Удаан хугацааны хорт хавдрын (cancer) тэмцлийн эцэст гэр бүлийн гишүүнээ алдсаны дараа гашуудал нь ихэвчлэн оршуулга дууссаны дараа л бүрэн хүчээрээ ирдэг. Асрах хугацаанд шинжилгээ, эмнэлгийн хэвтэлт, яаралтай байдлыг шийдэхэд завгүй байснаас уйтгар гунихад ч зав гардаггүй. Бүх зүйл намжихад гэгээ, харамсал нэг дор бужигнаж ирдэг. Энэ нь хэвийн бус зүйл биш — хэн бүхэнд тохиолдож болох гашуудлын (bereavement) байгалийн үйл явцын нэг хэсэг юм.
Гашуудалд тогтсон дараалал, хугацаа байдаггүй. Зарим өдөр тэвчихэд хялбар санагдаж, дараа нь зураг, дуу хоолой, дуртай хоол гэнэт нулимс асгаруулж, дахин тайвширдаг. "Утсаа авсан бол", "өөр сонголт хийсэн бол" гэх өөрийгөө буруутгах сэтгэгдэл үлдсэн хүмүүст түгээмэл байдаг. Эрчимт эмчилгээ (intensive care) болон амь тэтгэх эмчилгээний шийдвэрийг тэр үед байсан мэдээллийн дотор гэр бүл хамтдаа гаргасан гэдгийг санах нь тус болдог.
Хэд хэдэн арга туслаж болно. Нэгдүгээрт, уйтгараа түлхэн зайлуулахын оронд илэрхийлэх — тэмдэглэл хөтлөх, итгэдэг хүнтэйгээ ярих, ижил туршлагатай хүмүүсийн дэмжлэгийн бүлэгт нэгдэх. Хоёрдугаарт, нойр, хоол, хөнгөн алхалт зэрэг амьдралын үндсэн хэмнэлээ хадгалахыг хичээх. Гуравдугаарт, талийгаачийг дурсах өөрийн гэсэн аргыг бүрдүүлэх.
Гэвч хоёр сараас дээш хугацаанд өдөр тутмын амьдрал (нойр, хоол, ажил, харилцаа) бараг боломжгүй болж, гүн гүнзгий хүч мөхөстөл эсвэл амьдрахыг хүсэхгүй бодол үргэлжилбэл энэ нь мэргэжлийн тусламж шаардлагатайн дохио байж болно. Сэтгэцийн эмчийн зөвлөгөө, цаашлуулах эмчилгээний (hospice) гашуудлын дэмжлэгийн хөтөлбөр, орон нутгийн сэтгэцийн эрүүл мэндийн төвөөс тусламж авч болно. Зорилго нь гашуудлыг хурдан дуусгах биш, харин хайртай хүнээ санаж байхдаа амьдралаа үргэлжлүүлэх чадвартай болох явдал юм.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээллийн зорилготой бөгөөд хувь хүний эмчилгээ, зөвлөгөөг орлохгүй. Сэтгэлийн зовиур удаан үргэлжилбэл эмч мэргэжилтэн эсвэл зохих зөвлөгөөний байгууллагатай зөвлөлдөнө үү.