Уушгины хорт хавдрын (lung cancer) эмчилгээ хийлгэж байхад нэг өдөр гэнэт амьсгаадаж эхэлдэг хүмүүс байдаг. Хэдхэн шат авирах нь ч хүндэрч, хэвтэхэд улам бачуурдаг тул шөнө дэр хоёр гурвыг тулж унтдаг болдог. Ийм үед эмнэлэгт цээжний рентген буюу хэт авиа авч үзэхэд уушгийг ороосон гялтангийн хооронд шингэн хуримтлагдсан тохиолдол цөөнгүй гардаг. Үүнийг гялтангийн шингэн хуримтлал (pleural effusion) гэж нэрлэдэг. Уушги өөрөө муудсан учраас биш, харин уушгийг хүрээлсэн нимгэн гялтангийн хоорондох зайд шингэн хуримтлагдсанаар уушги бүрэн дэлгэрч чадахгүй болдогт учир нь оршино. Тиймээс амьсгаадахаас аргагүй.
Гялтангийн шингэн үүсэх шалтгаан хүн бүрд өөр. Хавдрын эс гялтанг цочроож шингэн гоожуулдаг хорт хавдрын шингэн (malignant effusion) ч байх ба халдвар, зүрхний үйл ажиллагаа, шим тэжээлийн байдлаас болж үүсэх тохиолдол ч бий. Тиймээс эхэлж шингэн илрэхэд эмнэлгийн баг зүүгээр шингэнийг бага зэрэг соруулж авч (үүнийг гялтангийн цоолбор буюу thoracentesis гэдэг), доторх нь хавдрын эс байгаа эсэх, уургийн хэмжээ ямар байгаа, нянгүй эсэхийг шалгадаг. Шингэнийг авмагц амьсгалахад нэлээд тав тухтай болдог тохиолдол олонтаа тул оношилгоо, эмчилгээг хослуулсан хэрэг болдог. Зарим хүн нэг л удаагийн цоолборын дараа хэсэг зуур сайн байх ч шингэн дахин дахин хуримтлагдвал тэр үеэс илүү идэвхтэй хяналт шаардлагатай болдог.
Шингэн дахин дахин хуримтлагдаж хэмжээ ч их болоход гарч ирдэг нь цээжний гуурс юм. Нарийн гуурсыг хавирганы хооронд оруулж гялтангийн зайд тавьж, хуримтлагдсан шингэн гарч байхаар хэдэн өдрөөс уртдаа хэдэн долоо хоног хүртэл барьдаг арга юм. Анх сонсоход "хажуу тийшээ гуурс хатгана гэнэ үү" гэж айх нь зүй ёсны хэрэг боловч мэс ажилбар нь өөрөө орон нутгийн мэдээ алдуулалтын дараа богино дуусдаг бөгөөд гуурс оруулсны дараа өвдөлтөөс илүү бачуурал тайлагдах сэрүүцлийг эхэлж мэдэрдэг хүн ч олон. Сүүлийн үед гэртээ ч арчилж болох нарийн дренажийн гуурс (хонгилон катетер гэх мэт)-ыг оруулж, амбулаториор явж тогтмол шингэн соруулах арга ч хэрэглэдэг. Шингэн нь байнга хуримтлагддаг хүний хувьд энэ нь хэвтэн эмчлүүлэх ачааллыг бууруулдаг.
Цээжний гуурс зүүж байх хугацаанд хэдэн зүйлийг анхаарвал илүү тайван байх болно. Юуны өмнө гуурс нугарах, дарагдахаас сэргийлэх. Хэвтэх, эргэх үед гуурсны байрлалыг нэг бүр шалгаж, дренажийн уутыг цээжнээс доош байлгаж шингэн урвуу урсахаас сэргийлнэ. Гуурс орсон газар улайж хавагнах, халуурах, гэнэт өвдөлт хүчтэй болох, гарах шингэний өнгө булингартай, үнэртэй болвол халдварын дохио байж болзошгүй тул хойшлуулалгүй мэдэгдэх хэрэгтэй. Өдөрт гарах хэмжээ гэнэт огцом нэмэгдэх, эсвэл эсрэгээрээ гэнэт зогсох нь ч нэг удаа шалгах ёстой зүйл. Ийм өөрчлөлтийг өдөр бүр ойролцоо цагт хөнгөн тэмдэглэж байвал амбулаторид эмнэлгийн багтай ярилцахад нэлээд хялбар болно.
Гялтангийн шингэн байнга дахидаг тохиолдолд гялтан наалдуулах эмчилгээ (pleurodesis) гэдэг аргыг санал болгох нь бий. Гялтангийн хоёр давхаргыг зориуд наалдуулж шингэн хуримтлагдах зайг өөрийг нь арилгадаг бөгөөд эмийг цээжний гуурсаар оруулж гялтанг цочроох арга түгээмэл. Ажилбарын дараа хэдэн өдөр бага зэргийн өвдөлт буюу чийрэгдэл дагаж болзошгүй тул өвдөлт намдаах эмчилгээ хамт ордог. Юу сонгох нь шингэн хуримтлагдах хурд, ерөнхий байдал, цаашдын эмчилгээний төлөвлөгөөнөөс хамаарч хүн бүрд өөрөөр тогтоогддог. Тиймээс "бусад нь ингэж хийсэн гэнэ лээ" гэхээс илүү одоогийн миний байдлыг хамгийн сайн мэдэх эмчтэйгээ зөвлөлдөх нь зөв.
Амьсгаадах нь өвчтөн ч, гэр бүл ч хамгийн их айдаг шинж тэмдгийн нэг. Гэвч гялтангийн шингэн нь шалтгааныг нь олж соруулбал шинж тэмдэг нь нүдэнд илт сайжирдаг, харьцангуй гар хүргэж болох асуудал ч мөн. Хэт тэвчээд яаралтай тусламж рүү очихоос илүү, бачуурал нь өмнөхөөс өөрөөр мэдрэгдвэл эрт ярих нь дээр. Энэ нийтлэл нь ойлгоход туслах ерөнхий тайлбар тул бодит ажилбар, арчилгааны аргыг заавал хариуцсан эмнэлгийн багтайгаа зөвлөлдөж тогтооно уу.