Өвчтэй хүүхэдтэй эцэг эхэд "Ээж аав та нар ч жаахан амраач" гэсэн үг үнэндээ заримдаа хэрцгий сонсогддог. Эмнэлгийн өрөөний асрагчийн орон дээр нойрмоглон унтаж, шинжилгээний хуваариар ажил дээрээ ойлголцол гуйж, бусад ах эгч дүүсээ ч халамжилж байтал өөрийнхөө хоолыг алгасах нь элбэг. Тэгсээр хэдэн сар өнгөрөхөд нэг мэдэхэд нулимс ч гарахаа болиод, уур ч хүрэхээ болиод зүгээр л балартсан байдал ирдэг. Энэ бол яг асаргааны сэтгэл сульдалт (burnout)-ын дохио. Залхуу буюу сул дорой байгаагийн биш, харин хүний тэсвэрлэх хязгаараас давсан учраас гарч буй туйлын хэвийн хариу үйлдэл гэдгийг эхэлж мэдэх хэрэгтэй.
\nСэтгэл сульдалт нэг өдөр гэнэт ирдэггүй. Унтсан ч сэргэхгүй, өчүүхэн зүйлд уур хүрч, хүүхдэдээ өрөвдөх сэтгэл, уур нэгэн зэрэг төрж дахин гэм буруугийн мэдрэмжид автах байдлаар аажмаар хуримтлагддаг. Хоолны дуршил алдрах, эсвэл эсрэгээрээ хэт их идэх, толгой өвдөх, хоол боловсролтын асуудал мэт биеэр түрүүлж дохио ирэх нь ч бий. Нэг эцэг эх "Хүүхэд маань инээж байхад нь би хамт инээж чадсангүй" гэж хэлсэн нь бий. Сэтгэл хөдлөл мохдог тэр цэг нь үнэндээ нэлээд аюултай үе шат юм. Энэ хэрээ хүрвэл хүсэл зоригоор тэсэхээ зогсоож, гадны тусламжийг татан оруулах ёстой үе гэж үзэх хэрэгтэй.
\nГэтэл тусламж эрэлхийлэхээр болоход хаанаас гар хүрэхээ мэдэхгүй балмагдана. Хамгийн ойрын эхлэл нь эмчилгээ хийлгэж буй эмнэлгийн нийгмийн ажлын баг юм. Нэгдсэн эмнэлэг, их сургуулийн эмнэлэгт нийгмийн ажилтан байдаг бөгөөд эдийн засгийн дэмжлэг холбохоос эхлээд сэтгэл зүйн зөвлөгөө, гэр бүлийн асаргааны хөтөлбөр хүртэл зөвлөдөг. Хүүхдийн хорт хавдар (childhood cancer)-ыг оролцуулаад хүүхдийн хүнд өвчинд засгийн газар болон олон сан эмчилгээ, асаргаа, амьжиргааны зардлыг дэмждэг хөтөлбөр байдаг бөгөөд эдгээр мэдээллийг ганцаараа хайхаас илүү нийгмийн ажлын багаас нэг асуувал хамаагүй хурдан. "Ийм юмыг ч гуйж болох уу" гэмээр зүйлийг ч эхлээд хэлж үзэх нь дээр. Энэ бол тэдний ажил.
\nАх эгч дүүс болон эхнэр нөхрийн хоорондын харилцааг ч анхаарах хэрэгтэй. Өвчтэй хүүхэд рүү бүх анхаарал хандах хооронд нөгөө хүүхэд нь "Би үл үзэгдэгч хүн шиг" гэж мэдрэх амархан бөгөөд эхнэр нөхөр хоёр тус тусдаа ядарч бие биеэ буруутгах гэмт тойрогт орох нь ч бий. Ижил байдалтай эцэг эхчүүд цуглардаг өвчтөний гэр бүлийн уулзалт буюу онлайн нийгэмлэг гэнэтийн их хүч болдог. Ижил замаар түрүүлж явсан хүний нэг үг эргэн тойрны болхи тайтгаралаас хамаагүй илүү яг таг сэтгэлийг тэмтэрдэг. Богино хугацааны асаргаа, гэр ахуй болон асаргааны дэмжлэг ашиглан ердөө хэдхэн цаг ч гэсэн бүрэн чөлөөлөгдөх нь тансаглал бус, үргэлжлүүлэхийн төлөөх засвар үйлчилгээ гэж бодвол зүгээр.
\nМөн эцэг эхийн өөрийнх нь сэтгэл санааны байдал хэт унаж өдөр тутмын амьдрал ганхвал энэ нь зөвлөгөө авах ёстойн дохио. Сэтгэл гутрал, түгшүүр гүнзгийрвэл хүсэл зоригийн асуудал биш, эмчилгээ шаардах хэсэг рүү шилждэг. Сэтгэцийн эрүүл мэндийн төв эсвэл эмнэлгийн сэтгэц эмгэг судлалын тасгийн хаалгыг тогших нь ичих зүйл биш. Онгоцонд асран хамгаалагчийг хүчилтөрөгчийн маскаа эхэлж зүүгээрэй гэж зөвлөдөгт учир бий. Эцэг эх амьсгалж байж л хүүхдээ эцэст нь хүртэл хамгаалж чадна.
\nЭнд бичсэн зүйл нь ерөнхий зөвлөмж төдий тул хүүхдийнхээ нөхцөл байдал, гэр бүлийн хэв байдалд тохирсон дэмжлэгийг эмчилгээ хийлгэж буй эмнэлгийн эмч нар, эсвэл нийгмийн ажлын багтай заавал зөвлөлдөж шийдээрэй. Өнөөдрийг ч даван туулсан та үнэхээр их чармайж байна.