Умай авах мэс засал (hysterectomy) хийлгээд эмнэлгээс гарахдаа хамгийн ихээр асуудаг зүйл бол 'тэгээд хэзээнээс хэвийн хөдөлж болох вэ' гэдэг. Угаалга, цэвэрлэгээ, дасгал, бас амнаасаа гаргахад хэцүү гэр бүлийн дотно харьцаа хүртэл. Сэргэлт нэг дор бус үе шаттай тул тэр урсгалыг мэдэж байвал яаран түгшихээ ч багасгаж, хэт ачаалахаа ч багасгана.
Мэс заслын дараах эхний хэдэн өдрөөс хэдэн долоо хоног бол бие дотроо эдгэрдэг үе. Хэвлийг нээж хийсэн эсвэл лапароскоп, робот аргаар хийснээс хамаарч сэргэлтийн хурд ялгаатай ч нийтлэг байдлаар энэ үед хүнд зүйл өргөх, хэвлийд хүч орох хөдөлгөөн, удаан зогсохоос зайлсхийх нь зүйтэй. Ихэвчлэн 'нэг шуудай будаа, нэг хайрцаг ус' орчмыг хэмжүүр болгож түүнээс хүндийг хэсэг хугацаанд бүү өргө гэж зөвлөдөг. Харин гэр доторх удаан алхах хөнгөн хөдөлгөөн нь эсрэгээрээ сэргэлт, цусан бүлэгнэлээс сэргийлэхэд тустай.
Алхалт бол сэргэлтийн хамгийн сайн нөхөр. Эхэндээ ариун цэврийн өрөө хүртэл, дараа нь зочны өрөөг нэг тойрох, хэдэн өдрийн дараа гэрийн өмнө зугаалах хэмжээнд зайгаа бага багаар нэмэгдүүлнэ. Амьсгаадах буюу доод хэвлий татвал тэндээ зогсож амарна. Шунаж нэг дор их алхахаас илүү богино, олон удаа хөдлөх нь биед ачаалал бага.
Жинхэнэ дасгал буюу уулд гарах, фитнес, хэвлийн дасгал, усанд сэлэх зэрэг эрчимтэй хөдөлгөөнийг ихэвчлэн мэс заслын дараах 6 долоо хоног орчмын үзлэгийн үеэр эмчтэйгээ зөвлөлдөн тогтооно. Энэ үед шарх болон дотор талын оёдол хэр эдгэрснийг шалгадаг. Хүн бүрийн сэргэлтийн хурд ялгаатай тул '6 долоо хоног' гэсэн тоонд механикаар тааруулахаас илүү өөрийн биеийн байдал, эмчийн дүгнэлтийг хамт харах нь зөв. Аарцгийн ёроолын булчинг зөөлөн агшааж сулруулах дасгалыг харьцангуй эрт эхлүүлж болох тохиолдол олонтаа боловч үүний эхлэх цагийг ч нэг лавлаж хийх нь аюулгүй.
Гэр бүлийн дотно харьцааг сэргээх цаг ч ижил зарчимтай. Умайг авахад үтрээний дотор талын дээд хэсгийг оёдог бөгөөд энэ хэсэг хангалттай эдгэрэхээс өмнө харьцаанд орвол цус алдах буюу оёдол гэмтэх эрсдэлтэй. Тиймээс ихэвчлэн тодорхой хугацааны дараах үзлэгээр оёдол сайн эдгэрсэн эсэхийг шалгасны дараа сэргээхийг зөвлөдөг. Дэмий 'одоо зүгээр болсон байх' гэж өөрөө шийдэхээс илүү нэг шалгуулж эхлэх нь сэтгэл ч амар. Өвдөлт, цус алдалт, эвгүй мэдрэмж байвал хүчлэхгүй эмчдээ хэлэхэд л болно.
Сэргэлтийн явцад дараах шинж тэмдэг гарвал хуваариас үл хамааран эмнэлэгт холбогдох нь нэн тэргүүнд. Сарын тэмдгийн цуснаас их хэмжээний цус алдалт, 38 хэмээс дээш халуурах, улам хүчтэй болж буй доод хэвлийн өвдөлт, шархны хэсэг улайж хавдах буюу шар ус гарах, шээс сайн гарахгүй буюу нэг хөл л хавдаж өвдөх тохиолдол. Эдгээр нь 'тэвчиж байвал эдгэрнэ' гэсэн хүрээнийх биш, шалгах шаардлагатай дохио юм.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий сэргэлтийн мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний мэс заслын арга, сэргэлтийн байдалд тохирсон үзлэгийг орлохгүй. Хөдөлгөөн, дасгал, гэр бүлийн дотно харьцааг сэргээх цагийг заавал өөрийн эмчтэй зөвлөлдөж шийдээрэй.