Хорт хавдрын эмчилгээ хийлгэж байх үед өмнө нь тогтвортой байсан цусан дахь сахар (blood sugar) гэнэт хэлбэлзэж эхэлдэгт олон хүн гайхдаг. Ижил хоол, ойролцоо хэмжээний хөдөлгөөн хийсэн ч үзүүлэлт өөр гарах нь нэг биш, хэд хэдэн шалтгаан давхцсаны улмаас байдаг.
Эхнийх нь нойр юм. Мэс засал буюу химийн эмчилгээний дараа шөнө олон удаа сэрэх, гүн нойр авч чадахгүй байвал бие махбод стрессийн даавар кортизол (cortisol)-ыг илүү их ялгаруулдаг бөгөөд энэ даавар цусан дахь сахарыг ихэсгэх чиглэлд нөлөөлдөг. Тиймээс муу унтсан өдрийн маргааш өглөө өлөн үеийн сахар ер бусын өндөр гарах нь бий.
Хоёр дахь нь дааврын өөрчлөлт. Өндгөвч авах зэргээр биеийн дааврын орчин ихээхэн өөрчлөгдвөл инсулин (insulin)-д үзүүлэх биеийн хариу урвал өөрчлөгдөж болно. Түүнчлэн эмчилгээний үеэр түгээмэл хэрэглэдэг стероид (steroid, жишээ нь дотор муухайрахаас сэргийлэх дексаметазон) нь сахарыг түр зуур ихэсгэж болох тул зөвхөн зарим үе шатанд үзүүлэлт огцом нэмэгддэг.
Гурав дахь нь амралт болон стрессийн хамаарал юм. Бие ядарсан байхад сахараа буулгах гэж хэт их алхах, дасгал хийвэл харин ч стрессийн хариу урвал нэмэгдэж, үзүүлэлт тогтворгүй болж мэднэ. Ядарсан өдөр богино зайд алхах, зөөлөн сунгалт хийх зэргээр багасгаад сайн амрах нь дээр байх тохиолдол бий. Өдөр бүрийн үзүүлэлт хэлбэлзсэн ч сүүлийн 2-3 сарын дунджийг харуулдаг гликозжсон гемоглобин (HbA1c) том зургийг өгдөг тул өдөр тутмын өсөлт бууралтад хэт автахгүй байх нь тустай.
Бас нэг мартагдах зүйл бол чихрийн шижингийн хүндрэлийн шинжилгээ юм. Хорт хавдартаа бүх анхаарлаа хандуулснаас нүд, бөөр, хөлөө анзаарахгүй өнгөрөх нь амархан. Чихрийн шижин нүдний ёроолын жижиг судсыг гэмтээж торлог бүрхэвчийн өвчин (diabetic retinopathy) үүсгэж болох тул нүдний ёроолын үзлэгийг тогтмол хийлгэхийг зөвлөдөг; бөөрний үйл ажиллагааг (kidney) шээс, цусны шинжилгээгээр хянадаг; хөлийн мэдрэл сулрах (neuropathy) нь жижиг шархыг оройтож мэдрүүлж болзошгүй тул өдөр бүр хөлөө шалгаж, бадайрах буюу өнгө өөрчлөгдөхийг тэмдэглэж байвал сайн.
Нойр, стресс, сахарын үзүүлэлт, хэрэглэж буй эмээ товч тэмдэглэж аваад эмнэлэгт үзүүлэхдээ эмчлэгч багтаа харуулбал танд тохирсон хяналтын арга, шинжилгээний хуваарийг хамтдаа тогтооход тустай. Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд эмнэлгийн үзлэгийг орлохгүй тул цусан дахь сахарын хяналт болон шинжилгээний төлөвлөгөөгөө заавал эмчлэгч эмчтэйгээ зөвлөлдөнө үү.