Товлосон химийн эмчилгээний (chemotherapy) өдөр эмнэлэгт очиж цусны шинжилгээ өгөөд хүлээж байтал "өнөөдөр тариа хийхэд хэцүү байна" гэсэн хариу сонсож, оронд нь тасагт хэвтэн антибиотик (antibiotics) хийлгэх тохиолдол цөөнгүй. Ийнхүү нэг өдөр бүхэлдээ өөрчлөгдөхөд эмчилгээ хоцорлоо гэж бодогддог ч, үрэвслийн үзүүлэлтээс болж хуваарь нэг хоёр хоног хойшлох нь эмчилгээний явцад түгээмэл тохиолддог. Хамгийн чухал зүйл бол тоо өндөр байгаа нь бус, тэр тоо хаанаас гарч байгаа юм.
"Үрэвслийн үзүүлэлт" гэдэг нь ихэнхдээ CRP (C-reactive protein)-ийг хэлдэг бөгөөд шаардлагатай үед прокальцитонин (procalcitonin), цагаан эсийн тоо (WBC), нейтрофилийн тоо (ANC), ESR-ийг хамт хардаг. Эдгээр тоо нь биед үрэвслийн урвал явагдаж байгааг харуулах дохиоллын гэрэл шиг зүйл боловч шалтгааныг өөрөө заадаггүй. Иймд ижил тоо ч халуун байгаа эсэх, ямар шинж тэмдэг байгаа, зураг оношилгооны дүгнэлт ямар байгаагаас хамааран өөрөөр тайлбарлагддаг.
Нэгдүгээр салаа нь бактерийн халдварын голомт юм. Уушгины хатгалгаа (pneumonia), шээсний замын халдвар (urinary tract infection), төвийн венийн катетер эсвэл суулгасан порт (port)-ын хэсгийн халдвар, шүд буйлны асуудал, арьсны жижиг шарх зэрэг нүдэнд амархан торддоггүй газар шалтгаан болж болно. Ханиалга, цэрний өнгө хэмжээ өөрчлөгдсөн эсэх, шээх үед хорсох буюу давтамж нэмэгдсэн эсэх, портын орчим улайж өвдөж байгаа эсэхийг цаг хугацаатай нь тэмдэглэвэл шалтгааныг нарийсгахад тусална.
Хоёрдугаар салаа нь нейтрофилийн түвшин юм. Химийн эмчилгээний дараа цагаан эс хамгийн доод хэмжээндээ хүрэх үе (nadir) ирдэг бөгөөд яг тэр үед халуурвал халуурсан нейтропени (febrile neutropenia) гэж үзэж, шалтгааныг олохоос өмнө шууд антибиотик эхлүүлэх нь нийтлэг байдаг. Ийм тохиолдолд хэвтэж эмчлүүлэх нь эмчилгээ бүтэлгүйтсэн гэсэн үг биш, харин халдвар хурдан тархахаас сэргийлэх стандарт арга хэмжээ юм.
Гуравдугаар салаа нь өвчин өөрөө буюу эмчилгээтэй холбоотой үрэвсэл юм. Хавдар өөрөө халуун болон үрэвслийн үзүүлэлтийг өсгөх, гуурсан хоолой нарийсаж бөглөрлийн хатгалгаа үүсэх, гялтан (pleura)-гийн нөлөөлөл болон гялтангийн шингэн (pleural effusion) цочроох, туяа эмчилгээний дараах уушгины үрэвсэл, дархлааны эмчилгээтэй холбоотой уушгины үрэвсэл (pneumonitis) зэрэг үүнд багтана. Эдгээрийг зөвхөн шинж тэмдгээр бактерийн халдвараас ялгахад бэрх тул цээжний зураг, өсгөвөрийн хариутай хамт үнэлдэг.
Дөрөвдүгээр салаа нь шинжилгээ авсан цаг ба нөхцөл юм. Үрэвслийн үзүүлэлт нь шинж тэмдгээс хожуу өсөж, хожуу буудаг тул бие сайжирч эхэлсний дараа ч нэг хоёр хоног өндөр гарч болно. Саяхны мэс ажилбар, шарх эдгэрэлт, стероид (steroid) хэрэглээ ч тоонд нөлөөлнө. Нэг удаагийн утгаас илүү өмнөх мөчлөгүүдтэй харьцуулсан чиг хандлага илүү их зүйл хэлдэг тул өмнөх хариутай зэрэгцүүлж үзүүлэхийг хүсэх нь зүйтэй.
Эмчийн өрөөнд эд эсийн төрөл, эсийн хэлбэрийн талаарх тайлбар сонсоход тэр үг шууд ирээдүйн тухай эцсийн дүгнэлт мэт сонсогддог. Гэвч эд эсийн онцлог нь хэд хэдэн тэнхлэгийн зөвхөн нэг нь юм. Эмчилгээний шийдвэр нь үе шат ба тархалтын хүрээ, EGFR, ALK, PD-L1 зэрэг маркер, эрхтний үйл ажиллагаа болон ерөнхий биеийн байдал, өмнөх эмчилгээний хариу урвалтай хамт гаргагддаг. Тайлбар хүнд сонсогдсон бол дараагийн үзлэгээр "энэ тайлбар миний эмчилгээний сонголт эсвэл дараагийн алхмыг өөрчлөх үү?" гэж асуух нь ганцаараа хайлт хийж дүгнэлт гаргахаас илүү тустай.
Хүлээх хугацаанд бэлдэх дараалал: шинж тэмдэг эхэлсэн цаг, хамгийн өндөр халуун, халуун бууруулах эм уусан цагийг бичих; ханиалга, шээс, өтгөн, тарианы болон портын хэсэг гэх мэт болзошгүй голомтуудыг нэг бүрчлэн шалгах; одоо хэрэглэж буй эм, стероид, антибиотикийг тодруулах; энэ удаагийн үзүүлэлтийг өмнөх мөчлөгүүдтэй зэрэгцүүлж үзүүлэхийг хүсэх; эмчилгээг дахин эхлүүлэх шалгуурыг тоогоор асуух (ямар үзүүлэлт ямар түвшинд хүрвэл эхлэх вэ, тун буюу хоорондын хугацаа өөрчлөгдөх үү); эмнэлэгт яаралтай эргэж хандах шинж тэмдгүүдийг (халуурах, жихүүдэс хүрэх, амьсгаадах, ухаан санааны өөрчлөлт, тарилгын хэсгийн улайлт өвдөлт) бичгээр авах.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмнэлгийн үзлэг, онош, эмчилгээг орлохгүй. Шинжилгээний утгын тайлбар болон эмчилгээний хуваарийн өөрчлөлт хүн бүрд өөр байдаг тул шийдвэрээ эмчлэгч эмч, эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.