Эмчилгээ дуусвал бүх юм дуусна гэж бодсон атал харин ч ариун цэврийн өрөө рүү явах нь илүү санаа зовоож эхэлсэн гэдэг хүн олон. Умайн хүзүүний хорт хавдраар аарцгийн хэсэгт туяа тусгасны дараа давсаг, шулуун гэдэс яг хажууд нь байдаг болохоор хамт нөлөөлдөг. Шээс олон удаа хүрч, гэнэт тэвчихэд хэцүү болж, өтгөнд цус арай харагдах нь ч бий. Энэ нь эмчилгээний дараа хэдэн долоо хоногийн дотор ирэх тохиолдол ч бий, зарим хүнд нэлээд хугацаа өнгөрсний дараа далдуур илрэх нь ч бий. Хоёулаа учир шалтгаан, арчилгааны арга нь арай өөр тул тусад нь салгаж бодвол сэтгэл хавьгүй хөнгөн болдог.
Давсагны талаас эхэлбэл "туяаны давсагны үрэвсэл" (radiation cystitis) гэж нэрлэдэг шинж тэмдэг ирдэг. Шээс цэлмэг гарахгүй буюу хорсож, унтаж байснаа ч хэдэн удаа босдог болж, зарим өдөр шээсэнд ягаан өнгө орох нь ч бий. Анх удаа тохиолдоход цочиж айдаг ч хөнгөн цус алдалт цаг хугацаа өнгөрөхийн хэрээр намждаг нь олонтаа. Усыг зориуд бага уудаг хүн байдаг ч харин ч эсрэгээрээ. Шээс өтгөрвөл давсагны салстыг улам цочроодог тул өдрийн турш бага багаар хувааж тогтмол уух нь тус болдог. Кофейнтэй кофе буюу өтгөн ногоон цай, хийжүүлсэн ундаа, халуун ногоотой хоол давсагыг мэдрэг болгодог талтай тул биеийн байдал муу өдөр түр хугацаагаар багасгаж үзээрэй. Гэхдээ шээсэнд цусан бүлэн холилдсон, эсвэл гэнэт нэг ч дусал гарахгүй болсон, эсвэл халуурахын зэрэгцээ хажуу хавирга өвдвөл түүнийг хойшлуулалгүй шууд эмнэлэг рүү очих ёстой.
Шулуун гэдэсний тал нь дахиад өөр шинжтэй. Өтгөн гаргахад цус харагдах буюу салс гарах, ар тал нь хүнд үлдэх мэдрэмж, заримдаа өтгөн тэвчихэд бэрх шаламгай байдал хүртэл ирж болно. Ийм шинж тэмдэг гарахаар "хорт хавдар дахиад үүссэн юм болов уу" гэж эхлээд айдаг ч туяаны дараа шулуун гэдэсний салст сулран тийм болсон тохиолдол ихэнхдээ байдаг. Гэсэн ч цус харагдвал өөрийгөө бүү онош, эмчид үзүүлж учир шалтгааныг тодруулах нь зөв. Хоол нь хэт ширүүн, цочроох зүйлээс илүү зөөлөн, шингэн ихтэй хоолоор өтгөнийг зөөлөн байлгавал салст бага үрэгддэг. Өтгөн хатаж хүчдэх нь ч сулдсан шулуун гэдэст ачаалал болдог шүү дээ. Шинж тэмдэг давтагдвал суултуур, орон нутгийн эм, шаардлагатай бол дурангийн эмчилгээ хүртэл шат дамжлага байдаг тул ганцаараа бүү тэвч, эмчтэйгээ зөвлөлдөн арга замыг олж явбал болно.
Өдөр тутамд анхаарч болох зүйл бодсоноос чинь даруухан. Аарцгийн орчмыг дулаахан байлгаж, удаан ижил байрлалд суухаас илүү хааяа босч хөдөлж, аарцгийн ёроолын булчингийн дасгал (нийтлэг нэрээр Кегель)-ийг хүчдэхгүй хэмжээнд хийж байвал шаламгай байдлыг тохируулахад тус болно. Тэмдэглэл ч гэнэт том зэвсэг. Хэзээ ямар шинж тэмдэг хэр хүчтэй байсныг тэмдэглэвэл эмчийн өрөөнд "зүгээр л арай таагүй байна" гэхийн оронд тодорхой хэлж чадах ба эмч ч дүгнэхэд хавьгүй хялбар болдог.
Мөн үүнийг заавал хэлмээр байна, ариун цэврийн өрөөний асуудлыг ичээд ганцаараа зовж байгаад улам томруулдаг хүн үнэхээр олон. Хэнд ч хэлэхэд эвгүй хэсэг учраас тийм. Гэвч эдгээр шинж тэмдэг түгээмэл, арчлах арга ч бий, сайжирдаг тохиолдол ч их. Тогтмол үзлэгийн үед "юм байхгүй биз дээ?" гэж асуух тэр мөч үнэндээ хамгийн сайн цаг үе юм. Жижиг өөрчлөлт ч бай зүгээр хэлж үзээрэй.
Энэ нийтлэл бол ерөнхий мэдээллийг эмхэтгэсэн зүйл тул эцэстээ таны биеийн байдлыг таныг шууд харсан эмч хамгийн сайн мэднэ. Шинж тэмдэг санаа зовоож байвал дараагийн үзлэгийг бүү хойшлуул, заавал нэг удаа ярилцаж үзээрэй.