Анх уушгины хорт хавдар (lung cancer) оношлогдож, EGFR эсвэл ALK зэрэг генийн мутаци батлагдвал ихэвчлэн түүнд тохирсон онилсон эмчилгээний (targeted therapy) эмийг ууж эхэлдэг. Нэг шахмал эмээр хавдар мэдэгдэхүйц багасах туршлагыг мэдэрвэл үнэндээ жаахан сэтгэл амардаг. Гэвч энэ эм мөнхөд үйлчилдэггүй. Богинохон бол хэдэн сар, удаан бол хэдэн жилийн дараа хавдрын эс эмнээс зайлсхийх аргыг өөрөө олж авдаг. Үүнийг "тэсвэрлэл" (resistance) гэж нэрлэдэг.
Эм үйлчлэхгүй болж эхэлбэл дүрс оношилгоонд хавдар дахин томрох эсвэл шинэ хэсэгт харагдаж эхэлдэг. Энэ үед эмчилгээний эмч "дахин эд эсийн шинжилгээ хийлгэе" гэж зөвлөх нь олонтаа бөгөөд аль хэдийн нэг удаа хийсэн атал дахиад уу гээд сандардаг хүн цөөнгүй. Энэ нь бүрэн ойлгомжтой. Гэхдээ энд хийх дахин биопси нь анх оношлох үетэй зорилго нь жаахан өөр. Хавдар ямар байдлаар хувирч эмнээс зайлсхийж байгаа, тэр "зугтах замыг" нь судлах гэж байгаа хэрэг.
Үнэндээ 1-р үеийн EGFR онилсон эмчилгээний эм хэрэглэж байсан өвчтөнүүдийн нэлээд хэсэгт T790M гэдэг шинэ мутаци үүсдэг бөгөөд энэ нь батлагдвал тэр мутацийг шууд онилох дараагийн шатны эм рүү шилжиж болдог. Мөн зарим тохиолдолд уушгины хорт хавдрын эс бүр жижиг эсийн хорт хавдар (small cell carcinoma) шиг шинж чанартай болж өөрчлөгдсөн байдаг. Ингэж юу өөрчлөгдсөнийг мэдэж байж дараагийн эмчилгээг алдаагүй тогтоож чадна. Дахин биопси хийлгэхгүй бол эцэстээ зөвхөн таамгаар эм солих болох тул эмнэлгийн багийн хувьд нэг удаа дахин харахыг хүсдэг хэрэг.
Эд эсийг дахин авах нь хүндрэлтэй санагдах хүмүүст цусаар хийдэг шинжилгээ буюу шингэн биопси (liquid biopsy) хувилбар болж болдог. Цус авч, дотор нь хөвж буй хавдрын эсийн генийн хэсгийг шинжлэх арга бөгөөд зүүгээр уушги хатгах ачаалалгүй тул биеийн байдал муу эсвэл хавдрын байршил төвөгтэй тохиолдолд эхлээд оролддог. Гэхдээ цусны шинжилгээнд мутаци илрэхгүй гэдэг нь байхгүй гэсэн үг биш тул хариу тодорхойгүй бол эцэстээ эд эсийн шинжилгээгээр баталгаажуулах урсгал руу ордог тохиолдол ч бий. Хоёрын аль нь дээр нь хүн бүрт өөр тул нөхцөл байдлыг хараад тогтоодог.
Дахин биопсийг өөрийг нь хэтэрхий хүндээр хүлээж авахгүй байгаасай гэж хүсэж байна. Муу мэдээ гэхээсээ илүү, дараагийн хөзрийг сонгохын тулд мэдээлэл цуглуулахад ойр. Шинжилгээний арга, эрсдэл, мэдээ алдуулалт хийх эсэх зэргийг сонирхсон зүйл байвал тэр болгонд эмнэлгийн багаасаа асуух нь хамгийн үнэн зөв.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ойлгоход туслах ерөнхий мэдээлэл тул өөрийн эмчилгээний чиглэлийг заавал эмчтэйгээ зөвлөлдөж тогтооно уу.