Олон голомтот миелома (multiple myeloma) оношлогдсоны дараа хамгийн түрүүнд бие махбодоор мэдрэгддэг зүйл нь ихэвчлэн ясны өвдөлт байдаг. Нуруу хүндэрч өвдөх, хавирганы нэг тал хатгаж зүсэх, унтаад босоход нуруу тэниж өгөхгүй гэдэг хүн цөөнгүй. Энэ өвчинд чөмөг (bone marrow) дотор хэвийн бус сийвэнгийн эс (plasma cell) ихсэж ясыг хайлуулах дохиог тасралтгүй илгээдэг. Ингэсээр яс цоорч, эрүүл саруул мэт байсан нурууны яс нэгэн өдөр суунги мэт суудаг. Хүнд юм ч өргөөгүй атлаа гэнэт нуруу хугарах мэт өвдсөн бол шахалтын хугарлыг (compression fracture) нэг удаа сэжиглэж үзэх нь зүйтэй.
Үнэндээ өвдөлтийг тэвчиж дааж буй хүмүүс хамгийн их санааг зовоодог. "Нас ахихаар нуруу өвддөг л юм" гэж өнгөрөөж байгаад хугарал даамжирдаг тохиолдол бий. Олон голомтот миеломын ясны өвдөлт нь энгийн булчингийн өвдөлтөөс ялгаатай нь амарсан ч төдийлөн намждаггүй, шөнө илүү хүчтэй болох, эсвэл тодорхой хэсэг хатгуулж өвдөх онцлогтой. Ийм үед өвчин намдаах эмийн тунг өөрөө нэмэхээс илүүтэй, яг хаана, яаж өвдөж байгааг эмчдээ хэлэх нь хамаагүй илүү тус болдог. Эм тохируулахаас гадна бисфосфонат (bisphosphonate) эсвэл деносумаб (denosumab) зэрэг ясыг хамгаалдаг тарианы эмчилгээг хамт хийдэг тохиолдол олон бий.
Тэгвэл өдөр тутамдаа нуруу, үе мөчөө яаж хайрлах вэ. Гол нь "мушгих, бөхийх, гэнэт өргөх" хөдөлгөөнийг багасгах явдал юм. Шалан дээр унасан зүйлийг авахдаа нуруугаа бөхийлгөхгүй, өвдгөө нугалан суугаад босч, хүнд гар сагсыг нэг гарт бүхэлд нь өлгөхийн оронд хоёр гартаа хуваан барих эсвэл тэргэнцэр ашиглах нь сайн. Орноосоо босохдоо ч биеэ мушгин гэнэт бослгүй, хажуу тийшээ эргэн хэвтсэний дараа гараараа их биеэ түлхэн өргөж хөлөө буулгах байдлаар дүнз эргүүлэх мэт хөдөл. Эхэндээ төвөгтэй боловч дассаны дараа энэ нь нурууг хамгаалдаг.
Дасгалаас айгаад огт хийдэггүй хүмүүс ч бий, гэвч хөдөлгөөнгүй байвал эсрэгээр яс, булчин улам сулардаг. Хүчтэй дасгалын оронд тэгш газар удаан алхах, усанд бие хөдөлгөх усан алхалт, хөнгөн суналт зэрэг нь ачаалал багатай. Гэхдээ хэвлий өргөх мэт нурууг гүн нугалах хөдөлгөөн, гольф цохилт эсвэл теннис мэт их биеэ хүчтэй мушгих дасгал, үсрэлт ихтэй дасгал нь хугарлын эрсдэлтэй тул зайлсхийх нь аюулгүй. Ямар дасгалыг хаана хүртэл хийж болохыг ясны байдлаас хамаарч өөр тул эхлэхээсээ өмнө эмнэлгийн багтайгаа нэг зөвлөлдвөл санаа амар.
Гэрийн орчин ч далд ач холбогдолтой. Олон голомтот миеломад нэг жижиг унах нь том хугарал болж хувирч болзошгүй тул халтиргаатай угаалгын өрөөнд халтирахаас сэргийлэх дэвсгэр, бариул тавьж, шалан дээр хөвөрсөн утас, хивсний ирмэгийг цэгцэлж тавихыг зөвлөж байна. Харанхуй шөнө бие засах өрөө рүү явахад хөл бүдрэхгүйн тулд жижиг гэрэл асаах нь ч нэг арга. Кальци, D витаминыг авах боловч бөөрний байдлаас хамаарч хэмжээг тохируулах шаардлагатай байж болзошгүй тул нэмэлт бэлдмэлийг өөрийн дураар уухаас илүү шалгуулах нь аюулгүй.
Юунаас ч илүү, гэнэт тэвчихийн аргагүй өвдөлт ирэх, эсвэл хөл сулран бадайрах мэдрэмж, шээс, өтгөний хяналт ердийнх шигээ биш болбол хойшлуулалгүй нэн даруй эмнэлэгт холбогдоорой. Нугас (spinal cord) дарагдаж буй яаралтай байдал байж болзошгүй. Энд бичсэн зүйл бол ердийн амьдралын зөвлөгөө л болохоос, өөрийн биеийн байдалд тохирох хариуг эцэст нь намайг шууд харж буй эмч хамгийн сайн мэднэ. Хэт айлгүй, асуух зүйлээ эмчид үзүүлэх үедээ тэмдэглэж очоод нэг нэгээр нь асуувал болно.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий эмнэлгийн мэдээллийг ойлгомжтой хүргэх зорилготой бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Тодорхой шийдвэрийг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөнө үү.