Уушгины хорт хавдар (lung cancer) оношлогдсоноос нэлээд хугацааны дараа нэг өдөр гэнэт нуруу, бүсэлхий, аарцаг хүндээр өвдөж эхэлдэг хүмүүс байдаг. Эхэндээ дэмий хүчдэснийх юм болов уу гэж бодож байгаад шөнө хэвтсэн ч намдахгүй, харин ч тайван байх үед илүү хатгавал нэг удаа сэжиглэж үзэх нь зүйтэй. Уушгины хорт хавдар бол яснаа сайн тархдаг хорт хавдрын нэг. Нуруу, хавирга, аарцаг, гуяны ясны дээд хэсэг гэх мэт биеийг түшдэг том яснаа сайн байрладаг. Айдас төрүүлэхээр сонсогдох ч ясны тархалт үүссэн гэдгээр гар хүрэх арга байхгүй гэсэн үг огт биш. Сүүлийн үед өвдөлтийг дарж ясыг хамгаалах эмчилгээ нэлээд боловсронгуй болсон тул өдөр тутмын амьдралаа үргэлжлүүлдэг хүн олон.
Яснаа тархсан өвдөлт ихэвчлэн нэг өвдөлт намдаах эмээр дуусдаггүй. Тиймээс эмнэлгийн баг хэд хэдэн чиглэлээр хандана. Эм нь түгээмэл хэрэглэдэг үрэвслийн эсрэг өвдөлт намдаах эмээс эхэлж, өвдөлт гүн бол эмнэлгийн мансууруулах төрлийн өвдөлт намдаах эм хүртэл шат дараатай нэмэгдүүлдэг. Мансууруулах гэдэг үгэнд урьдчилан айдаг хүн олон боловч хавдрын өвдөлтөд хэрэглэдэг нь донтолтоос өөр шинжтэй, тунг нь эмч нягт зохицуулдаг. Тэвчээд өвдөлт өдөр тутмын амьдралыг идэх нь эсрэгээрээ илүү хохиролтой. Үүн дээр мэдрэлийн өвдөлтийн эм буюу стероид нэмэх нь бий, нэг газар онож өвдвөл зөвхөн тэр хэсгийг онилсон цацрагийн эмчилгээ хэдхэн өдрийн дотор өвдөлтийг огцом бууруулж өгдөг. Цацраг богиндоо нэг удаа, уртдаа арван удаагийн дотор дуусдаг тохиолдол олонтой тул ачаалал багатай.
Өвдөлтийн нэгэн адил анхаарах ёстой зүйл бол хугарал юм. Хавдар идсэн яс дотроосоо хоосорч сулардаг тул бага зэрэг гэмтэх, эсвэл хүнд юм өргөх үед хугардаг явдал гардаг. Ялангуяа нуруу суувал нуруу намсаж, бөгтийж мэдрэлийг дарж хөл сулрах, мэдрэхүй мохож болзошгүй. Энэ нь яаралтай тусламжид ойр дохио тул гэнэт хөл чичрэх, эсвэл шээс баасны хяналт алдагдвал шууд эмнэлэгт хандах ёстой. Ясыг бат барих тарилгын эм ч бий. Сард нэг удаа орчим хийлгэвэл яс хайлах хурдыг удаашруулж хугарлын эрсдэлийг бууруулна. Гэхдээ энэ тарилга хэрэглэж байх хугацаанд шүдний эмчилгээ, ялангуяа шүд авахуулахыг хайхрамжгүй хийвэл эрүүний ясанд асуудал үүсэж болзошгүй тул шүдний эмчид очих хэрэг гарвал урьдчилан эмчтэйгээ зөвлөлдөх нь зүйтэй.
Гэрийн амьдрал ч эмчилгээний нэг хэсэг. Угаалгын өрөөнд гулгахаас хамгаалах дэвсгэр тавьж, шөнө бие засах замд хөл ороох эд зүйлсийг авч, шаардлагатай бол таяг буюу тулгуур ашиглахад л унах явдал огцом цөөрдөг. Хүнд ачаа гэнэт өргөх хөдөлгөөн, бүсэлхийгээ мушгиж юм авах байрлалаас зайлсхийх нь аюулгүй. Гэхдээ өдөржин хэвтэвэл булчин суларч яс улам сулардаг тул өвдөлт зөвшөөрөх хэмжээнд аажмаар алхаж хөдлөх нь эсрэгээрээ тус болно. Кальци, D витамин хангаж, тамхи ясны эрүүл мэндэд ч хор тул энэ далимаар таслах нь зөв. Ямар дасгалыг хаа хүртэл хийж болохыг хүн бүрийн ясны байдал өөр тул нөхөн сэргээх эмч буюу хариуцсан эмчээс өөрийн биед тохирох хэмжээг асууж тогтоовол сэтгэл нэлээд амар болно.
Ясны тархалт мэдээж хүнд мэдээ боловч өвдөлтийг зохицуулж ясыг хамгаалах эмчилгээ нэмэгдвэл амьдралын чанарыг хангалттай дээшлүүлж болно. Өвдөлтийг ганцаараа тэвчиж байснаас хаана яаж өвдөж байгаагаа шударгаар хэлдэг өвчтөн эцэст нь илүү тав тухтай байдаг. Өвдөлтийн оноог тэмдэглэж аваад үзлэгийн үед үзүүлэх нь ч гэнэтийн их тус болдог. Энэ нийтлэл нь ойлгоход туслах ерөнхий тайлбар тул бодит эмчилгээ, эмийг заавал хариуцсан эмчтэйгээ зөвлөлдөж тогтооно уу.