'илэрхийлэх бичих (expressive writing)' гэж нэрлэдэг бөгөөд хэд хэдэн судалгаагаар энэ нь түгшүүр, гутрангуй байдлыг (depression) бага зэрэг намдааж, төөрөгдсөн нөхцөл байдлыг эмх цэгцтэй болгоход тус болж болохыг харуулсан.
Бичих нь сэтгэлд тустай байдгийн нэг шалтгаан нь толгойд бүрхэг эргэлдэж байсан айдас, гунигийг өгүүлбэр болгон буулгамагц түүнийг бага зэрэг зайнаас ажиглах боломжтой болдогт оршино. 'Өнөөдөр өвдөлт багассан', 'хоолны дуршил бага зэрэг орж ирлээ' гэх мэт жижиг өөрчлөлтийг тэмдэглэвэл эмчлэгч багтаа явцаа тайлбарлахад тустай, мөн сайхан өдрүүдээ дахин санах түшиг болно. Сайн бичих ёстой гэсэн дарамтаа тавьж болно. Зөв бичих дүрэм, урт богиноос үл хамааран санаанд орсноо хэдхэн мөр бичсэн ч хангалттай.
Мөн ижил өвчнийг туулж буй хүмүүс цуглардаг онлайн өвчтөнүүдийн нийгэмлэг, харилцан туслах бүлэг нь гэр бүлдээ ч хэлж чадахгүй сэтгэлээ хуваалцаж, 'зөвхөн би л тийм биш юм байна' гэсэн харьяалагдах мэдрэмжийг өгдөг. Хэн нэгний дэмжлэгээс хүч авч, өөрөө бас талархлаа илэрхийлэх явц нь өөрөө тайвшрал болдог. Гэхдээ нийгэмлэгт яригдах эмчилгээний арга, нэмэлт бэлдмэлийн (supplement) мэдээлэл хүн бүрийн нөхцөл байдлаас хамаардаг тул шууд дагахын оронд эмчлэгч багаасаа заавал лавлах болгоомжтой байдал шаардлагатай.
Бичих, цуглах нь бүх гутрангуй байдлыг шийдэхгүй. Бараг унтаж чадахгүй, хэдэн өдрөөр хооллохгүй, бүх зүйлд сонирхолгүй болж, амьдрахыг хүсэхгүй байх бодол үргэлжилбэл энэ нь хүсэл зоригийн асуудал биш, харин тусламж хэрэгтэй байгаагийн дохио юм. Ийм үед эргэлзэлгүйгээр эмчлэгч баг, сэтгэцийн эрүүл мэндийн мэргэжилтэн, паллиатив тусламжийн (palliative care) багт мэдэгдээрэй. Сэтгэлээ халамжлах нь эмчилгээний чухал хэсэг билээ.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, эмчилгээтэй холбоотой шийдвэрийг заавал эмчлэгч багтайгаа зөвлөлдөж гаргаарай.